Theo đó, HĐND thành phố Hà Nội tán thành chủ trương sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc 20 quận, huyện, thị xã trên địa bàn thành phố.
Quang cảnh kỳ họp
Trên cơ sở rà soát các quy định, thành phố Hà Nội có 1 đơn vị hành chính cấp huyện và 173 đơn vị hành chính cấp xã không đáp ứng tiêu chuẩn diện tích tự nhiên và quy mô dân số, do đó cần xây dựng Đề án để tiếp tục bảo đảm thực hiện các quy định của luật, Nghị quyết của Quốc hội. Việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã là cần thiết, tạo điều kiện tập trung nguồn lực về đất đai, dân số, mở rộng không gian để quy hoạch, mở rộng sản xuất, phát huy hiệu quả các tiềm năng, thế mạnh để phát triển kinh tế - xã hội.
Qua đó, việc đầu tư cơ sở hạ tầng, công trình phúc lợi được tập trung hơn, tránh dàn trải, nhất là đối với sự nghiệp giáo dục, y tế. Đồng thời, việc sắp xếp góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương, tinh giản biên chế; tiết kiệm chi cho ngân sách, góp phần vào cải cách chính sách tiền lương, nâng cao đời sống cho cán bộ, công chức và chất lượng, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.
Qua rà soát, số lượng đơn vị hành chính cấp huyện thuộc diện sắp xếp 1 đơn vị (quận Hoàn Kiếm), nhưng có yếu tố đặc thù nên không thực hiện. Số lượng đơn vị hành chính cấp xã sau khi sắp xếp có 518 đơn vị, gồm: 337 xã, 160 phường, 21 thị trấn.
Số lượng đơn vị hành chính cấp xã giảm sau khi sắp xếp là 61 đơn vị, gồm: 46 xã, 5 phường.
Số lượng đơn vị hành chính sau khi sắp xếp có sự chênh lệch so với Phương án số 01/PA-UBND ngày 15/11/2023 của UBND thành phố là do Phương án số 01/PA-UBND tính cả 3 huyện Đan Phượng, Hoài Đức, Thanh Trì: Số lượng đơn vị hành chính cấp xã dự kiến sẽ giảm từ 579 đơn vị xuống còn 509 đơn vị, giảm 70 đơn vị. Tuy nhiên, 3 huyện Đan Phượng, Hoài Đức, Thanh Trì không thực hiện sắp xếp trong giai đoạn này; sẽ thực hiện trong Đề án xây dựng huyện trở thành quận trong thời gian tới.
Hà Nội không sáp nhập quận Hoàn Kiếm do là đơn vị hành chính cấp huyện thuộc diện sắp xếp nhưng có yếu tố đặc thù. Nguyên nhân do quận Hoàn Kiếm là trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế và văn hoá của TP Hà Nội. Quận có địa giới hành chính ổn định, hình thành trước năm 1945, có bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng, phong tục, tập quán, vị trí địa lý, gắn với truyền thống lịch sử hình thành của thành Đại La, Thăng Long, Đông Đô, của Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến.
Bên cạnh đó, Quy hoạch xung quanh hồ Hoàn Kiếm là một chỉnh thể có yếu tố đặc thù, kế thừa lịch sử, văn hóa, kiến trúc được chia ra làm 3 khu vực chính: khu phố cổ, 4 khu vực hồ Gươm và phụ cận, khu phố cũ đã giữ hình thái ổn định từ năm 1990 đến nay.
Từ năm 1995, Trung ương và TP đã phê duyệt 4 Đề án quy hoạch dành riêng cho khu vực này (1 quy hoạch của Bộ Xây dựng; 1 quy hoạch của Thành phố; 1 quy chế quản lý và 1 quy hoạch phân khu) để khẳng định tầm quan trọng vị trí đặc biệt cần bảo tồn, gìn giữ đối với khu phố cổ Hà Nội thuộc quận Hoàn Kiếm.
Nếu thực hiện sắp xếp quận sẽ mất đi các giá trị lịch sử văn hóa, truyền thống và quá trình hình thành đô thị văn hóa lâu đời của Thăng Long - Hà Nội, đồng thời sẽ ảnh hưởng tới hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội của Hà Nội trong thời gian tới.
