Cụ thể, theo Thông báo số 462/TB-VPCP kết luận của Thường trực Chính phủ tại cuộc họp về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực đường sắt, Thường trực Chính phủ hoan nghênh Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ, các cơ quan, đơn vị liên quan đã nỗ lực thực hiện nhiệm vụ được giao liên quan đến việc triển khai các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia. Tuy nhiên, tiến độ còn chưa đạt yêu cầu và vẫn còn rất nhiều việc phải làm.
Các tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan là cơ sở khoa học rất quan trọng để căn cứ thực hiện các bước tiếp theo như lựa chọn hình thức đầu tư, xác định tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư..., bảo đảm các dự án đường sắt sẽ được thực hiện đồng bộ, an toàn và hiệu quả.
Quan điểm nêu trên đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo xuyên suốt tại rất nhiều văn bản, cần được các cơ quan, đơn vị liên quan nghiêm túc quán triệt và rút kinh nghiệm, kiểm điểm việc chậm trễ triển khai trong thời gian qua, đồng thời khẩn trương và chủ động phối hợp chặt chẽ để thực hiện nhiệm vụ sau:
Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ, các cơ quan, đơn vị liên quan theo chức năng, nhiệm vụ được giao căn cứ chỉ đạo của Bộ Chính trị, Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, kinh nghiệm quốc tế, điều kiện thực tế của Việt Nam lựa chọn công nghệ tối ưu, an toàn hiệu quả nhất;
Xây dựng, thẩm định, công bố các tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với đường sắt tốc độ cao, đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng theo đúng quy trình, thủ tục, thẩm quyền và quy định, hoàn thành trong tháng 10/2025.
Trên cơ sở đó, xem xét lựa chọn phương thức đầu tư, nhà đầu tư theo đúng quy trình, thủ tục, thẩm quyền và quy định pháp luật trong tháng 10/2025; báo cáo Thủ tướng Chính phủ những nội dung vượt thẩm quyền.
Trước đó, tại cuộc họp vào ngày 8/7 do Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì về việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cho đường sắt tốc độ cao, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, hiện có 517 bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam, bao gồm 218 tiêu chuẩn, quy chuẩn Việt Nam và 299 tiêu chuẩn, quy chuẩn nước ngoài.
Các tiêu chuẩn, quy chuẩn này được phân thành các nhóm chính: Xây dựng công trình; hệ thống công nghệ kỹ thuật đường sắt; trang thiết bị nhà ga và dịch vụ vận hành; hạ tầng kỹ thuật và môi trường; an toàn và hệ thống cảnh báo; cùng với một số lĩnh vực khác.
Bộ Xây dựng đã thu thập 299 tiêu chuẩn, quy chuẩn nước ngoài từ các quốc gia có kinh nghiệm phát triển đường sắt hiện đại như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và một số nước châu Âu. Một số hạng mục như bê tông cốt thép hay hệ thống tín hiệu thông tin có thể áp dụng tiêu chuẩn trong nước.
Tuy nhiên, các hạng mục yêu cầu công nghệ đặc thù như ray dài 100m, đầu máy, toa xe… hiện chưa thể nội địa hóa và cần áp dụng tiêu chuẩn nước ngoài.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cũng cho biết, Bộ đã ban hành 35 tiêu chuẩn chung về đường sắt tốc độ cao (không phụ thuộc vào nhà sản xuất hay quốc gia cung cấp công nghệ) và đang đề xuất bổ sung 42 tiêu chuẩn chung khác...
