Người cần học hộ chỉ việc đăng bài trong nhóm, ghi rõ tên môn, yêu cầu và thời hạn nộp. Chỉ sau ít phút, nhiều tài khoản lập tức để lại bình luận nhận làm hoặc nhắn tin chào giá. Dưới mỗi bài đăng thường xuất hiện hàng loạt phản hồi như: “Ib rồi nhé”, “Bạn còn nhận đơn không?”, “Bao lâu thì xong ạ?”...
Việc thuê người học hộ, làm bài hộ giờ đây không còn là chuyện kín đáo trong nhóm bạn thân, mà đã trở thành giao dịch công khai trên mạng xã hội – nhanh chóng, rõ ràng và có giá sẵn.
Chỉ cần vài từ khóa như “dịch vụ học hộ Hà Nội”, “viết bài thuê”, hàng loạt nhóm Facebook sẽ hiện ra. Không chỉ làm bài, nhiều người còn nhận điểm danh, hỗ trợ thuyết trình, làm slide.
Giá cả của các dịch vụ này khá rõ ràng. Một buổi đi điểm danh dao động 70.000 – 150.000 đồng. Bài nhóm hoặc thuyết trình bằng PowerPoint thường từ 200.000 – 300.000 đồng. Với những môn học kéo dài cả kỳ, có thể đặt gói “trọn dịch vụ” từ điểm danh đến nộp bài cuối kỳ, giá từ 800.000 đồng trở lên.
Người học chỉ cần gửi đề bài, tài liệu và ngày nộp. Việc thanh toán qua chuyển khoản hoặc ví điện tử. Một số nơi cam kết “nhận tiền sau”, “giao bài trước”, “sửa bài miễn phí”.
Người mua dịch vụ thường là sinh viên học nhiều môn cùng lúc, người đi làm thêm toàn thời gian hoặc sinh viên năm cuối bận làm khóa luận. Nhiều người thừa nhận không thể hoàn thành hết lượng bài tập được giao nên đành thuê người làm hộ “cho xong việc”. Có người chỉ học vì áp lực ra trường đúng hạn, điểm số không còn là ưu tiên.
Ở chiều ngược lại, người nhận làm bài có thể là sinh viên rảnh lịch, sinh viên cũ hoặc người đã ra trường. Một số xem đây là việc làm thêm ổn định, thậm chí có lịch làm bài cố định mỗi tuần.
Việc thuê người làm bài đang khiến các nhóm học trở nên hình thức. Một bài được viết xong rồi chia cho 3–4 người cùng lớp, thay tên đổi mã sinh viên là nộp. Trong các bài thuyết trình nhóm, có người lên nói, còn lại chỉ đứng cho đủ đội hình, không nắm nội dung.
Không có thống kê chính thức về quy mô của dịch vụ học hộ, nhưng số lượng bài đăng trên mạng xã hội, mức độ phản hồi và tần suất giao dịch cho thấy đây không còn là chuyện nhỏ lẻ. Đặc biệt vào giữa và cuối học kỳ, lượng bài nhận làm tăng vọt.
Dù các trường có quy định nghiêm cấm học hộ, thi hộ, làm bài thuê, nhưng các hành vi này hiện rất khó phát hiện nếu không bị tố cáo hoặc trùng lặp nội dung quá rõ ràng.
Việc kiểm soát qua mạng xã hội gần như không khả thi, trong khi người giao dịch sử dụng tài khoản cá nhân, trò chuyện riêng tư, chuyển tiền không để lại dấu vết.
Chỉ với vài dòng tin nhắn, một khoản phí chuyển khoản, bài vở đã được “giải quyết” mà không cần đến lớp, không cần đọc tài liệu. Khi việc học có thể được giao dịch dễ dàng như một món hàng trên mạng xã hội, thì ranh giới giữa kiến thức thật và điểm số giấy tờ ngày càng mờ nhạt.
