Đây là lần đầu tiên ASEAN và Trung Quốc tổ chức Hội nghị Bộ trưởng về AI trong khuôn khổ Hội chợ Trung Quốc - ASEAN (CAEXPO) và Hội nghị cấp cao Thương mại - Đầu tư Trung Quốc - ASEAN (CABIS) lần thứ 22 nhằm trao đổi và thảo luận về sự phát triển của AI.
Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh, AI không chỉ là một công nghệ mà đã trở thành hạ tầng nền tảng quốc gia tương tự như điện, viễn thông. "Ai làm chủ được AI, quốc gia đó sẽ nắm lợi thế vượt trội trong sản xuất và kinh doanh. Nhưng cùng với cơ hội, AI cũng đặt ra thách thức về đạo đức, việc làm và niềm tin xã hội. Vì vậy, phát triển AI phải nhanh, an toàn và nhân văn - AI phải vì con người, phục vụ con người chứ không thay thế con người", Thứ trưởng khẳng định.
Theo Thứ trưởng, để phát triển nhanh và bền vững AI, phải dựa trên bốn trụ cột: Thể chế minh bạch, hạ tầng hiện đại, nhân lực chất lượng cao và văn hoá nhân văn. Tại Việt Nam, Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI đến năm 2030 được ban hành từ năm 2021, hướng tới xây dựng hệ sinh thái AI vững mạnh, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng dịch vụ công, bảo đảm an toàn, an ninh và đạo đức trong phát triển và sử dụng AI.
Những năm gần đây, Việt Nam đạt nhiều bước tiến quan trọng trong lĩnh vực AI. Theo Báo cáo Chỉ số sẵn sàng về AI của Chính phủ năm 2024, Việt Nam thuộc nhóm 5 quốc gia dẫn đầu ASEAN; đứng thứ 3 toàn cầu về mức độ tin tưởng và thứ 5 về mức độ chấp nhận AI. Vốn đầu tư vào doanh nghiệp AI tăng gấp 8 lần chỉ trong giai đoạn 2023-2024. AI đang hiện diện rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, như: Tài chính, thương mại điện tử, y tế, sản xuất và tự động hóa. Hệ sinh thái AI Việt Nam đang sẵn sàng cho bước phát triển vượt bậc, đã và đang trở thành điểm đến chiến lược cho các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới trong lĩnh vực này.
Thứ trưởng cho biết thêm, Việt Nam hiện đang cập nhật Chiến lược phát triển AI và chuẩn bị xây dựng và ban hành Bộ Luật về AI nhằm tạo khung pháp lý rõ ràng, minh bạch và phù hợp với xu thế toàn cầu. Với lợi thế dân số trẻ, hơn 100 triệu dân, hạ tầng số phát triển cùng cam kết mạnh mẽ từ Chính phủ, giới học thuật và doanh nghiệp, Việt Nam xác định AI sẽ là động lực tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.
Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cũng bày tỏ mong muốn thúc đẩy hợp tác quốc tế về đào tạo nhân lực, nghiên cứu và trao đổi học thuật trong lĩnh vực AI. Theo Thứ trưởng: "Một ASEAN số không chỉ dựa trên kết nối mạng, mà còn trên niềm tin, tiêu chuẩn và giá trị chung. AI phải là công cụ mạnh mẽ hỗ trợ con người, giải phóng sức lao động cho sáng tạo và những giá trị cao hơn. Con người mới là chủ thể ra quyết định cuối cùng".
Tại Hội nghị, đại diện các nước Lào, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Philippines đã phát biểu, chia sẻ quan điểm về cơ hội, thách thức cũng như tiềm năng hợp tác, phát triển trong lĩnh vực AI giữa các nước và giữa ASEAN với Trung Quốc.
Hội nghị Bàn tròn cấp Bộ trưởng về AI Trung Quốc - ASEAN 2025 được kỳ vọng sẽ mở ra giai đoạn hợp tác mới, góp phần xây dựng một hệ sinh thái AI an toàn, bền vững và nhân văn, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy thịnh vượng chung của khu vực.
