Quan tâm tới dự thảo Nghị quyết, Đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) nhấn mạnh yêu cầu “làm chính sách đến nơi đến chốn”, bảo đảm rõ ràng, khả thi và đặt người dân, nhất là người yếu thế ở vị trí trung tâm. Đại biểu cho rằng, đổi mới giá dịch vụ y tế, đầu tư mạnh cho y tế cơ sở và bảo vệ nhân viên y tế là ba “điểm tựa” then chốt để chính sách thật sự đi vào cuộc sống.
+ Thưa Đại biểu Quốc hội, bà đánh giá như thế nào về chính sách khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí hằng năm cho người dân theo đề xuất trong dự thảo Nghị quyết của Quốc hội nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị?
- Tôi thấy, đây là chủ trương rất nhân văn và đi đúng tinh thần “chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ cơ sở” như Nghị quyết 72 đã đặt ra. Người dân, đặc biệt là bà con ở vùng khó khăn, rất mong có cơ hội khám sức khỏe định kỳ để phát hiện bệnh sớm, chứ không phải đợi đến khi bệnh nặng mới đi viện.
Chính sách này, nếu làm tốt, sẽ giúp giảm chi phí điều trị về lâu dài và giảm tải cho bệnh viện tuyến trên.
Tuy nhiên, nếu muốn triển khai chính sách này từ đầu năm 2026 thì phải làm rõ hai điều. Thứ nhất là nguồn tiền. Hơn 100 triệu dân, mỗi suất khám tính bình quân 300.000 đồng thì tổng chi gần 32.000 tỷ đồng mỗi năm. Đây không phải con số nhỏ. Dự thảo có đề cập ngân sách, bảo hiểm y tế, chương trình mục tiêu... nhưng theo tôi vẫn chưa chỉ rõ mỗi nguồn sẽ đóng góp bao nhiêu, lộ trình thế nào. Nguồn lực phải minh bạch thì chính sách mới bền vững.
Thứ hai, tôi đề nghị ưu tiên nhóm yếu thế, chẳng hạn như người nghèo, cận nghèo, người mắc bệnh hiểm nghèo (ví dụ bệnh ung thư) sẽ được bảo hiểm y tế chi trả 100%. Những đối tượng này đang chịu áp lực rất lớn về tài chính và nếu chính sách không “ôm” được họ vào vòng bảo vệ thì chưa trọn vẹn tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”.
Ngoài ra, tôi cũng đồng tình với các ý kiến cho rằng nên nghiên cứu phổ cập tiêm vaccine miễn phí đối với một số bệnh mới. Dự phòng luôn rẻ hơn điều trị, nhất là trong bối cảnh bệnh truyền nhiễm mới nổi ngày càng nhiều.
+ Một điểm mà dư luận cũng đang quan tâm là quy định “miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế”. Theo bà, điều này cần được làm rõ như thế nào?
- Vấn đề này đúng là cần làm rõ ngay từ đầu, nếu không sau này triển khai dễ vướng. Hiện, Luật Bảo hiểm Y tế có khái niệm “gói dịch vụ y tế cơ bản”, còn dự thảo Nghị quyết lại dùng từ “mức cơ bản”. Hai chữ khác nhau thôi nhưng cách hiểu có thể lệch nhau rất nhiều. Bệnh viện hiểu một kiểu, cơ quan bảo hiểm y tế hiểu kiểu khác, người dân thì lại nghĩ khác nữa.
Vì vậy, theo tôi, Nghị quyết phải nói rõ “mức cơ bản” gồm những dịch vụ nào, kỹ thuật nào, thuốc nào. Không thể để sau này mỗi nơi làm một cách, người dân lại thiệt thòi. Đồng thời, cũng cần xác định rõ lộ trình 2027 – 2030 xem Quỹ Bảo hiểm y tế chịu được đến đâu, có cần tăng nguồn hay không.
Vấn đề nữa là đổi mới giá dịch vụ y tế. Chúng ta đang muốn miễn một phần chi phí cho người dân, nhưng giá dịch vụ hiện nay chưa thực sự phản ánh đủ chi phí, thậm chí nhiều nơi còn chậm cập nhật. Tôi rất muốn giá phải tính đúng, tính đủ theo lộ trình, để bệnh viện có nguồn lực cải thiện chất lượng, còn Nhà nước thì tập trung hỗ trợ đúng đối tượng. Chỉ khi giá minh bạch thì người dân mới hưởng lợi thật sự.
+ Y tế cơ sở và nhân lực y tế tiếp tục là “điểm nghẽn” lớn. Vậy theo bà, Nghị quyết lần này cần tập trung vào những nội dung nào để tháo gỡ?
- Theo tôi, muốn hệ thống y tế khỏe thì tuyến cơ sở phải mạnh. Thực tế đi giám sát ở nhiều nơi, tôi thấy trạm y tế xã đang rất thiếu bác sĩ, nhất là vùng sâu, vùng xa. Đào tạo một bác sĩ mất nhiều năm, nhưng chế độ đãi ngộ hiện nay chưa đủ để giữ chân họ. Người được tăng cường lên vùng khó chỉ sau một, hai năm lại xin về. Vậy thì rất khó mà xây dựng nguồn nhân lực bền vững.
Tôi cho rằng, Nghị quyết phải có chính sách đột phá thật sự, ví dụ như tăng phụ cấp đặc thù cho bác sĩ ở vùng khó; tạo cơ chế luân chuyển linh hoạt, ai lên vùng khó phải có cơ hội tiếp cận kỹ thuật mới để nâng tay nghề; hỗ trợ nhà ở, môi trường làm việc để họ yên tâm gắn bó…
Một vấn đề nữa là bảo vệ nhân viên y tế. Không thể để bác sĩ vừa cứu người vừa lo bị tấn công. Tôi hoàn toàn ủng hộ việc xem hành vi tấn công bác sĩ như hành vi chống người thi hành công vụ. Và nếu bác sĩ bị thương, hy sinh khi làm nhiệm vụ thì phải có chế độ tương xứng, đây không chỉ là chính sách mà còn là sự trân trọng đối với nghề y.
Đầu tư cho y tế cơ sở và bảo vệ thầy thuốc chính là đầu tư cho sức khỏe quốc gia. Nếu tuyến cơ sở mạnh, bác sĩ yên tâm làm nghề thì người dân là đối tượng hưởng lợi đầu tiên.
+ Trân trọng cảm ơn Đại biểu!
