Khâm Thiên Giám và Phủ Phụ Chính ở Huế được xếp hạng Di tích quốc gia

Ngày 26/4, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, Bộ VHTT&DL vừa chính thức xếp hạng Di tích quốc gia đối với hai công trình quan trọng dưới triều Nguyễn là Phủ Phụ Chính và Khâm Thiên Giám.

Phủ Phụ Chính được thành lập đầu thế kỷ XX, là nơi làm việc của các phụ chính đại thần - những người thay vua xử lý triều chính khi nhà vua còn nhỏ hoặc trong giai đoạn đặc biệt. Di tích hiện ở số 79 Nguyễn Chí Diểu, phường Phú Xuân, cạnh khu Lục Bộ, gồm tòa chính đường và các hạng mục phụ trợ.

1pc1.jpg
Di tích Phủ Phụ Chính trong Kinh thành Huế. Ảnh: TL

Công trình Phủ Phụ Chính mang phong cách kiến trúc giao thoa Đông - Tây, phổ biến vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Dù chịu ảnh hưởng kiến trúc Pháp, Phủ Phụ Chính vẫn giữ nhiều yếu tố truyền thống, tạo nên giá trị thẩm mỹ đặc sắc. Đây là di tích phản ánh hoạt động của bộ máy chính quyền triều Nguyễn giai đoạn cuối.

Từ năm 2015, khu vực này từng được khai thác thành Không gian văn hóa Lục Bộ với hoạt động trưng bày, dịch vụ văn hóa làng nghề Huế. Tuy nhiên, sau khi đơn vị khai thác hết hạn hợp đồng, hoạt động đã tạm dừng.

Di tích Khâm Thiên Giám triều Nguyễn hiện nay đóng tại 82 Hàn Thuyên, cách Phủ Phụ Chính không xa. Công trình di tích này đã xuống cấp nghiêm trọng trong một thời gian dài, hiện được đơn vị quản lý di tích rào chắn, gia cố, chống đỡ.

Theo tư liệu lịch sử, Khâm Thiên Giám Ty được thành lập dưới thời vua Gia Long, có nhiệm vụ quan sát thiên văn, dự báo thời tiết, làm lịch, coi ngày, báo giờ và phụ trách địa lý phong thủy cho triều đình. Tuy nhiên, vị trí trụ sở ban đầu của cơ quan này chưa được xác định rõ.

Đến thời vua Minh Mạng, Khâm Thiên Giám được đặt tại phường Nam An trong Kinh thành Huế, cạnh Quan Tượng Đài. Công sảnh chính thức được xây dựng và ghi nhận trong sử liệu với quy mô 5 gian. Vua Minh Mạng cho xây Quan Tượng Đài ở góc Tây Nam Kinh thành, còn gọi là Nam Đài. Trên đài có Bát Phong Đình và cờ xem gió, là nơi thu thập dữ liệu thiên văn phục vụ hoạt động của Khâm Thiên Giám.

Đến thời Khải Định, Khâm Thiên Giám được dời về vị trí hiện nay. Việc di dời cho thấy chức năng và vai trò của cơ quan này đã thay đổi trong bộ máy hành chính triều Nguyễn.

Nguyên nhân có thể do đầu thế kỷ XX, chính quyền bảo hộ Pháp xây dựng các đài khí tượng hiện đại ở Đông Dương với khả năng dự báo tốt hơn; đồng thời lịch Tây được sử dụng rộng rãi, khiến vai trò của Khâm Thiên Giám thu hẹp còn xem ngày giờ và phong thủy phục vụ nội bộ triều đình.

1pc2.jpg
Hình ảnh bản đồ các chòm sao, vì tinh tú còn lưu giữ bên trong di tích Khâm Thiên Giám. Ảnh: TTBTDTCĐ Huế

Tư liệu về quy mô kiến trúc của di tích Khâm Thiên Giám không nhiều, dù vậy công trình vẫn lưu giữ dấu ấn kiến trúc thời Khải Định - Bảo Đại. Đây là giá trị lịch sử quan trọng, làm cơ sở đề nghị xếp hạng di tích cấp quốc gia và bảo tồn di tích độc đáo còn lại duy nhất ở Việt Nam.

Đặc biệt, Khâm Thiên Giám vẫn còn lưu giữ các bản đồ tinh tú, chòm sao, phản ánh hoạt động của cơ quan chuyên phụ trách thời tiết, khí hậu dưới triều Nguyễn.

Xem thêm

Khám phá những lớp văn hóa trên từng mẫu tem bưu chính

Khám phá những lớp văn hóa trên từng mẫu tem bưu chính

(CLO) Với triển lãm “Ngàn năm kinh kỳ qua lăng kính tem số”, Bưu điện Việt Nam đưa công chúng đến với lịch sử Hà Nội qua những bộ sưu tập tem và trải nghiệm thực tế hỗn hợp. Đằng sau cách kể chuyện ấy là mong muốn của những người làm tem: để một thế hệ ít còn thói quen gửi thư tay có dịp khám phá những lớp văn hóa trên từng mẫu tem bưu chính.

Độc đáo Lễ hội Cầu mùa của đồng bào dân tộc Dao ở Quảng Ninh

Độc đáo Lễ hội Cầu mùa của đồng bào dân tộc Dao ở Quảng Ninh

(CLO) Lễ hội Cầu mùa của đồng bào dân tộc Dao ở TP Quảng Ninh được tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, mang đến cho du khách những trải nghiệm sinh động về đời sống tín ngưỡng, phong tục và bản sắc văn hóa truyền thống của cộng đồng người Dao vùng Đông Bắc.

'Tháp Ẩn ca' đánh thức những thanh âm bí ẩn trong lòng di sản Hà Nội

'Tháp Ẩn ca' đánh thức những thanh âm bí ẩn trong lòng di sản Hà Nội

(CLO) Tháp nước Hàng Đậu trở thành không gian sắp đặt âm thanh đa giác quan với tác phẩm “Tháp Ẩn ca”, đưa công chúng khám phá những rung động bí ẩn của thế giới côn trùng. Tác phẩm mở cửa miễn phí đón khách tham quan từ ngày 14/11, trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

Nghệ nhân Dao, Chăm giao lưu cùng đồng bào 16 dân tộc tại Hà Nội

Nghệ nhân Dao, Chăm giao lưu cùng đồng bào 16 dân tộc tại Hà Nội

(CLO) Ngày 14/11, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, Hà Nội), các nghệ nhân Dao đến từ Quảng Ninh và nghệ nhân Chăm đến từ Khánh Hòa cùng đồng bào 16 dân tộc đang sinh hoạt tại Làng tham gia chương trình “Sắc màu văn hóa các dân tộc”.

Khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026

Khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026

(CLO) Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” chính thức khai mạc, mở đầu 16 ngày hoạt động sáng tạo với hơn 150 sự kiện tại 5 cụm không gian văn hóa, di sản và sáng tạo của Thủ đô.

Đưa âm nhạc dân gian Trung Quốc đến gần hơn với khán giả Việt

Đưa âm nhạc dân gian Trung Quốc đến gần hơn với khán giả Việt

(CLO) Chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc được tổ chức với mục đích đưa những giá trị đặc sắc của dân ca Trung Quốc đến gần hơn với công chúng Việt Nam, đồng thời tạo không gian giao lưu nghệ thuật, tăng cường sự hiểu biết và kết nối văn hóa giữa nhân dân hai nước.

Cỡ chữ bài viết: