Khi AI là điện, là Internet, là trí tuệ Việt

AI hóa nhanh, phổ cập sâu, trợ lý số cho mọi người

Bộ trưởng khẳng định, Việt Nam đã ban hành Chiến lược quốc gia về AI từ năm 2021. Tuy nhiên, trong bối cảnh AI đang thay đổi nhanh chóng, chiến lược này cần được cập nhật để bắt kịp xu thế toàn cầu.

Ông cho biết, cuối năm nay, Việt Nam sẽ công bố bản cập nhật Chiến lược AI quốc gia và Luật AI – không chỉ là khuôn khổ pháp lý, mà còn là tuyên ngôn tầm nhìn của một quốc gia: "AI phải trở thành hạ tầng trí tuệ của đất nước, phục vụ nhân dân, phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia".

873379b4dc02575c0e13.jpg
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng xác định rõ: AI phải trở thành "hạ tầng trí tuệ" quốc gia, tương tự như điện, viễn thông hay internet. (Ảnh: Sơn Hải)

Bộ trưởng nhấn mạnh, AI không còn là công nghệ ứng dụng đơn thuần mà đang trở thành một loại hạ tầng quốc gia, tương tự như điện, viễn thông hay Internet. Việt Nam cần sở hữu "hạ tầng trí tuệ AI của riêng mình", bao gồm trung tâm siêu tính toán quốc gia và kho dữ liệu AI mở dùng chung. Mục tiêu là phổ cập AI như đã từng phổ cập tiếng Anh, với mỗi người dân Việt Nam đều có một trợ lý số cá nhân.

"AI hóa nhanh, phổ cập sâu, trợ lý số cho mọi người" - đó là cách Bộ trưởng hình dung một tương lai nơi "trí tuệ xã hội của Việt Nam sẽ tăng ít nhất gấp đôi, dù dân số không tăng".

Về công nghệ, ông khẳng định cam kết phát triển AI dựa trên chuẩn mở, mã nguồn mở - vừa để làm chủ công nghệ, vừa để đóng góp cho nhân loại. "Mở" là chiến lược: mở để phát triển, mở để học hỏi, mở để Việt Nam có thể "Make in Vietnam" và khẳng định bản lĩnh công nghệ trên trường quốc tế.

Thị trường nội địa là "nôi" phát triển AI Việt

Một trong những trăn trở lớn được Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nêu ra là làm sao để doanh nghiệp AI Việt Nam không mãi nhỏ bé. Theo ông, muốn phát triển được doanh nghiệp AI trong nước thì điều kiện tiên quyết là phải tạo ra thị trường trong nước. Để làm được điều này, cần thúc đẩy mạnh mẽ việc ứng dụng AI trong doanh nghiệp, trong các cơ quan nhà nước và tại các lĩnh vực trọng điểm. Chỉ khi có thị trường, doanh nghiệp mới có cơ hội phát triển và trưởng thành.

Bộ trưởng cho biết, Chính phủ sẽ tăng cường chi tiêu cho AI trong thời gian tới. Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) sẽ dành ít nhất 40% ngân sách để hỗ trợ các dự án ứng dụng AI, đặc biệt ưu tiên cấp voucher cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước sử dụng các giải pháp công nghệ AI do Việt Nam phát triển. Đây sẽ là lực đẩy quan trọng giúp hình thành và nuôi dưỡng hệ sinh thái AI nội địa.

Theo Bộ trưởng, Việt Nam hoàn toàn có cơ hội để trở thành quốc gia tiên phong trong lĩnh vực AI. Với lợi thế dân số trẻ, năng động, yêu thích công nghệ, cùng với hàng loạt bài toán lớn đặt ra trong quá trình phát triển đất nước, Việt Nam đang sở hữu môi trường lý tưởng để AI phát huy vai trò của mình.

Bên cạnh đó, chính sách nhất quán, định hướng rõ ràng từ Đảng và Nhà nước là yếu tố bảo đảm cho việc huy động các nguồn lực đầu tư. Thủ tướng Chính phủ cũng đã xác định AI là một trong những công nghệ nền tảng quan trọng nhất, cần ưu tiên nguồn lực để phát triển.

8711a3f9064f8d11d45e.jpg
Theo Bộ trưởng, Việt Nam hoàn toàn có cơ hội để trở thành quốc gia tiên phong trong lĩnh vực AI. (Ảnh: Sơn Hải)

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng phát triển AI không chỉ cần nhanh mà còn phải an toàn và nhân văn. "AI là công cụ, con người mới là chủ thể quyết định cuối cùng" - ông nói.

Từ triết lý ấy, Việt Nam đang tiến hành xây dựng một hệ thống thể chế và hành lang pháp lý đầy đủ cho sự phát triển AI bền vững. Sắp tới, nước ta sẽ ban hành Bộ quy tắc đạo đức quốc gia về AI, hài hòa với các chuẩn mực quốc tế nhưng được thiết kế phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

Cùng với đó là việc xây dựng Luật AI và bản cập nhật Chiến lược AI quốc gia, trên cơ sở sáu nguyên tắc cốt lõi: quản lý theo mức độ rủi ro; minh bạch và trách nhiệm giải trình; lấy con người làm trung tâm; phát triển AI tự chủ trong nước; coi AI là động lực tăng trưởng nhanh và bền vững; và cuối cùng là bảo vệ chủ quyền số, trong đó dữ liệu, hạ tầng và công nghệ AI là ba trụ cột chiến lược.

Con đường phát triển AI của Việt Nam là chữ 'và'

Một thông điệp đọng lại mạnh mẽ là triết lý chữ "và" mà Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đưa ra:

"Toàn cầu và địa phương. Hợp tác và tự chủ. Big Tech và Startup. Công nghệ và ứng dụng. Mở và bảo mật. AI lớn và AI nhỏ. Sử dụng và làm chủ. Sáng tạo và kiểm soát..."

Đây là tư duy phát triển không loại trừ, không cực đoan. Theo ông, nhân loại đã quá quen với tư duy nhị nguyên "hoặc", đã đến lúc phải học cách sử dụng "và" để phát triển cân bằng và bền vững.

213ac1956323e87db132.jpg
Những chiến lược AI được Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đưa ra tại Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề "Sức mạnh không giới hạn và những thách thức khó dự báo của trí tuệ nhân tạo - Tác động và ứng phó chính sách". (Ảnh: Sơn Hải)

Bộ trưởng cũng xác định rõ bốn trụ cột phát triển AI mà Việt Nam cần ưu tiên xây dựng, gồm: thể chế AI minh bạch, có đạo đức; hạ tầng AI hiện đại, có chủ quyền; nhân lực AI chất lượng cao; và văn hóa AI mang tính nhân văn, phục vụ con người.

Trong đó, khái niệm "văn hóa AI" là điểm nhấn đáng chú ý vì chưa được nhiều quốc gia đề cập đầy đủ, nhưng lại được ông đưa vào như một trụ cột chính yếu. Theo ông, nếu AI không gắn liền với một tầng giá trị nhân văn, nó có thể trở thành công cụ làm xói mòn niềm tin xã hội. Do đó, AI phải phục vụ con người, không thay thế con người. AI là trợ lý, không phải là người lãnh đạo.

Đi xa hơn, Bộ trưởng cảnh báo rằng sức mạnh của AI có thể lớn hơn cả năng lượng hạt nhân. Điều này đồng nghĩa với việc các vấn đề mà AI mang lại - như đạo đức, kiểm soát, sai lệch, lạm dụng là những thách thức nghiêm trọng, cần được nhận diện và ứng phó ngay từ đầu.

Tuy nhiên, thay vì lo ngại hay né tránh, ông đề xuất một cách tiếp cận mang tính đột phá: sử dụng chính AI để kiểm soát AI. Cụ thể, có thể đào tạo nhân lực bằng AI, giám sát hệ thống AI bằng AI, và phát hiện các vi phạm đạo đức cũng nhờ AI. Đây là một mô hình tự điều tiết kiểu mới, trong đó vấn đề và giải pháp là "hai mặt của cùng một đồng xu".

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định: "AI là cơ hội to lớn để Việt Nam vươn lên trở thành nước phát triển có thu nhập cao, sánh vai cường quốc năm châu".

Ông nhấn mạnh rằng, những quốc gia đã "hóa rồng, hóa hổ" đều là những nước biết tận dụng cơ hội của các cuộc cách mạng công nghiệp. Việt Nam đã bỏ lỡ vài lần vì chiến tranh và điều kiện lịch sử, nhưng giờ đây, chúng ta có đầy đủ điều kiện để không bỏ lỡ thêm một lần nữa.

Ông kết luận bằng một tuyên ngôn về AI: "Nhân văn – An toàn – Tự chủ – Hợp tác – Bao trùm – và Bền vững".

Xem thêm

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

(NB&CL) Video dọc không đơn thuần là video ngang được cắt lại cho vừa màn hình điện thoại. Định dạng này đặt ra yêu cầu mới đối với cách tổ chức hình ảnh, xây dựng câu chuyện và tiếp cận công chúng của báo chí truyền hình. Muốn “đứng lên” trong không gian đa nền tảng, người làm báo cần làm chủ ngôn ngữ video dọc, chủ động đổi mới phương thức sản xuất nhưng không đánh mất những giá trị cốt lõi của báo chí.

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

(CLO) Ở Cao Bằng, những câu chuyện về người phụ nữ vùng cao làm chủ kinh tế, những cách làm mới trong sản xuất và đời sống đang được Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh kể lại qua nhiều hình thức báo chí. Mỗi đề tài mang một sắc thái riêng, nhưng đều hướng đến những vấn đề gần gũi với đồng bào, góp phần lan tỏa kinh nghiệm hay và khơi mở những hướng phát triển trong cộng đồng.

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk không chỉ giới thiệu những mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ hiệu quả, mà còn đi sâu vào cách làm, điều kiện triển khai và những trở ngại trong thực tế. Qua đó, thông tin tuyên truyền gắn với câu hỏi thiết thực: người dân có thể học gì từ một mô hình, cần chuẩn bị những gì và đâu là những rào cản cần tháo gỡ để áp dụng vào sản xuất, kinh doanh.

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

(CLO) Trong hành trình phát triển và hiện đại hóa, Hà Nội đứng trước bài toán gìn giữ những giá trị văn hóa, không gian di sản và nếp sống truyền thống. Đó cũng là nền tảng quan trọng để Thủ đô phát triển bền vững mà không đánh mất bản sắc riêng.

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Ngày 25/10, tại trụ sở Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng (Hà Nội), Tòa soạn Tiếng Xanh tổ chức lễ ra mắt Ban Biên tập nhiệm kỳ 2026–2027 và chương trình tập huấn thành viên mới, đánh dấu bước khởi đầu cho hành trình hoạt động của các thành viên trong nhiệm kỳ mới.

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

(CLO) Ở địa bàn miền núi, biên giới như Lạng Sơn, phát thanh có lợi thế nhờ khả năng phủ sóng rộng và thói quen nghe đài của người dân. Báo và Phát thanh, Truyền hình Lạng Sơn tận dụng đặc điểm này để lồng ghép thông tin về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến vào các chương trình quen thuộc với công chúng.

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

(CLO) Ngày 24/10, Báo Thanh Niên đã tổ chức lễ ký thỏa thuận bảo trợ trẻ mồ côi và trao Bằng khen của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cho các tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp tích cực, hiệu quả trong chương trình “Cùng con đi tiếp cuộc đời” giai đoạn 2021–2026.

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

(CLO) Tuyên truyền về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi không chỉ là đưa thông tin đến người dân, mà còn đòi hỏi cách thể hiện phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và điều kiện tiếp nhận của từng cộng đồng.

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa đẩy mạnh tuyên truyền các mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển kinh tế số và điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, góp phần đưa những cách làm hiệu quả từ cơ sở đến gần hơn với người dân, tạo sức lan tỏa và thúc đẩy nhân rộng mô hình.

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

(CLO) Làm thế nào để thông tin về một chủ trương lớn, khô khan như việc thay đổi tổ chức bộ máy nhà nước trở nên sinh động, gần gũi và có ý nghĩa trực tiếp với người dân? Bài toán của những người làm phim chính luận đã được nhà báo Nguyễn Đình Thanh và ê-kíp giải mã thành công qua tác phẩm “Hà Nội - Quản trị mới - Gần lòng dân” – bộ phim vừa xuất sắc đoạt Giải A tại Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội năm 2026.

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

(CLO) Ngày 20-10-2026, trái tim nhà báo, nhà giáo Trần Bá Lạn đã ngừng đập, thượng thọ 97 mùa xuân cùng đất nước và nền báo chí Cách mạng Việt Nam. Hàng ngàn nhà báo - là các học trò cũ của thầy khắp mọi miền đất nước tiếc thương ông, người truyền lửa nghề tận tâm, nhiệt huyệt. Nhiều nhà báo - các học trò của ông dù xa dù gần cùng hẹn nhau trở về thủ đô để viếng, tưởng niệm, dự lễ truy điệu tiễn biệt người thầy “Đức - Tài vẹn toàn” tại nhà Tang lễ quốc gia, 26-10-2026.

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

(CLO) Có điện thoại thông minh, thường xuyên sử dụng Internet nhưng vẫn khó nhận diện thông tin sai lệch, thậm chí tin vào những câu chuyện do trí tuệ nhân tạo tạo dựng. Thực tế này cho thấy khoảng cách số không khép lại khi người dân có thiết bị và kết nối, mà còn nằm ở khả năng đánh giá thông tin, nhận diện rủi ro và tự chủ trong môi trường số.

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

(CLO) Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những khả năng chưa từng có trong tiếp cận tri thức, sản xuất thông tin và giải quyết các vấn đề của đời sống. Nhưng khi công nghệ phát triển ngày càng nhanh, một câu hỏi cũng trở nên cấp thiết: Liệu tất cả mọi người có cơ hội như nhau để tiếp cận, hiểu và hưởng lợi từ những thành tựu đó?

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

(NB&CL) Khảo sát thực địa tại 16 phường, xã, kết nối tư liệu lịch sử với câu chuyện làng nghề và những nỗ lực kiến tạo không gian sống ven sông, loạt bài “Khơi nguồn dòng di sản, kiến tạo Hà Nội văn minh” của cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đặt ra yêu cầu phát triển Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng gắn với gìn giữ di sản, phát huy nguồn lực cộng đồng và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Cỡ chữ bài viết: