Những bất cập trong xét tuyển đại học đã bộc lộ khi một lúc có quá nhiều kỳ thi, mỗi kỳ thi theo tiêu chí khác nhau, tổ chức kéo dài làm nhiều đợt thi gây tốn kém cho xã hội.
Bên cạnh đó, có quá nhiều phương thức tuyển sinh, tuyển sinh sớm làm bất bình đẳng trong tuyển sinh đại học, gây rối cho học sinh trong việc lựa chọn.
Xét tuyển sớm khiến cho học sinh sao nhãng việc học ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học tại các trường phổ thông (ảnh Trinh Phúc).
Vấn đề này cũng đang được nhiều chuyên gia quan tâm. Theo ông Trần Thiên Phúc, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, cần xem xét bỏ phương thức tuyển sinh sớm, vì lúc đó học sinh chưa hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông.
Một số cán bộ tư vấn thí sinh đặt nguyện vọng đỗ sớm lên đầu khi đăng ký xét tuyển chung. Làm như vậy là không đúng dẫn đến thiếu công bằng, làm mất cơ hội của thí sinh. Để công bằng, cần sử dụng kết quả thi đánh giá năng lực, thi tốt nghiệp, sử dụng các tổ hợp xét tuyển.
Cũng liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Hữu Công, Phó Giám đốc Đại học Thái Nguyên chia sẻ, về xét tuyển sớm gây khó khăn cho các trường trong dự báo tỉ lệ ảo. Tại trường này, chỉ khoảng 20% thí sinh trúng tuyển sớm đăng ký nguyện vọng 1. Ông đề xuất từ năm 2025, xem xét lại phương thức xét tuyển sớm, có thể hạn chế phương án này, chỉ nên dành cho những ngành đặc thù, trọng yếu.
Liên quan đến vấn đề này, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cũng cho rằng, các trường đại học đang đứng trước thách thức đổi mới công tác tuyển sinh để phù hợp với toàn bộ đổi mới từ giáo dục phổ thông đến giáo dục đại học.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 có nhiều đổi mới. Các trường đại học cần có trách nhiệm hơn với giáo dục phổ thông. Việc xét tuyển sớm có tác động tiêu cực với giáo dục phổ thông ở giai doạn cuối cùng của cấp học này, nên thời gian tới cần xem xét.
“Các cháu xét trúng tuyển sớm sẽ không học nữa; các trường chỉ yên tâm cho số sẽ vào trường mình, số còn lại để tuyển sinh sẽ rất ít, điểm lên rất cao, tạo ra sự bất công bằng trong cơ hội được vào các trường đại học tốt.
Việc này về phía Bộ GD&ĐT sẽ cân nhắc để đưa vào định hướng tuyển sinh của năm sau” – Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh. Cũng theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, các trường đại học không nên có quá nhiều phương án xét tuyển, càng đơn giản càng tốt, thuận cho học sinh, cho xã hội.
“Các đại học tự chủ có tự chủ cao trong vấn đề tuyển sinh nhưnng không có nghĩa thích làm gì thì làm.
Tự chủ trong khuôn khổ các quy định. Vì việc này, Bộ có thể gia tăng một số khung, chế tài để điều tiết tuyển sinh năm sau. Tự chủ nhưng phải để cao trách nhiệm xã hội” – Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nêu quan điểm.
Cũng liên quan đến công tác tuyển sinh, Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng, về công tác tuyển sinh, vụ giáo dục đại học cần khẩn trương phối hợp để có dự thảo sớm nhất, thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng, làm sao đơn giản hóa, đảm bảo chất lượng, cũng như công bằng cho thí sinh.
Các trường thực hiện tự chủ nhưng không có tác động xấu tới giáo dục phổ thông, mà cần phải có tác động tích cực hơn đối với giáo dục phổ thông.
Cần quan tâm đến tuyển sinh đa dạng cũng như tuyển sinh sớm hiện nay, các trường đại học cần đưa ra những kinh nghiệm hay để thực hiện”
