Tăng trưởng kinh tế của Vương quốc Anh đã rơi xuống mức thấp nhất trong vòng 6 tháng qua vào tháng 3 này. Nguyên nhân chính được xác định là do những tác động từ cuộc xung đột liên quan đến Iran đã đẩy chi phí sản xuất tăng mạnh nhất kể từ năm 1992.
Cuộc khủng hoảng này khiến giá nhiên liệu, chi phí vận tải và nguyên liệu thô leo thang, từ đó đẩy kỳ vọng lạm phát lên cao và gây áp lực nặng nề lên các chính sách của Ngân hàng Trung ương Anh (BoE).
Trước tình hình này, Thủ tướng Keir Starmer đã phải triệu tập các cuộc họp khẩn cấp trong bối cảnh lợi suất trái phiếu chính phủ chạm mức cao nhất kể từ năm 2008, làm gia tăng lo ngại về những "cơn gió ngược" đối với nền kinh tế.
Chỉ số sản xuất sụt giảm, chi phí đầu vào tăng vọt
Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tổng hợp của S&P Global trong tháng 3 đã giảm xuống còn 51,0 so với mức 53,7 của tháng 2. Đây là tốc độ mở rộng chậm nhất trong nửa năm qua khi các hoạt động quân sự tại Trung Đông gây gián đoạn chuỗi cung ứng và làm suy giảm nhu cầu tiêu dùng.
Đáng chú ý, chi phí đầu vào của các nhà sản xuất đã nhảy vọt từ mức 56,0 lên 70,2. Đây là mức tăng hàng tháng mạnh nhất kể từ khi đồng bảng Anh rời khỏi Cơ chế Tỷ giá hối đoái (ERM) vào năm 1992.
Sự gia tăng này chịu tác động trực tiếp từ giá nhiên liệu, vận tải và các loại vật liệu tiêu tốn nhiều năng lượng.
Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng cuộc xung đột có thể kéo dài tình trạng tăng trưởng yếu và lạm phát cao, tương tự như các cú sốc dầu mỏ trong quá khứ từng gây kiệt quệ nền kinh tế Anh.
Ngân hàng Trung ương Anh đứng trước bài toán khó
Trước áp lực chi phí, các doanh nghiệp đã tăng giá bán với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 4/2025. Thực tế này buộc Ngân hàng Trung ương Anh phải điều chỉnh dự báo lạm phát từ mức 2% lên khoảng 3,5% vào giữa năm nay.
Hiện tại, BoE vẫn quyết định giữ nguyên lãi suất nhưng đã phát đi tín hiệu sẵn sàng hành động. Thách thức lớn nhất của các nhà hoạch định chính sách là làm sao để kiềm chế lạm phát mà không khiến nền kinh tế rơi vào tình trạng đình trệ sâu hơn.
Giới phân tích nhận định rằng sự phụ thuộc của Anh vào dầu nhập khẩu khiến quốc gia này đặc biệt dễ tổn thương trước các cú sốc giá năng lượng từ những cuộc khủng hoảng địa chính trị.
Chính phủ Anh nỗ lực tìm giải pháp ứng phó
Thủ tướng Keir Starmer đã tổ chức một cuộc họp khẩn cấp (COBRA) với các bộ trưởng cấp cao và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh để thảo luận về các hệ lụy kinh tế.
Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves dự kiến sẽ có buổi báo cáo trước Quốc hội về tác động của cuộc xung đột cũng như các biện pháp hỗ trợ tiềm năng trong bối cảnh áp lực chính trị đang gia tăng trước kỳ bầu cử địa phương vào tháng 5 tới.
Các nhà kinh tế thận trọng cho rằng ngay cả khi các hoạt động quân sự hạ nhiệt, chi phí năng lượng và lãi suất vay vốn ở mức cao vẫn sẽ là gánh nặng đối với nền kinh tế Anh trong nhiều tháng tới.
Lợi suất trái phiếu chạm đỉnh 18 năm
Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn chuẩn của Anh đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2008, vượt qua cả những biến động mạnh từng xảy ra vào cuối năm 2022.
Sự gia tăng này phản ánh việc thị trường đang định giá lại rủi ro lạm phát toàn cầu khi chi phí năng lượng tăng vọt do cuộc xung đột tại Iran.
Việc lợi suất trái phiếu tăng cao không chỉ làm tăng chi phí vay nợ của Chính phủ mà còn là tín hiệu cho thấy sự thận trọng của các nhà đầu tư đối với triển vọng kinh tế của Xứ sở sương mù.
