Kỳ cuối: Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và cơ quan tham mưu trong công tác cán bộ

Người đứng đầu phải chăm lo xây dựng và sử dụng cơ quan tham mưu về công tác cán bộ, phát huy vai trò giám sát phản biện của các đoàn thể và nhân dân trong tìm chọn và sử dụng cán bộ.

Nền kinh tế mở, vận hành theo cơ chế thị trường có những lợi thế nhất định nhằm phát huy tính năng động, sáng tạo của con người, của đội ngũ cán bộ, nhưng cơ chế đó cũng làm cho không ít cán bộ, đảng viên sa ngã, thoái hóa biến chất, vi phạm pháp luật. Những vụ án đã và đang xử lý vừa rồi đối với một số cán bộ cao cấp từ Ủy viên Bộ Chính trị đến các bộ, ngành, các tướng lĩnh và lãnh đạo các cấp thật đau lòng, là tổn thất lớn cho Đảng. Dư luận cho rằng, trong những vụ việc cán bộ thoái hóa biến chất, bị pháp luật nghiêm trị, chúng ta chưa làm rõ trách nhiệm trong đánh giá và bố trí cán bộ, thậm chí là biểu hiện “chạy chức, chạy quyền, mua quan, bán chức”, dẫn đến đề bạt, bổ nhiệm không đúng, để lọt những phần tử xấu vào bộ máy. Bộ Chính trị đã có Quy định về kiểm soát quyền lực. chống chạy chức, chạy quyền, nhưng vẫn còn nhiều dư âm về vấn nạn “mua quan, bán chức” này.

Bài liên quan

Kỳ 1: Đổi mới công tác cán bộ trước hết từ cơ sở

Kỳ 2: Đổi mới quy chế bầu cử, tạo đòn bẩy khích lệ cán bộ hoàn thành tốt nhiệm vụ

Trong cuộc sống, con người chúng ta có nhiều mối quan hệ  về gia đình, bạn bè và xã hội. Sắt thép còn đàn hồi thì trái tim con người cũng rung động theo nhịp thở của cuộc sống, nhưng tần số rung động đó phải đặt lý trí lên tình cảm cá nhân, không để vẩn đục riêng tư. Nghị quyết Đại hội XIII  Đảng ta và của cấp ủy Đảng các cấp cũng như dư luận đều có chung nhận định là căn bệnh chạy chức chạy quyền còn diễn ra nhiều nơi, tức là có “kẻ bán, người mua” chức quyền. Muốn từng bước loại bỏ vấn nạn này, phải xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực thật khoa học, chặt chẽ và kiên quyết, trước hết là đối với người “bán” chức quyền, từng bước triệt tiêu việc “kinh doanh quyền lực”. Ngạn ngữ dân gian thường nói: “Đồng bạc đâm toạc tờ giấy”, người làm công tác cán bộ mà vì tiền là tội ác với dân, với đất nước. Cơ chế kiểm soát đó phải ràng buộc trách nhiệm của người đứng đầu và cơ quan tham mưu trong thực hiện quy trình đề xuất, quyết định bổ nhiệm cán bộ. Người tham mưu hoặc quyết định sai không thể đứng ngoài cuộc đối với những sai phạm của cán bộ.

Trong thực tế đã từng xảy ra nhiều trường hợp nhân viên cấp dưới, kể cả cấp phó vi phạm luật pháp và kỷ luật Đảng bị xử lý, nhưng cấp trưởng, người quản lý trực tiếp lại chẳng hề hấn gì. Ở tỉnh H. có thời kỳ dư luận rộ lên vụ việc của ngành y tế. Một lúc, có đến mấy nhân viên trong Hội đồng Giám định y khoa của tỉnh phải ngồi tù vì nằm trong đường giây làm hồ sơ thương binh giả. Thế nhưng bà Y.  Chủ tịch Hội đồng này, người thủ trưởng trực tiếp quản lý các nhân viên kia lại vô can, không bị một hình thức kỷ luận nào, cả về chính quyền lẫn về Đảng. Rồi cũng chính ngành này và bà này, sau đó vướng vào vụ thi tuyển công chức. Cả hội đồng thi tuyển công chức 13 người thì có đến 12 người, kể cả giám đốc sở, bị kỷ luật. Chỉ có điều lạ là, bà Y. thành viên còn lại, lại chẳn can cớ  gì, mặc dù lúc đó bà đang là Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc sở. Đáng buồn hơn, sau vụ đó, bà lại còn được đề bạt lên làm Giám đốc sở (?) Báo chí hồi đó đã rất phản ứng về sự kiện này. Có nhà báo gọi bà Y. là “người có biệt tài thoát hiểm” và đặt câu hỏi nghi ngờ “liệu có người chống lưng phía sau đó?”

Không chỉ ở một vài địa phương mà trong nhiều năm qua, cán bộ chủ trì ở các cấp, nhiều người bị kỷ luật, thậm chí phải ngồi tù. Không chỉ ở cấp dưới mà có cả cán bộ cấp cao thuộc diện Tỉnh ủy, Trung ương quản lý. Dư luận đặt ra câu hỏi: Vậy trách nhiệm của những người “tiến cử” họ ở đâu?

Ai cũng biết rằng, trước một kỳ đại hội Đảng hay bầu cử Quốc hội, Hội đồng nhân dân, các cơ quan  như Kiểm tra, Thanh tra, Tổ chức cán bộ của các cấp ủy Đảng được giao nhiệm vụ rà soát, chuẩn bị về hồ sơ, xem xét thực tiễn..., đề xuất cho cấp ủy từng nhân sự để giới thiệu ra đại hội hoặc cử tri bầu chọn vào bộ máy của Đảng cũng như nhà nước các cấp. Thế nhưng khi những người được lựa chọn này bị kỷ luật thì hầu như chưa bao giờ xem xét đến trách nhiệm của các cơ quan tham mưu về nhân sự. Ai dám chắc, không có hiện tượng “mua quan, bán tước” trong quá trình chuẩn bị nhân sự? Và đây cũng chính là một trong những nguyên nhân để lọt vào hàng ngũ lãnh đạo những người không đủ tiêu chuẩn về phẩm chất đạo, đức.

Trong quá trình vận động và phát triển của đất nước, cái cũ  không dễ gì mất đi một sớm, một chiều, cái mới chưa được hoàn thiện là tất yếu. Nhưng chính cái không đồng bộ và thiếu chặt chẽ đó là “mảnh đất tốt” phát sinh ra nhiều hiện tượng tiêu cực trong xã hội, trong cán bộ, đảng viên. Đặc biệt là chế độ trách nhiệm của người đứng đầu từng cấp, từng ngành. Như đã đề cập ở trên, dư luận chung, nhất là đội ngũ cán bộ các cấp có nhiều tâm tư, cho rằng quy chế, quy trình được Đảng ban hành cơ bản là đúng, nhưng hiệu quả thực hiện tùy thuộc rất lớn vào người đứng đầu. Do đó, phải có cơ chế kiểm soát quyền lực đối với người đứng đầu trong thực thi mọi quyết sách của Đảng. Cấp dưới có sai phạm thì người đứng đầu phải bị kiểm điểm, hạ lương, cách chức, thậm chí có thể bị truy tố trước pháp luật theo tính chất và mức độ khác nhau.

Người đời đã dạy: “Cây ngay, bóng tròn”, “thượng bất chính, hạ tất loạn”, người đứng đầu phải luôn đặt lợi ích của đất nước lên trên hết để tìm chọn, bố trí cán bộ thì nghị quyết của Đảng mới đi vào cuộc sống. Báo cáo của đồng chí Đoàn Hồng Phong, Tổng Thanh tra Chính phủ về công tác phòng, chống tham nhũng năm 2021 gửi cho Quốc hội đã khẳng định: “Việc xử lý trách nhiệm người đứng đầu đã có tác dụng răn đe, nâng cao vai trò trách nhiệm của người đứng đầu đối với công tác phòng, chống tham nhũng tại cơ quan, đơn vị”.

                                                    Thanh Bình - Khắc Hiển