Vật bất ly thân
Từng tham gia 67 trận đánh ác liệt trong các chiến dịch lớn của quân đội ta, Thượng tướng, Viện sĩ – Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Huy Hiệu có rất nhiều kỷ niệm không thể nào quên. Trong đó có câu chuyện cảm động về tấm khăn dù chiến trận.
Nhớ lại quá khứ, Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu kể: Sau tổng tấn công Tết Mậu Thân 1968, đợt 1, quân Mĩ – Nguỵ ở các căn cứ Khe Sanh, Tà Cơn, Sa Mưu trên trục đường 9 bị quân giải phóng vây ép, cắt đứt các tuyến đường bộ, địch không thể tiếp tế lương thực, thực phẩm cho các căn cứ bằng xe cơ giới; chúng buộc phải dùng máy bay để thả dù hàng xuống. Cứ mỗi lần máy bay địch bay tới thả hàng xuống tiếp tế, quân ta lại dùng hoả lực bắn dữ dội, làm cho các kiện hàng rơi không trúng căn cứ của quân Mĩ – Nguỵ…
Thượng tướng, Viện sĩ – Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Huy Hiệu.
Những chiếc dù thả theo các kiện hàng mang nhiều màu sắc khác nhau, nhưng khi thu chiến lợi phẩm, người lính của chúng ta thường thích giữ lại chiếc dù hoa màu xanh lá cây vì loại vải dù này rất bền và có nhiều công dụng.
Trước hết, tấm dù hoa màu xanh dùng để nguỵ trang, che mắt địch, không có loại vải dù nào lại trông giống lá cây như loại vải dù hoa này. Còn khi tiết trời vào mùa mưa, các chiến sĩ sẽ dùng mảnh dù đó để thay khăn, quàng cổ cho đỡ lạnh. Đêm nằm ngủ lại lấy tấm dù quấn kín người để tránh muỗi, vắt dưới hầm. Khi bị thương mà thiếu bông băng thì dùng chiếc khăn dù này để ga – rô vết thương. Còn khi địch thả hơi cay (chất CS), chỉ cần thấm nước một góc khăn, bịt lấy mũi thì sẽ được an toàn.
Đặc biệt, khi người lính hy sinh, đồng đội sẽ dùng chính chiếc khăn dù đó để khâm liệm, chôn dưới đất hàng chục năm vẫn chưa mục. Vì vậy, đối với những người lính ở chiến trường, chiếc khăn bằng dù hoa vô cùng quá giá, họ thường dùng chỉ ni-lông màu thêu tên mình, quê quán, tên đơn vị theo ký hiệu trong chiến tranh… vào khăn để nếu hy sinh thì sau này đồng đội và người thân đi tìm không bị nhầm lẫn với những liệt sĩ khác.
Vào mùa xuân năm 1968, Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu khi đó đang là Đại đội trưởng. Mặc dù tuổi còn rất trẻ nhưng vị Đại đội trưởng đã dày dạn trận mạc. Trong một đêm đi thu chiến lợi phẩm, đơn vị của ông tìm được một chiếc dù hoa màu xanh lá cây. Chiếc dù đó rất rộng, gồm 18 múi. Đại đội trưởng Nguyễn Huy Hiệu cho lính tháo chiếc dù ra làm 18 múi riêng rẽ, chia cho 17 người và Nguyễn Huy Hiệu dùng múi thứ 18. Những người lính khi có mảnh vải dù quý đều khéo léo thêu tên, phiên hiệu đơn vị và địa chỉ quê quán của mình. Đơn vị của ông thống nhất, mọi người đều thêu 4 chữ “Đường 9 – Quyết Thắng”.
Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu đang lưu giữ tấm khăn dù hoa - kỷ vật vô giá từ chiến trận.
Riêng tấm khăn của Đại đội trưởng Nguyễn Huy Hiệu được một người lính rất khéo tay tên là Thuấn, quê ở Nghệ An thêu giúp. Tuy nhiên, người lính đó chỉ thêu được bốn chữ “Đường 9 – Quyết Thắng”, còn những thông tin khác như tên tuổi, địa chỉ, mặc dù Đại đội trưởng Nguyễn Huy Hiệu đã dùng bút viết lên đó, nhưng anh Thuấn chưa kịp thêu thì một trận đánh ác liệt diễn ra… và anh Thuấn đã hy sinh.
Sau này, chiếc khăn dù hoa đã theo Tướng Hiệu vào sinh ra tử ở những chiến dịch lớn như chiến dịch Đường 9 – Nam Lào năm 1971, chiến dịch Quảng Trị năm 1972, chiến dịch Hồ Chí Minh 1975.
Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu hồi tưởng: “Có lần, tại chiến dịch Quảng Trị, chiếc khăn vắt ở cửa hầm, pháo hạm từ ngoài biển bắn vào, đạn cối từ căn cứ địch gần đó bắn sang, bom bi từ máy bay thả xuống làm chiếc khăn thủng 7 miếng. Nhưng kỳ lạ thay, khi ấy tôi đang ở trong hầm mà không bị vết thương nào. Dường như chiếc khăn có độ dai vô địch này đã che chắn hết mảnh pháo, mảnh bom cho mình… Trong một trận đánh khác tôi bị thương, do tình thế cấp bách, chính chiếc khăn đã thay cho bông băng, băng bó vết thương cho tôi. Trong suốt cuộc đời chinh chiến của tôi, chiếc khăn dù luôn là kỷ vật mà tôi mang theo bên mình”.
Luôn nhớ và tri ân đồng đội
Có một điều nữa mà mỗi lần nhắc đến chiếc khăn dù hoa năm xưa, Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu lại bùi ngùi xúc động: “Trong 18 người được chia 18 múi dù ngày ấy, tính đến lúc kết thúc chiến tranh, thì 17 người đã anh dũng hy sinh, chỉ còn sống duy nhất một người – đó là tôi, và miếng dù tôi đang giữ chính là miếng dù duy nhất còn lại trong số 18 miếng dù năm xưa. Với tôi, kỷ vật đó thật vô cùng thiêng liêng, luôn nhắc tôi nhớ về những đồng đội thân yêu đã anh dũng ngã xuống… Nhờ họ, tôi mới có được vinh quang ngày hôm nay!”.
Hiện nay, Tướng Hiệu đang lưu giữ rất cẩn thận tấm khăn dù này. Ông bảo: “Đây là một kỷ vật vô giá”.
Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu thắp hương tri ân đồng đội tại Quảng Trị.
Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu kể rằng, ông có quá nhiều kỷ niệm với mảnh đất Quảng Trị kiên cường, với cả những dòng sông Thạch Hãn, Ô Lâu, Cam Lộ… Nơi đây một thời máu lửa, đồng đội đã cùng ông sát cánh chiến đấu, nhiều người đã mãi mãi nằm xuống với đất mẹ anh hùng…
Sau ngày hòa bình, cứ vào dịp 30/4, 27/7 hoặc 22/12 là Tướng Hiệu lại về chiến trường xưa để thả những cành hoa tưởng niệm đồng đội trên những khe suối, nguồn sông…
