Làng cổ Trích Sài

Làng cổ Trích Sài

Các làng trong vùng Bưởi xưa được gọi là phường, là một đơn vị hành chính cấp cơ sở.

Sử cũ ghi lại, thời nhà Lý các phường của vùng Bưởi thuộc vùng ngoại thành Thăng Long nằm trong phủ Ứng Thiên. Năm Gia Long thứ 4 (1905), các phường An Thái, Hồ Khẩu, Võng Thị, Trích Sài thuộc tổng Trung, huyện Vĩnh Thuận, phủ Hoài Đức. Năm Minh Mệnh 12 (1831) các phủ, tổng, huyện này thuộc tỉnh Hà Nội. Trải qua nhiều sự thay đổi, Trích Sài ngày nay thuộc phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội.

Nổi tiếng với nghề dệt lĩnh

Cùng với các làng khác của Kẻ Bưởi, Trích Sài nằm trên vùng bãi bồi ven sông Thiên Phù và sông Tô Lịch. Sông Thiên Phù được phù sa bồi lấp dần từ thời Lý, sang thời Lê, dòng Thiên Phù chỉ còn lại dấu vết là những khoảnh ao.

Vùng đất này có một bề dày văn hóa, lịch sử, dấu tích lưu lại đến ngày nay là hàng loạt các di tích đền, chùa, miếu mạo. Những vị cao niên kể lại rằng, Trích Sài xa xưa còn gọi là làng đốn củi, liên quan đến sự tích hồ Dâm Đàm (hồ Tây ngày nay).

Thuở đó, hồ Dâm Đàm có rừng rậm xung quanh, nhiều loại gỗ quý hiếm trong đó có loài cáo 9 đuôi trú ngụ nên dân Trích Sài hàng ngày tới kiếm củi bán và săn bắn. Dân làng còn làm nghề đánh cá, cào ốc, bắt trai hến trong hồ vì nơi này các loài thủy sinh cư trú rất phong phú. Cùng với các làng An Thái, Bái Ân, Hồ Khẩu; Trích Sài nổi tiếng với nghề dệt lĩnh truyền thống.

Theo truyền thuyết, thời vua Lê Thánh Tông (1470-1497), nhà vua cho một cung nữ gốc Chàm là Phan Thị Ngọc Đô cùng 24 thị tỳ ra ở thôn Trích Sài lập trang Thiên Niên. Bà Ngọc Đô đem kỹ thuật dệt lĩnh cổ truyền của người Chàm truyền lại cho dân làng, dạy dân trồng dâu, nuôi tằm.

Lĩnh hoa vùng Bưởi nổi tiếng khắp nơi, không chỉ phục vụ người dân kinh thành Thăng Long mà còn bán ra nước ngoài. Vì thế người ta mới đúc kết: "The La, lĩnh Bưởi, chồi Phùng/Lụa vân Vạn Phúc, nhiễu vùng Mỗ bên". Ngày nay, nghề dệt lĩnh không còn do sự sàng lọc của cuộc sống nhưng người ta vẫn ghi nhớ một nghề thủ công một thời danh tiếng của vùng đất bên bờ hồ Tây.

Những di tích gắn với triều Lý

Bà Hồ Thúy Lan, cán bộ văn hóa Ủy ban Nhân dân phường Bưởi, một người sinh ra tại vùng Bưởi rất thông thạo văn hóa lịch sử làng Trích Sài. Bà khẳng định rằng, Trích Sài có đủ các loại hình di tích lịch sử từ đình, chùa, am, miếu, đền, văn chỉ trong đó có những di tích gắn với lịch sử triều đại nhà Lý.

Chùa Thiên Niên, một di tích lịch sử cấp quốc gia, nằm trong một quần thể di tích ở phía đầu làng Trích Sài. Trước đây quần thể này có gò Bát Tháp, núi Ngũ Nhạc, đàn trừ Hồ tinh, miếu trấn trị yêu quái.

Theo sử cũ, trước khi dựng chùa Thiên Niên, nơi đây có chùa Bát Tháp từ thời Lý Nam Đế dành cho hai công chúa con vua sau khi đi học pháp thuật trừ diệt hồ tinh về trụ trì thắp hương niệm Phật. Hàng năm các quan trong triều về đây làm lễ quốc tế. Đến thời Lê Thánh Tông (1460-1497), nhà vua cắt một nửa thôn Trích Sài cho các cung phi và dựng miếu cho các cung phi thờ cúng niệm Phật. Trước miếu có chùa Bát Tháp dựng trên nền đất thấp, nhà vua cho rời lên khu đất cao và đổi tên là chùa Thiện Niên.

Đình làng Trích Sài cùng với đình làng Võng Thị thờ ông Mục Thận làm thành hoàng làng. Thần Mục Thận có công cứu vua Lý Nhân Tông thoát khỏi âm mưu hãm hại của Thái sư Lê Văn Thịnh trong một lần nhà vua đi du ngoạn hồ Tây. Cứ đến ngày 6/9 âm lịch hàng năm, nhân dân lại tổ chức giỗ ông Mục Thận. Am Gia Hội hay còn gọi am Trích Sài thờ ba công chúa Phúc-Lộc-Thọ gắn với việc trừ loài hồ tinh.

Tục truyền hai công chúa con vua Lý Nam Đế một lần đến núi Long Đỗ ven hồ Tây thuộc địa phận làng Trích Sài thấy có loài cáo chín đuôi chuyên làm hại dân trong vùng. Hai nàng lập đàn trừ cáo nhưng không được liền đón Vạn Thọ phu nhân là pháp thuật cao đến lập đàn. Bà cùng hai công chúa vừa cúng xong thì rừng cây mất nhiều, cáo chín đuôi chạy hết song bà Vạn Thọ phu nhân theo giông bão mà hóa. Vua Lý Nam Đế cho lập đền thờ bà, gọi là Kim mẫu hóa thân. Khi hai công chúa con vua là Vạn Phúc và Vạn Lộc hóa, đền lại phụ thờ cả hai bà.

Ngoài ra, Trích Sài còn có miếu thờ bà Phan Thị Ngọc Đô là bà chúa dệt lĩnh và Văn chỉ là nơi sinh hoạt của các cụ đồ nho xưa. Không chỉ là mảnh đất có bề dày văn hóa lịch sử, nhân dân Trích Sài còn có truyền thống yêu nước, kiên cường đấu tranh qua hai cuộc kháng chiến.

Người làng Trích Sài tự hào có ông Phùng Xuất Nghĩa, vị thủ lĩnh của hàng ngàn quân trong phong trào chống Pháp hay cụ Nguyễn Hoàng Tôn, tham gia hoạt động cách mạng ngay từ đầu những năm 30, bị kết án tử hình khi bị giặc Pháp bắt. Hiện nay, tên cụ vẫn được ghi danh ở Nhà tù Hỏa Lò và được đặt tên cho một con đường ở quận Tây Hồ.

Đến Trích Sài hôm nay, cuộc sống đã thay đổi nhưng các giá trị văn hóa lịch sử truyền thống vẫn được nhân dân gìn giữ, bảo tồn những nét riêng của mảnh đất ven kinh thành Thăng Long xưa./.


Theo Tin Tức/Vietnam+

Xem thêm

Vĩnh Long: Loạt công trình trọng điểm ven biển định hình tương lai kinh tế

Vĩnh Long: Loạt công trình trọng điểm ven biển định hình tương lai kinh tế

(CLO) Hiện thực hóa các nghị quyết của Đảng và Quốc hội, tỉnh Vĩnh Long đang dồn lực khơi thông các điểm nghẽn hạ tầng giao thông và năng lượng. Bằng việc tăng tốc các siêu dự án kết nối và quyết liệt tháo gỡ nút thắt tại Khu kinh tế (KKT) Định An, địa phương đang mở rộng cửa đón dòng vốn chiến lược, sẵn sàng cho một chu kỳ bứt phá bền vững.

Bcons động thổ dự án khu nhà ở phức hợp cao tầng tại Đồng Nai

Bcons động thổ dự án khu nhà ở phức hợp cao tầng tại Đồng Nai

Ngày 27/05/2026, Tập đoàn Bcons chính thức tổ chức lễ động thổ Dự án Khu nhà ở phức hợp cao tầng phường Tam Hiệp tại thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Đây được xem là một trong những dự án trọng điểm trong chiến lược mở rộng quỹ đất và phát triển đô thị của doanh nghiệp tại khu vực phía Nam.

EVN vẫn bảo đảm cung ứng điện trong những ngày phụ tải lập đỉnh

EVN vẫn bảo đảm cung ứng điện trong những ngày phụ tải lập đỉnh

Từ đầu tuần trở lại đây, toàn khu vực miền bắc bước vào đợt nắng nóng gay gắt diện rộng với nền nhiệt phổ biến 38-40 độ C, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C. Nhu cầu sử dụng điện cho các thiết bị làm mát tăng đột biến khiến phụ tải và sản lượng điện tiêu thụ liên tiếp lập đỉnh, tạo áp lực rất lớn lên công tác vận hành hệ thống điện quốc gia.

Miền Bắc nắng nóng, các trải nghiệm du lịch biển đồng loạt 'cháy hàng'

Miền Bắc nắng nóng, các trải nghiệm du lịch biển đồng loạt 'cháy hàng'

(CLO) Cái nóng gay gắt khiến nhu cầu “trốn nóng” của người dân tăng đột biến, kéo theo thị trường du lịch biển sôi động sớm chưa từng có. Nhiều tour biển từ Hạ Long, Cô Tô, Quan Lạn đến Đà Nẵng liên tục kín chỗ, trong khi hàng loạt cơ sở lưu trú đã “cháy phòng” ngay từ đầu mùa hè.

Cảnh báo lừa đảo, giả mạo trang thông tin của Bộ Tài chính trên không gian mạng

Cảnh báo lừa đảo, giả mạo trang thông tin của Bộ Tài chính trên không gian mạng

(CLO) Mới đây, Bộ Tài chính đã có Công văn số 1314/ CNTT- ATANM ngày 26/5/2026 gửi đến cơ quan chức năng đề nghị gỡ bỏ trang thông tin giả mạo Bộ Tài chính. Đây là một trong nhiều hoạt động của Bộ Tài chính trong thời gian qua để đảm bảo an toàn thông tin mạng, an ninh mạng phòng, chống các hành vi giả mạo Bộ Tài chính để lừa đảo trên không gian mạng.

Thủy điện tích năng Bác Ái tăng tốc thi công trước mùa mưa

Thủy điện tích năng Bác Ái tăng tốc thi công trước mùa mưa

Trung tuần tháng 5, trên công trường Dự án Nhà máy thủy điện tích năng Bác Ái (xã Bác Ái Tây, tỉnh Khánh Hòa) đã bắt đầu xuất hiện những cơn mưa lớn, báo hiệu mùa mưa sắp bắt đầu. Các đơn vị thi công đang quyết liệt bám công trường, bám tiến độ, phấn đấu hoàn thành mục tiêu toàn Quý II/2026 trước khi mùa mưa tới.

EVNNPC: Những giọt mồ hôi thầm lặng giữ nhịp dòng điện giữa “chảo lửa” 53°C

EVNNPC: Những giọt mồ hôi thầm lặng giữ nhịp dòng điện giữa “chảo lửa” 53°C

Những ngày cuối tháng 5, khi đợt nắng nóng gay gắt bao trùm miền Bắc, nhiều khu vực ngoài trời trở nên bỏng rát dưới nền nhiệt lên tới 53°C. Giữa cái nóng hầm hập ấy, trên các công trường điện, trạm biến áp và dọc những tuyến đường dây trải dài khắp địa bàn quản lý của Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), những người thợ điện vẫn miệt mài bám hiện trường. Mồ hôi thấm đẫm áo bảo hộ, khuôn mặt rám nắng nhưng những bước chân vẫn không ngừng di chuyển để kiểm tra thiết bị, xử lý khiếm khuyết và bảo đảm dòng điện luôn vận hành an toàn, thông suốt phục vụ người dân và doanh nghiệp.

EVFTA mở rộng cửa vào EU, doanh nghiệp Việt lại “kẹt” giữa ma trận tiêu chuẩn xanh

EVFTA mở rộng cửa vào EU, doanh nghiệp Việt lại “kẹt” giữa ma trận tiêu chuẩn xanh

((NB&CL) Nhờ cú hích từ Hiệp định EVFTA (Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu - Việt Nam), quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu những năm gần đây ghi nhận nhiều tín hiệu tăng trưởng tích cực. EU không chỉ trở thành một trong những thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam mà còn là khu vực mang lại giá trị xuất siêu cao kỷ lục.

BIM Land khởi động tòa tháp Prima Bay tại vị trí cửa ngõ Halong Marina

BIM Land khởi động tòa tháp Prima Bay tại vị trí cửa ngõ Halong Marina

Ngày 26/05/2026, BIM Land chính thức khởi động tòa tháp đôi Prima Bay tại Bán đảo 1 - Khu đô thị Halong Marina (phường Bãi Cháy, Quảng Ninh). Dự án được kỳ vọng sẽ đón đầu chu kỳ phát triển mới của thị trường Quảng Ninh, nơi dòng khách, dòng tiền và dòng trải nghiệm cùng hội tụ bên vịnh di sản.

Tổ hợp căn hộ Sun Ponte Residence nổi bật bên sông Hàn trung tâm Đà Nẵng

Tổ hợp căn hộ Sun Ponte Residence nổi bật bên sông Hàn trung tâm Đà Nẵng

Nằm kế cận cầu Rồng (Đà Nẵng), phân khu The Ponte thuộc tổ hợp Sun Ponte Residence dần định hình diện mạo chỉ sau 2 năm thi công. Dự án hoàn thiện đúng thời điểm thị trường căn hộ ven sông Hàn bước vào giai đoạn sôi động, mở ra kỳ vọng về một tâm điểm an cư – đầu tư mới giữa trung tâm thành phố.

Cỡ chữ bài viết: