Theo báo cáo của UBND tỉnh Lạng Sơn, qua hơn 10 năm thực hiện Nghị định số 112/2014/NĐ-CP của Chính phủ, công tác quản lý các hoạt động tại cửa khẩu biên giới đất liền trên địa bàn đã đi vào nền nếp và tạo được hành lang pháp lý vững chắc.
Các lực lượng chức năng luôn duy trì phối hợp chặt chẽ trong khâu kiểm soát xuất nhập cảnh, điều tiết phương tiện, bảo đảm an ninh trật tự và xử lý nhanh các tình huống phát sinh.
Điểm sáng đáng chú ý nhất của Lạng Sơn hiện nay là sự chuyển mình mạnh mẽ về kết cấu hạ tầng gắn với định hướng phát triển hệ thống cửa khẩu trên tuyến biên giới Việt - Trung. Tỉnh Lạng Sơn đang đón nhận các dự án giao thông quy mô lớn như cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng, cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.
Đặc biệt, để phục vụ thí điểm mô hình cửa khẩu thông minh, Lạng Sơn đang tập trung triển khai 3 dự án đầu tư công cốt lõi gồm: mở rộng đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực mốc 1088/2 - 1089 từ 4 lên 8 làn xe; mở rộng đường khu vực mốc 1119 - 1120 từ 6 lên 14 làn xe và xây dựng mới khu nhà làm việc liên ngành.
Song song với hạ tầng giao thông, hạ tầng công nghệ số cũng được phủ kín với 100% cửa khẩu có mạng viễn thông băng rộng. Việc ứng dụng Nền tảng cửa khẩu số, thủ tục biên phòng điện tử và hệ thống kiểm soát tự động đã thay đổi hoàn toàn phương thức quản lý, rút ngắn đáng kể thời gian thông quan cho doanh nghiệp.
Sự thay đổi về hạ tầng này cũng thu hút nguồn vốn ngoài ngân sách, minh chứng là 25 dự án đầu tư kinh doanh bến bãi tại khu vực cửa khẩu đang hoạt động với tổng vốn đăng ký hơn 3.400 tỷ đồng.
Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Đoàn Thanh Sơn khẳng định địa phương luôn xác định phát triển kinh tế cửa khẩu là nhiệm vụ trọng tâm, gắn bó mật thiết với yêu cầu bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới.
Nhằm tháo gỡ những nút thắt trong thực tiễn, tỉnh Lạng Sơn kiến nghị cơ quan Trung ương sớm sửa đổi quy định về thẩm định quy hoạch xây dựng khu vực cửa khẩu để đồng bộ với Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.
Bên cạnh đó, tỉnh Lạng Sơn đề xuất cấp có thẩm quyền sớm hoàn thiện cơ sở pháp lý, cơ chế kết nối dữ liệu phục vụ cửa khẩu thông minh; đồng thời hỗ trợ Lạng Sơn trong công tác đối ngoại để hai bên Việt - Trung sớm thống nhất mô hình vận hành.
Tỉnh Lạng Sơn cũng mong muốn Trung ương thúc đẩy việc hoàn thiện thủ tục mở chính thức cặp cửa khẩu Bình Nghi - Bình Nhi Quan qua lối thông quan mốc 1035, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho hoạt động xuất khẩu nông sản, trái cây của Việt Nam.
Lắng nghe ý kiến từ địa phương, Thiếu tướng Võ Tiến Nghị, Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực bứt phá của Lạng Sơn trong công tác quản lý, phát triển kinh tế cửa khẩu.
Về phương hướng thời gian tới, Thiếu tướng Võ Tiến Nghị đề nghị UBND tỉnh Lạng Sơn tiếp tục bám sát tình hình xuất nhập khẩu thực tế để có những tham mưu kịp thời, sát đúng.
Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng cũng lưu ý tỉnh Lạng Sơn cần tiếp tục dồn nguồn lực hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối; chỉnh trang nhà làm việc liên ngành khang trang, hiện đại. Sớm hoàn thành việc khảo sát, cắm mốc xác định cụ thể phạm vi khu vực cửa khẩu; đẩy nhanh tiến độ nâng cấp cặp cửa khẩu Chi Ma - Ái Điểm để mở rộng không gian giao thương và siết chặt kỷ cương công vụ của các lực lượng chức năng tại địa bàn.
Đối với các kiến nghị của Lạng Sơn, đoàn công tác ghi nhận toàn bộ để tổng hợp, báo cáo Chính phủ và các bộ, ngành liên quan xem xét giải quyết theo đúng thẩm quyền.
Ngay trong ngày làm việc, Đoàn công tác đã trực tiếp xuống thực địa, khảo sát khu vực Cửa khẩu Tân Thanh, các tuyến đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa Tân Thanh (Việt Nam) - Pò Chài (Trung Quốc) tại mốc 1088/2-1089 và 1119-1120 để nắm bắt thực tế tiến độ triển khai Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh.
