Chiều 23/10, thảo luận tại tổ, đại biểu Quốc hội Trần Thế Anh cho biết, sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp xã được giao thêm nhiều nhiệm vụ trong quản lý đầu tư công, mua sắm tài sản, lựa chọn nhà thầu và quản lý dự án.
Trong khi đó, năng lực chuyên môn, kinh nghiệm của cán bộ cấp xã chưa đồng đều. Công tác đấu thầu lại liên quan đến nhiều lĩnh vực như tài chính, xây dựng, kỹ thuật, quản lý giá và pháp luật chuyên ngành. Vì vậy, thuê tổ chức, cá nhân đủ năng lực tư vấn đối với các gói thầu phức tạp là nhu cầu thực tế.
Thuê tư vấn vì thiếu chuyên môn nhưng phải gánh trách nhiệm kiểm soát
Khoản 3 Điều 46 dự thảo Luật quy định chủ đầu tư được thuê tổ chức, cá nhân đủ năng lực, kinh nghiệm thực hiện công tác tư vấn đấu thầu, đồng thời có trách nhiệm kiểm soát chất lượng công việc tư vấn. Đại biểu Trần Thế Anh đánh giá quy định này phù hợp, giúp chủ đầu tư huy động chuyên môn bên ngoài nhưng vẫn giữ trách nhiệm quản lý, quyết định.
Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần làm rõ trách nhiệm của từng bên. Chủ đầu tư thuê tư vấn vì hạn chế về chuyên môn nhưng lại phải kiểm soát chất lượng sản phẩm thuộc lĩnh vực mình chưa đủ năng lực đánh giá toàn diện.
“Nếu quy định không rõ, đơn vị trực tiếp thực hiện công việc chuyên môn có thể chưa phải chịu trách nhiệm tương xứng khi xảy ra sai sót, trong khi chủ đầu tư vẫn chịu trách nhiệm về quyết định của mình”, đại biểu phân tích.
Cần rạch ròi trách nhiệm giữa chủ đầu tư và đơn vị tư vấn
Từ thực tế trên, đại biểu Trần Thế Anh đề nghị rà soát khoản 3 Điều 46 và Điều 48 của dự thảo Luật theo hướng phân định trách nhiệm pháp lý phù hợp với nhiệm vụ, quyền hạn của từng bên.
Theo đó, chủ đầu tư chịu trách nhiệm lựa chọn đơn vị tư vấn đủ năng lực, giao nhiệm vụ, kiểm soát và quyết định những nội dung thuộc thẩm quyền. Đơn vị tư vấn phải chịu trách nhiệm trực tiếp về tính chính xác, trung thực, hợp pháp và chất lượng chuyên môn của sản phẩm do mình thực hiện.
Đối với sai sót trong xác định tiêu chí kỹ thuật, xây dựng tiêu chí đánh giá, đánh giá năng lực nhà thầu hoặc áp dụng sai quy định pháp luật, cần làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trực tiếp thực hiện, kiểm tra và ký xác nhận sản phẩm tư vấn.
Việc xác định trách nhiệm bồi thường, xử lý vi phạm khi xảy ra thiệt hại phải căn cứ vào hành vi, lỗi, phạm vi công việc, nghĩa vụ theo hợp đồng và các quy định pháp luật liên quan.
Đại biểu nhấn mạnh, “phân định trách nhiệm không có nghĩa là giảm nhẹ hoặc miễn trừ trách nhiệm của chủ đầu tư”. Chủ đầu tư vẫn phải chịu trách nhiệm đối với các quyết định thuộc thẩm quyền, kể cả khi sử dụng kết quả tư vấn có sai sót mà mình biết hoặc phải biết.
Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện quy định, làm rõ trách nhiệm chuyên môn của đơn vị tư vấn và trách nhiệm quản lý, quyết định của chủ đầu tư. Đồng thời, cụ thể hóa trong văn bản hướng dẫn và hợp đồng tư vấn, tạo cơ sở thực hiện và xử lý vi phạm khi có sai sót.
