Theo báo cáo mới nhất từ Đại học Liên hợp quốc, thuật ngữ "khủng hoảng nước" hay "thiếu nước" đã không còn đủ sức nặng để mô tả quy mô thực tế.
Ông Kaveh Madani, Giám đốc Viện Nước, Môi trường và Sức khỏe, nhận định: “Gọi đây là một cuộc khủng hoảng hàm ý rằng nó chỉ mang tính tạm thời, rằng chúng ta có thể sớm vượt qua. Nhưng thực tế đòi hỏi sự thích nghi khắt khe hơn".
Theo Liên hợp quốc, nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc con người tiêu thụ nước vượt xa khả năng bổ sung tự nhiên. Trong khi thiên nhiên cung cấp nước thông qua mưa và tuyết, hoạt động khai thác từ sông ngòi, hồ nước, đất ngập nước và tầng chứa nước ngầm đang diễn ra với tốc độ nhanh hơn nhiều so với khả năng phục hồi. Biến đổi khí hậu, với nhiệt độ tăng cao và hạn hán thường xuyên hơn, đang làm trầm trọng thêm tình trạng này.
Hệ quả là sông và hồ thu hẹp, đất ngập nước biến mất, tầng nước ngầm suy giảm, đất đai sụt lún và xuất hiện ngày càng nhiều hố sụt.
Báo cáo cho biết hơn 50% các hồ lớn trên thế giới đã mất nước kể từ năm 1990, 70% các tầng chứa nước ngầm chính đang suy giảm dài hạn, diện tích đất ngập nước bị mất trong 50 năm qua và các sông băng toàn cầu đã thu hẹp khoảng 30% kể từ năm 1970.
Liên hợp quốc cảnh báo rằng gần 4 tỷ người hiện phải đối mặt với tình trạng thiếu nước ít nhất một tháng mỗi năm.
Nhiều khu vực trên thế giới đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng liên quan đến nước.
Thủ đô Kabul của Afghanistan có nguy cơ trở thành thành phố hiện đại đầu tiên trên thế giới cạn kiệt hoàn toàn nguồn nước. Mexico City đang lún xuống với tốc độ khoảng 50 cm mỗi năm do tầng nước ngầm bên dưới bị khai thác quá mức.
Tuy nhiên, tại nhiều nơi, nước vẫn bị xem là nguồn tài nguyên sẵn có, dẫn đến việc mở rộng đô thị và phát triển kinh tế vượt quá khả năng chịu đựng của hệ thống nước. Các thành phố như Los Angeles, Las Vegas hay Tehran được nêu tên như những ví dụ điển hình.
Báo cáo cũng xác định Trung Đông và Bắc Phi là những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, trong khi Nam Á đang đối mặt với sự suy giảm nghiêm trọng nguồn nước do canh tác phụ thuộc vào nước ngầm và quá trình đô thị hóa nhanh.
Vùng Tây Nam Mỹ được coi là một điểm nóng khác, nơi các thỏa thuận chia sẻ nước được xây dựng dựa trên điều kiện môi trường đã không còn tồn tại.
Trước thực trạng này, báo cáo kêu gọi các quốc gia chuyển từ cách tiếp cận ứng phó ngắn hạn sang chiến lược dài hạn, bao gồm cải tổ nông nghiệp, lĩnh vực tiêu thụ nước lớn nhất thế giới, tăng cường giám sát tài nguyên nước bằng công nghệ, giảm ô nhiễm và bảo vệ đất ngập nước cũng như tầng nước ngầm.
