Cấp xã quyết định việc xác định khu vực bỏ phiếu
Nếu như ở kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026, tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội là 184 và được phân bổ trên 63 tỉnh, thành phố (trong đó, Hà Nội và TP Hồ Chí Minh có số lượng đơn vị bầu cử lớn nhất với 10 đơn vị), thì kỳ bầu cử lần này cả nước giảm 2 đơn vị, còn 182 đơn vị, phân bổ trên 34 tỉnh, thành phố.
Tại các kỳ bầu cử trước, UBND cấp huyện phê chuẩn các khu vực bỏ phiếu do UBND cấp xã quyết định; đối với huyện không có đơn vị hành chính xã, thị trấn thì việc xác định khu vực bỏ phiếu do UBND huyện quyết định.
Tuy nhiên, trong cuộc bầu cử sắp tới, UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định việc xác định khu vực bỏ phiếu và báo cáo UBND cấp tỉnh. Trường hợp cần thiết, UBND cấp tỉnh có thể điều chỉnh việc xác định khu vực bỏ phiếu. Việc xác định khu vực bỏ phiếu được thực hiện trước khi thành lập Tổ bầu cử.
Bộ Nội vụ cho biết, việc xác định khu vực bỏ phiếu phải đáp ứng quy mô, cách xác định theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 11 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND (Luật Bầu cử). Cụ thể, mỗi đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội, đơn vị bầu cử đại biểu HĐND được chia thành các khu vực bỏ phiếu. Khu vực bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội đồng thời là khu vực bỏ phiếu bầu cử đại biểu HĐND các cấp.
Mỗi khu vực bỏ phiếu có từ 300 - 4.000 cử tri. Ở miền núi, hải đảo và những nơi dân cư không tập trung thì dù chưa có đủ 300 cử tri cũng được thành lập một khu vực bỏ phiếu.
Khoản 3 Điều 11 Luật Bầu cử cũng đã quy định các trường hợp có thể thành lập khu vực bỏ phiếu riêng bao gồm: đơn vị vũ trang nhân dân; bệnh viện, nhà hộ sinh, nhà an dưỡng, cơ sở chăm sóc người khuyết tật, cơ sở chăm sóc người cao tuổi có từ 50 cử tri trở lên; cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc, trại tạm giam.
Xử lý tình huống phát sinh sau khi phân chia khu vực bỏ phiếu
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 diễn ra trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp. Từ kinh nghiệm trong cuộc bầu cử này, Bộ Nội vụ đã đặt ra các tình huống đặc biệt phát sinh và hướng dẫn phương án xử lý.
Ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) cho biết, Điều 4 Thông tư số 21/2025/TT-BNV đã quy định 3 tình huống phát sinh và cách xử lý sau khi phân chia khu vực bỏ phiếu.
Theo đó, trường hợp sau khi đã thành lập các khu vực bỏ phiếu và lập danh sách cử tri tại các khu vực bỏ phiếu nhưng trên địa bàn xảy ra dịch bệnh có nguy cơ lây nhiễm cao, phải thực hiện việc cách ly tại cơ sở cách ly tập trung.
Địa bàn phải phong tỏa hoặc do thiên tai, hỏa hoạn dẫn đến địa hình bị chia cắt mà khu vực cách ly tập trung, địa bàn bị phong tỏa hoặc bị chia cắt có số lượng cử tri quá lớn hoặc có nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh cao thì UBND cấp xã nơi đó sau khi báo cáo và được sự đồng ý của UBND cấp tỉnh có thể quyết định thành lập bổ sung khu vực bỏ phiếu riêng tại cơ sở cách ly tập trung, địa bàn bị phong tỏa, bị chia cắt.
Trong trường hợp khu vực bỏ phiếu có số lượng cử tri giảm nhiều so với thời điểm lập danh sách cử tri đến mức ít hơn số lượng cử tri tối thiểu để thành lập khu vực bỏ phiếu theo quy định thì căn cứ vào điều kiện, tình hình thực tế của địa phương, UBND cấp xã có quyền quyết định vẫn tiếp tục duy trì khu vực bỏ phiếu đó hoặc giải thể.
Nếu giải thể thì sẽ ghép chung vào khu vực bỏ phiếu khác liền kề trong cùng đơn vị bầu cử, bảo đảm thuận tiện cho cử tri và phù hợp với năng lực của các tổ chức phụ trách bầu cử trên địa bàn.
Quyết định giải thể khu vực bỏ phiếu phải được sự đồng ý của UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã phải thông báo kịp thời, rộng rãi đến cử tri về việc thay đổi khu vực bỏ phiếu để cử tri biết và thực hiện việc bỏ phiếu theo quy định.
Trường hợp cần thiết để bảo đảm thực hiện tốt công tác bầu cử, UBND cấp tỉnh tự mình hoặc theo đề nghị của UBND cấp xã, quyết định điều chỉnh khu vực bỏ phiếu đã được UBND cấp xã quyết định trên nguyên tắc tạo thuận lợi cho cử tri trong việc tham gia bầu cử, bảo đảm công bằng, hợp lý, không làm thay đổi quyền bầu cử của cử tri và tuân thủ quy định của Luật Bầu cử và các văn bản hướng dẫn có liên quan.
Quyết định điều chỉnh khu vực bỏ phiếu của UBND cấp tỉnh được gửi đến UBND cấp xã. UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức công bố, niêm yết và thông báo rộng rãi đến cử tri việc điều chỉnh khu vực bỏ phiếu của UBND cấp tỉnh.
Theo Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia Lê Quang Mạnh, cả nước có 72.195 khu vực bỏ phiếu, đã niêm yết danh sách hơn 73 triệu cử tri.
