Lượng vàng tiêu thụ tăng vọt tại Trung Quốc trong thời gian gần đây được thúc đẩy bởi nhóm nhà đầu tư nhỏ lẻ, trong đó phần lớn là các bà nội trợ và người trung niên.
Họ coi kim loại quý là nơi trú ẩn an toàn trong bối cảnh kinh tế còn nhiều bất ổn và thiếu các kênh đầu tư hấp dẫn.
Theo The Wall Street Journal, bà Rose Tian, 43 tuổi, cho biết những lo ngại về triển vọng kinh tế cùng sự gia tăng của các yếu tố bất ổn toàn cầu đã khiến bà tìm đến vàng như một cách bảo vệ tài sản quen thuộc.
Trước kỳ nghỉ Tết Âm lịch, bà đã đến một trong những khu chợ trang sức lớn nhất Bắc Kinh để mua vòng tay, dây chuyền và nhẫn vàng. Trong nhiều năm qua, bà đã chi hàng nghìn USD để mua vàng cho bản thân và các thành viên trong gia đình.
Trung Quốc hiện trở thành động lực lớn thúc đẩy làn sóng tăng giá của thị trường kim loại quý toàn cầu. Nhóm nhà đầu tư nhỏ lẻ như bà Tian đã góp phần đẩy giá vàng và bạc lên mức cao kỷ lục trước khi thị trường chứng kiến những đợt điều chỉnh mạnh trong vài tuần gần đây.
Theo Hội đồng Vàng Thế giới, người Trung Quốc đã mua khoảng 444 tấn vàng miếng và vàng xu trong năm 2025, tăng 29% so với năm trước và chiếm gần một phần ba lượng mua toàn cầu.
Dù thị trường biến động mạnh, bà Tian cho rằng vàng vẫn là kênh bảo toàn giá trị đáng tin cậy nhất. Bà chia sẻ thu nhập của mình có xu hướng giảm trong vài năm qua, trong khi những biến động địa chính trị ngày càng khiến bà lo lắng. Bà nói rằng bản thân vẫn lạc quan về triển vọng dài hạn của vàng vì coi nó là tài sản trú ẩn an toàn.
Không chỉ người dân tích trữ kim loại quý, Chính phủ Trung Quốc cũng tiếp tục tăng lượng vàng dự trữ. Theo số liệu được China Daily trích dẫn, lượng vàng nắm giữ chính thức của Trung Quốc đã tăng trong tháng 1 dù giá ở mức cao, đánh dấu tháng thứ 15 liên tiếp cơ quan quản lý mua vào vàng.
Tổng dự trữ vàng đạt 74,19 triệu ounce vào cuối tháng 1, tăng thêm 40.000 ounce so với tháng trước dựa trên số liệu của Cơ quan Quản lý Ngoại hối Nhà nước.
Việc tăng mua diễn ra sau khi Ngân hàng Trung ương Trung Quốc nâng dự trữ thêm 860.000 ounce trong năm 2025, sau khi khởi động lại chu kỳ mua vàng từ tháng 11/2024.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản suy yếu, chứng khoán biến động và lãi suất ngân hàng duy trì ở mức thấp, các hộ gia đình Trung Quốc đang thiếu những kênh đầu tư hấp dẫn.
Điều này khiến nhiều nhà đầu tư ở nhiều nhóm tuổi, từ phụ nữ trung niên có kinh nghiệm cho tới thế hệ trẻ, đều tìm đến vàng như một phương thức cất giữ tài sản.
Không ít nhà đầu tư lựa chọn mua chứng chỉ quỹ vàng thông qua các ứng dụng như WeChat hoặc Alipay với thao tác đơn giản như đặt một ly cà phê.
Dòng tiền vào các quỹ ETF vàng tại Trung Quốc đã đạt mức cao kỷ lục trong năm ngoái, trong khi khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai vàng trên Sàn Giao dịch Kỳ hạn Thượng Hải cũng tăng lên mức cao nhất từ trước đến nay.
Một bộ phận khác lại ưa chuộng việc nắm giữ vàng vật chất. Tại những trung tâm trang sức và chợ vàng, người mua xếp hàng để mua vàng miếng và các sản phẩm vàng một gram thường được đựng trong lọ thủy tinh nhỏ.
Tuy nhiên, giá vàng thời gian gần đây biến động mạnh. Ngày 30/1, vàng và bạc ghi nhận mức giảm trong một ngày sâu nhất trong nhiều thập kỷ.
Ông Hamad Hussain, chuyên gia kinh tế về khí hậu và hàng hóa tại Capital Economics, nhận định thị trường đang mang nhiều yếu tố đầu cơ hơn.
Một số chuyên gia cho rằng những biến động ngắn hạn không làm thay đổi giá trị dài hạn của vàng. Ông Wang Qing, chuyên gia kinh tế vĩ mô cấp cao của Orient Golden Credit Rating, cho biết tốc độ mua vàng đều đặn của Ngân hàng Trung ương Trung Quốc ngay cả khi giá toàn cầu ở mức cao phản ánh nỗ lực tối ưu hóa cơ cấu dự trữ ngoại hối.
Tính đến cuối năm 2025, vàng chiếm khoảng 9,7% tổng dự trữ chính thức của Trung Quốc, vẫn thấp hơn mức trung bình toàn cầu khoảng 15%. Ông nhận định những biến động giá trong ngắn hạn khó có khả năng làm thay đổi chiến lược dự trữ vàng của ngân hàng trung ương.
Trong báo cáo mới đây, Hội đồng Vàng Thế giới cho biết dù cơ quan quản lý có thể tạm giảm tốc độ mua trong những giai đoạn giá tăng mạnh, việc tiếp tục bổ sung vàng cho thấy mục tiêu dài hạn của Trung Quốc là đa dạng hóa dự trữ quốc tế.
Trên các nền tảng mạng xã hội tại Trung Quốc, một bộ phận nhà đầu tư nhỏ lẻ thừa nhận đã mua vào khi giá ở vùng cao và sau đó thua lỗ, khiến họ cảm thấy giống như bị cuốn vào một đợt tăng quá nóng. Dù vậy, không ít người vẫn tiếp tục mua thêm.
Theo chị Hong Miao, nhân viên bán hàng tại một cửa tiệm ở chợ trang sức Tianya tại Bắc Kinh, đợt điều chỉnh giá gần đây khiến lượng khách ghé mua vàng tăng lên.
Nhu cầu mua vàng miếng được cải thiện trong thời điểm giá giảm, dù tâm lý chung vẫn khá thận trọng. Chị cho biết phần lớn khách hàng vẫn đang quan sát thị trường và chờ diễn biến rõ ràng hơn.
Chị Jia Pei, một du khách ở độ tuổi ngoài 30 đến từ tỉnh Hà Nam, cho biết giá vàng hiện đã quá cao. Trước đây, chị từng mua khoảng 50 gram vàng và bán ra vào mùa hè năm ngoái khi giá tăng gấp đôi để thu lợi.
Hiện tại, chị và bạn bè chuyển sang tích trữ bạc với kỳ vọng kim loại này có dư địa tăng trưởng lớn hơn so với vàng. Chị nói rằng bản thân đã bắt đầu mua thêm bạc vì nếu giá có giảm thì mức thiệt hại vẫn trong khả năng chấp nhận được.
