Thị trường nhà ở đang chứng kiến sự dịch chuyển rõ nét từ xu hướng sở hữu sang thuê nhà, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP HCM. Khi giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập, nhiều người trẻ và người lao động lựa chọn thuê nhà như một giải pháp phù hợp về tài chính. Xu hướng này không chỉ làm gia tăng nhu cầu đối với nhà ở cho thuê mà còn mở ra dư địa phát triển lớn cho phân khúc bất động sản vốn chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng.
Mặc dù vậy, để thực hiện yêu cầu "chuẩn bị quỹ đất sạch để phát triển nhà ở cho thuê" theo chỉ đạo, định hướng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn trong cơ chế giao đất, cho thuê đất và chính sách đất đai đối với nhà ở cho thuê.
Liên quan đến vấn đề này, tại Diễn đàn Bất động sản 2026 do Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam tổ chức, ông Vũ Sỹ Kiên, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng: Nhà ở cho thuê đang trở thành một phân khúc ngày càng quan trọng của thị trường bất động sản.
Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở tại các đô thị lớn liên tục gia tăng, phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là một xu hướng tất yếu mà còn được xác định là một trong những trụ cột quan trọng, tạo động lực cho sự phát triển bền vững của thị trường nhà ở trong thời gian tới.
Theo ông Kiên, thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để tháo gỡ những vướng mắc về đất đai và pháp lý cho thị trường bất động sản.
Bởi đất đai là nguồn lực đầu vào quan trọng đối với doanh nghiệp, việc hoàn thiện khung pháp lý sẽ giúp doanh nghiệp yên tâm triển khai dự án, gia tăng nguồn cung nhà ở cho thị trường.
Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đã trình Quốc hội nhiều cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn cho lĩnh vực đất đai và bất động sản. Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 254, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 49 với nhiều giải pháp quan trọng nhằm khơi thông nguồn lực đất đai, hỗ trợ thị trường bất động sản phát triển ổn định và lành mạnh hơn.
Thứ nhất, về quỹ đất phát triển nhà ở, các địa phương được giao chủ động rà soát, xác định và bố trí quỹ đất phù hợp để phát triển các loại hình nhà ở theo nhu cầu thực tế của từng địa phương.
Thứ hai, về tháo gỡ các dự án tồn đọng, nhiều cơ chế đã được ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.
“Thực tế cho thấy có nhiều dự án đã hoàn thành trên 70% khối lượng bồi thường nhưng vẫn chưa thể triển khai do những khó khăn về thủ tục. Việc ban hành các cơ chế tháo gỡ đã tạo điều kiện để nhiều dự án bất động sản tiếp tục được triển khai, góp phần gia tăng nguồn cung cho thị trường”, ông Kiên nói.
Thứ ba, về chính sách giá đất, trước đây việc xác định giá đất theo phương pháp giá đất cụ thể khiến nhà đầu tư gặp nhiều khó khăn trong việc chủ động về thời gian, dòng tiền và chi phí đầu tư; đồng thời làm phát sinh chênh lệch lớn giữa các dự án.
Vì vậy, các quy định mới đã cho phép áp dụng bảng giá đất kết hợp hệ số điều chỉnh giá đất trong một số trường hợp, góp phần đơn giản hóa thủ tục, tăng tính minh bạch và tạo thuận lợi cho nhà đầu tư.
“Đối với các dự án nhà ở xã hội, chính sách miễn tiền sử dụng đất tiếp tục là một giải pháp quan trọng nhằm giảm chi phí đầu tư và hỗ trợ phát triển phân khúc này”, ông cho hay.
Đặc biệt, các cơ chế được quy định tại Nghị quyết số 179, Nghị quyết số 29 và các văn bản liên quan đã tập trung xử lý những dự án còn tồn đọng, kéo dài nhiều năm. Đây là giải pháp quan trọng nhằm khơi thông nguồn lực đất đai, đưa các dự án trở lại triển khai và tạo thêm nguồn cung cho thị trường bất động sản.
Theo ông Vũ Sỹ Kiên, một trong những nút thắt lớn hiện nay là chúng ta chưa xác định đầy đủ vai trò, quy mô và nhu cầu thực tế của phân khúc nhà ở cho thuê trong tổng thể nhu cầu nhà ở và sự phát triển của thị trường bất động sản.
“Do đó, cần sớm tổ chức rà soát, đánh giá toàn diện nhu cầu nhà ở cho thuê trên phạm vi cả nước, làm cơ sở để các địa phương chủ động bố trí quỹ đất, xây dựng quy hoạch và ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp nhằm thúc đẩy phân khúc này phát triển bền vững trong thời gian tới”, ông nói.
