Đoàn công tác đã kiểm tra thực tế Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường bộ song hành đường Vành đai 5 và Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường D1 đoạn từ Km0+943 đến Km7+117. Đây đều là những dự án hạ tầng giao thông có ý nghĩa quan trọng, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Bắc tỉnh.
Tại dự án tuyến đường bộ song hành đường Vành đai 5, đã kiểm tra tiến độ dự án, tiến độ thực hiện dự án tái định cư Đức Lý (xã Nam Xang); kiểm tra vị trí cầu Châu Giang; kiểm tra tiến độ dự án địa bàn phường Tiên Sơn, xã Bình Lục và cầu Tiên Phong; kiểm tra tiến độ dự án, giải phóng mặt bằng (GPMB) dự án trên địa bàn phường Phù Vân và phường Hà Nam; kiểm tra tiến độ dự án, GPMB dự án trên địa bàn các phường: Kim Bảng, Lê Hồ, Nguyên Úy và Tam Chúc.
Các dự án đường song hành đường Vành đai 5 gồm: Đoạn từ đường D5 đến đê sông Nhuệ, đoạn từ đê sông Nhuệ đến đường 68m, đoạn từ nút giao Phú Thứ đến nút giao Bình Nghĩa, đoạn từ nút giao Bình Nghĩa đến nút giao Thái Hà có tổng chiều dài khoảng 29km. Tổng diện tích thực hiện khoảng 415,7 ha.
Đến nay, các địa phương đã giải phóng mặt bằng và bàn giao khoảng 257 ha, đạt gần 61% diện tích; còn khoảng 158,7 ha, tương đương 39%, chưa được bàn giao, tập trung chủ yếu tại các xã, phường Kim Bảng, Phù Vân, Tam Chúc, Lê Hồ và Nam Xang.
Đến nay, đã hoàn thành đào nền khoảng 13,2 km, xử lý nền đất yếu 7,3 km, đắp nền K95 và K98 khoảng 10,9 km, thi công cấp phối đá dăm khoảng 2,2 km. Nhiều hạng mục cầu lớn như cầu Đen, cầu Kênh Thủy lợi, cầu Tiên Tân, cầu Long Xuyên cơ bản hoàn thành hoặc đang được thi công đồng bộ phần dầm, mố, trụ.
Đáng chú ý, đoạn tuyến từ đê sông Nhuệ đến đường 68 m đã cơ bản hoàn thành các hạng mục nền đường, hệ thống thoát nước, cây xanh, chiếu sáng và an toàn giao thông, tạo tiền đề để sớm đưa vào khai thác.
Tuy nhiên, tiến độ giữa các đoạn tuyến vẫn có sự chênh lệch khá lớn. Đoạn từ đường D5 đến đê sông Nhuệ mới đạt khoảng 15-20% do mặt bằng bàn giao còn hạn chế, xôi đỗ. Đoạn từ đê sông Nhuệ đến đường 68m đạt khoảng 85-90% khối lượng xây lắp. Đoạn từ nút giao Phú Thứ đến nút giao Bình Nghĩa đạt khoảng 55-60%. Đoạn từ nút giao Bình Nghĩa đến nút giao Thái Hà đạt khoảng 50-55%.
Tổng số vốn bố trí cho 4 dự án là 2.777 tỷ đồng (trong đó năm 2026 là 1.172 tỷ đồng (gồm: vốn kéo dài từ năm 2025 sang là 522 tỷ đồng; vốn bố trí năm 2026 là 650 tỷ đồng)). Giá trị giải ngân đến nay đạt 1.723 tỷ đồng.
Theo đánh giá của các đơn vị, nút thắt lớn nhất hiện nay vẫn là công tác giải phóng mặt bằng. Nhiều hồ sơ còn vướng mắc về nguồn gốc sử dụng đất, nhân khẩu, thừa kế, hiện trạng đa canh; nhiều khu vực mặt bằng được bàn giao xen kẹp khiến việc tổ chức thi công gặp khó khăn.
Bên cạnh đó, tiến độ xây dựng các khu tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật còn chậm.
Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường D1 đoạn từ Km0+943 đến Km7+117 thuộc Quy hoạch chung thị xã Duy Tiên đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050 (TD.07) có chiều dài hơn 7,1 km, quy mô nền đường 45,5-52,5 m. Dự án có tổng mức đầu tư 1.030 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách tỉnh, được thực hiện trong giai đoạn 2023-2027.
Theo báo cáo, tổng diện tích phải giải phóng mặt bằng của dự án trên địa bàn phường Tiên Sơn là 516.304 m². Đến nay, đã GPMB được 345.095 m², còn 171.208 m², gồm: đất nông nghiệp 24.925 m²; đất do UBND phường quản lý 139.523 m² (chưa phê duyệt phương án); đất ở 6.760 m² của 24 hộ dân, hiện đang rà soát hồ sơ, thông báo thu hồi đất và tổ chức kiểm đếm.
Song song với đó, khu tái định cư Tiên Ngoại rộng hơn 2,2 ha phục vụ dự án vẫn đang trong quá trình giải phóng mặt bằng, dự kiến hoàn thiện hồ sơ trình giao đất vào tháng 10/2026.
Hiện các nhà thầu đang triển khai thi công nền đường, hệ thống cống thoát nước tại những vị trí đã có mặt bằng. Giá trị khối lượng xây lắp hoàn thành đạt gần 49 tỷ đồng. Lũy kế vốn bố trí cho dự án đến năm 2026 đạt hơn 480 tỷ đồng, trong đó đã giải ngân gần 280,2 tỷ đồng.
Tuy nhiên, dự án cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn tương tự khi mặt bằng được bàn giao không liên tục, khu tái định cư triển khai chậm và hơn 10,39 ha đất do UBND phường quản lý vẫn chưa được phê duyệt phương án bồi thường.
Kết luận buổi kiểm tra, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Cao Sơn yêu cầu các chủ đầu tư, sở, ngành và chính quyền địa phương xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm của từng đơn vị, tập trung tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở nhằm bảo đảm tiến độ thi công cũng như kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.
Đối với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 3, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu khẩn trương rà soát các hợp đồng xây dựng, phối hợp với nhà thầu, đơn vị tư vấn thống nhất phương án triển khai, đồng thời xây dựng tiến độ chi tiết theo sơ đồ găng, gắn với kế hoạch giải ngân theo từng tuần, từng tháng và có cam kết cụ thể giữa các bên liên quan.
Ban Quản lý dự án cũng được giao rà soát toàn bộ kế hoạch vốn năm 2025 kéo dài và kế hoạch vốn năm 2026 để chủ động đề xuất điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang dự án có khả năng hấp thụ vốn tốt hơn. Trường hợp để chậm giải ngân nhưng không kịp thời báo cáo, đề xuất điều chỉnh sẽ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm.
Đối với UBND các xã, phường, lãnh đạo tỉnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư và Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh xây dựng tiến độ giải phóng mặt bằng chi tiết đối với từng loại đất, từng khu vực, cam kết rõ thời gian hoàn thành và chịu trách nhiệm toàn diện nếu để chậm tiến độ thuộc phạm vi quản lý.
Sở Xây dựng được giao tiếp tục phát huy vai trò cơ quan đầu mối theo dõi, đôn đốc tiến độ các dự án; phối hợp với các sở, ngành liên quan thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện hằng tháng, kịp thời báo cáo UBND tỉnh để chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, bảo đảm các dự án trọng điểm được triển khai đúng tiến độ, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư công, góp phần thúc đẩy phát triển hạ tầng giao thông và kinh tế - xã hội của tỉnh Ninh Bình.
