Muốn giáo dục nghề nghiệp cất cánh: Đào tạo liên thông cần được khơi thông!

(NB&CL) Theo nhiều chuyên gia, hiện nay xu hướng người tham gia học nghề ngày càng nhiều, tuy nhiên việc liên thông giữa các cấp học, đặc biệt học lên đại học đang chưa thực sự thuận lợi. Việc này đang là trở ngại khiến nhiều người chưa mặn mà với việc theo đuổi học nghề.

Đào tạo liên thông cần có thiết kế mở

Năm 2023, mặc dù đối diện với nhiều khó khăn nhưng công tác đào tạo nghề của nước ta đã có những thành tựu nhất định. Theo báo cáo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐ, TB và XH), tuyển sinh học nghề năm 2023 ước đạt gần 2,3 triệu người học. Trong đó, trình độ cao đẳng, trung cấp là 530.000 người; trình độ sơ cấp và các chương trình đào tạo nghề nghiệp khác là 1.765.000 người. Tốt nghiệp năm 2023 ước đạt 2.043.000 người, trong đó trình độ cao đẳng, trung cấp là 346.000 người, trình độ sơ cấp và các chương trình đào tạo nghề nghiệp khác là 1. 697.000 người.

Bình luận về con số trên, nhiều chuyên gia cho rằng, điều này đã thể hiện được nỗ lực vượt khó của ngành LĐ, TB và XH trong bối cảnh thế giới, trong nước gặp nhiều khó khăn, đặc biệt nhiều thách thức đặt ra sau khi đại dịch COVID-19 kết thúc. Tuy nhiên, nhiều người cũng chỉ ra, vẫn còn thực trạng nhiều người chưa mặn mà với việc học nghề. Điều này có nguyên nhân từ việc gặp khó khăn trong liên thông đào tạo giữa các cấp học. Trong khi đó, càng ngày nhu cầu học tập nâng cao trình độ, tay nghề, hoàn thiện kỹ năng của người lao động lại ngày một tăng.

muon giao duc nghe nghiep cat canh dao tao lien thong can duoc khoi thong hinh 1

Nhu cầu người học nghề theo học lên cao đẳng, đại học ngày một tăng.

Nhiều quốc gia có xu hướng ủng hộ mở rộng đào tạo liên thông

Hiện nay, nhiều quốc gia ủng hộ việc mở rộng đào tạo liên thông, ban hành các chính sách và cơ chế thông thoáng để người học có thể dễ dàng lựa chọn các chương trình đào tạo ở bậc giáo dục đại học sau khi đã kết thúc một chương trình đào tạo ở bậc giáo dục nghề nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển bản thân, phát triển sự nghiệp của người học. Điển hình các quốc gia như Úc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Thái Lan.

Liên quan đến vấn đề này, tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ lao động, người có công và xã hội năm 2024 (26/12), bà Nguyễn Thị Doan - nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội khuyến học Việt Nam đã thẳng thắn chỉ ra, liên thông trong đào tạo vẫn chưa được xử lý một cách tốt mà còn khó khăn, vì nó vấp phải một vấn đề là tuyên truyền chưa mạnh để có thể thấm sâu vào nhận thức của các gia đình, các phụ huynh, học sinh và bản thân học sinh về vấn đề rẽ ngang.

“Bây giờ tâm lý vẫn muốn cho con học đại học chứ không muốn đi học nghề. Nhưng hiện chính sách liên thông, hỗ trợ các cháu đi học liên thông, học bổng, học phí, rồi những điều kiện khác chưa đáp ứng. Cho nên đào tạo nghề gặp khó khăn” – bà Nguyễn Thị Doan cho biết.

Cũng theo Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, chủ trương về nâng cao chất lượng đào tạo thì rất cao. Yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao là một con số lớn nhưng đầu tư cho cơ sở hạ tầng để đảm bảo điều kiện cho đào tạo nghề theo hướng thực hành đang gặp khó khăn. Lao động nước ta vẫn thủ công là chính, tốc độ tăng năng suất lao động không kịp với các nước trong khu vực.

Nguồn lao động dồi dào, sáng tạo nhưng điều kiện đảm bảo để cho nguồn lao động được học hành ở nơi có trang thiết bị hiện đại, hiện đại hóa quá trình đào tạo là chưa đáp ứng. “Không một đất nước nào phát triển mà không phát triển giáo dục đào tạo, cho nên phải  đầu tư cho học tập mới có nguồn lao động chất lượng cao” – nguyên Phó Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Đồng quan điểm với bà Nguyễn Thị Doan, nhiều chuyên gia nhận định khơi thông trong đào tạo liên thông là cách để thu hút người học theo học nghề và giải pháp để nâng cao chất lượng tay nghề, trình độ của người lao động.

Theo đó, đào tạo liên thông khi làm tốt sẽ tạo thuận lợi cho người học có khả năng được học tập liên tục, học tập suốt đời phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh cụ thể, tăng cường dân chủ hóa và công bằng trong tiếp cận giáo dục, góp phần thực hiện chính sách phân luồng học sinh sau trung học cơ sở, trung học phổ thông và góp phần xây dựng xã hội học tập.

Đồng thời, tăng cường tính tự chủ trong giáo dục và đào tạo. Người học vì một lý do nào đó không vào được ngành học hoặc bậc học như mong đợi, họ vẫn có quyền tự do lựa chọn để tiếp tục học lên những bậc học cao hơn hoặc học những ngành nghề phù hợp khi điều kiện của bản thân và gia đình cho phép. Đào tạo liên thông còn nhằm để nâng cao chất lượng đào tạo và tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước trong hệ thống giáo dục, đồng thời giải tỏa áp lực tâm lý của một phần không nhỏ các gia đình và học sinh thường cho rằng vào đại học là con đường duy nhất cho phát triển sự nghiệp.

Mở nhưng vẫn phải đảm bảo chất lượng

Cũng bàn về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo (GD&ĐT) Hoàng Minh Sơn lại có quan điểm: Nhìn nhận vào thực tế, hệ thống liên thông hiện nay được tổ chức, triển khai rất đa dạng. Mặc dù các chính sách quy định hướng đến việc mở cơ hội, tạo điều kiện học tập cho người học nhưng điều đó không có nghĩa là dễ dàng và phải được thực hiện đúng luật. Cùng với đó, đào tạo liên thông tuy được tạo điều kiện thuận lợi nhưng vẫn phải đáp ứng, thích nghi với sự thay đổi của thị trường lao động.

“Tạo điều kiện cho liên thông nhưng cũng cần phải đảm bảo chất lượng trong quá trình đào tạo. Chất lượng nằm ở việc cần có quy định về điều kiện đầu vào, điều kiện đầu ra, khối lượng, thời lượng chương trình phải được gắn vào cụ thể” – ông Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh.

muon giao duc nghe nghiep cat canh dao tao lien thong can duoc khoi thong hinh 2

Cần hoàn thiện cơ chế liên thông

Theo Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Bộ LĐ, TB và XH phối hợp với Bộ GD&ĐT hoàn thiện các cơ chế liên thông về chương trình giữa các bậc học, trình độ và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo.

Cũng theo Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, trong quá trình đào tạo cần phải đảm bảo công bằng, bình đẳng, minh bạch cho tất cả các đối tượng người học. Phải nghiên cứu đảm bảo quyền lợi cho người học, đặc biệt là đảm bảo học phí, ưu tiên đối với từng đối tượng. “Để đào tạo liên thông có hiệu quả hơn giữa các cấp học, trình độ đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân cần có sự thống kê, đối sánh, đánh giá đầy đủ về thực tiễn. Đặc biệt, cần tiến hành khảo sát tại các cơ sở đào tạo, các doanh nghiệp” – Thứ trưởng Sơn nhấn mạnh.

Như vậy qua trao đổi có thể thấy, vấn đề liên thông giữa các cấp học là vấn đề được ngành LĐ, TB, XH và ngành Giáo dục rất quan tâm. Để người học thuận lợi hơn trong tiếp cận tri thức cần thiết tạo điều kiện cho người học học lên các bậc học cao hơn. Khi liên thông được khơi thông, nhiều người hy vọng lượng người theo đuổi học nghề ngày một tăng, cùng với đó tay nghề của lao động Việt Nam sẽ phát triển.

Trinh Phúc

Xem thêm

Giáo viên có 10 thay đổi lớn về vị trí việc làm, Tổ trưởng chuyên môn được xếp là viên chức quản lý

Giáo viên có 10 thay đổi lớn về vị trí việc làm, Tổ trưởng chuyên môn được xếp là viên chức quản lý

(CLO) Lần đầu tiên Chính phủ ban hành danh mục vị trí việc làm thống nhất đối với viên chức giáo dục trên cả nước. Nghị định 232/2026/NĐ-CP không chỉ thay đổi cách quản lý đội ngũ nhà giáo mà còn tác động trực tiếp đến tuyển dụng, bổ nhiệm, bậc nghề nghiệp, tiền lương và việc sắp xếp nhân sự trong các trường học.

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

(CLO) Sau khi rà soát nhu cầu sử dụng sách giáo khoa tại hơn 1.000 cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục nghề - giáo dục thường xuyên, ngành giáo dục Nghệ An xác định có hơn 208.000 học sinh thuộc diện ưu tiên dự kiến sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí từ năm học 2026-2027. Để triển khai chính sách này, tỉnh dự kiến cần hơn 80 tỷ đồng mua sắm sách mới.

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

(CLO) Chiều 1/8, Ban Chỉ đạo Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 tỉnh Quảng Trị, các đơn vị liên quan đã họp và thống nhất xử lý hủy các bài thi, môn thi do vi phạm đối với 5 thí sinh trong vụ tố cáo gian lận thi cử.

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

(CLO) Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện chính sách học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Điểm mới đáng chú ý là ngoài học sinh đạt giải quốc gia, quốc tế, top 30% thí sinh xuất sắc theo từng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc cũng có cơ hội nhận học bổng Chính phủ ngay trước khi nhập học.

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

(CLO) Từ tháng 8/2026, nhiều chính sách giáo dục quan trọng bắt đầu có hiệu lực, từ bãi bỏ 11 văn bản quy phạm pháp luật, cho phép các trường công nhận tín chỉ khi đào tạo liên thông, siết việc dạy trước chương trình ở tiểu học đến lần đầu ban hành quy định về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

(CLO) Từ ngày 4 đến 9/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các trường đại học bước vào giai đoạn "lọc ảo" tuyển sinh trên phạm vi toàn quốc. Sau 6 ngày xử lý dữ liệu, điểm chuẩn và danh sách trúng tuyển đợt 1 sẽ được chốt, nhiều trường có thể công bố kết quả ngay từ tối 9/8 nếu hoàn tất sớm.

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

(CLO) Áp lực thành tích, kỳ vọng từ gia đình và nỗi sợ thất bại đang trở thành gánh nặng vô hình đè lên vai nhiều học sinh. Không ít em rơi vào trạng thái lo âu, trầm cảm, thậm chí nảy sinh ý nghĩ tiêu cực khi không đạt được kết quả như mong muốn. Các chuyên gia cảnh báo, nếu không được phát hiện và hỗ trợ kịp thời, những tổn thương tâm lý này có thể để lại hậu quả lâu dài đối với sức khỏe và tương lai của trẻ.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Từ năm học 2026–2027, Việt Nam sẽ sử dụng một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT ban hành ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống làm bộ SGK dùng chung, tiến tới mục tiêu miễn phí sách giáo khoa cho học sinh vào năm 2030. Dự kiến đến trước ngày 15/8/2026, tất cả học sinh cả nước sẽ có đầy đủ SGK các môn học, sách bài tập theo nhu cầu.

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

(CLO) Việc sắp xếp, tinh gọn mạng lưới trường học trên cả nước đang bước vào giai đoạn nước rút, song nhiều chuyên gia cho rằng, thách thức lớn nhất không nằm ở việc hợp nhất đầu mối mà là lựa chọn người đứng đầu đủ năng lực quản trị.

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Bước sang năm thứ ba thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 100% chi thường xuyên, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị đang biến áp lực thành động lực đổi mới. Kiên định với mục tiêu xây dựng trường cao đẳng chất lượng cao, nhà trường đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới quản trị, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và nâng cao chất lượng đào tạo, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm giáo dục nghề nghiệp uy tín, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực miền Trung và cả nước.

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

(CLO) Từ năm học 2026-2027, Hà Nội sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú khi UBND xã, phường trực tiếp lựa chọn và ký hợp đồng với đơn vị cung cấp thực phẩm, thay vì giao từng trường thực hiện như trước. Cùng với hệ thống truy xuất nguồn gốc HanoiCheck, mô hình mới được kỳ vọng tạo thêm "hàng rào" kiểm soát an toàn thực phẩm trong trường học.

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Ngày 29/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam đã kí kết Thỏa thuận hợp tác về phối hợp rà soát, đánh giá chuyên môn và hoàn thiện sách điện tử, sách số, học liệu số, qua đó góp phần xây dựng hệ sinh thái học liệu số chất lượng, hiện đại và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục.

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Từ năm học 2026-2027, học sinh cả nước sẽ chính thức học theo một bộ sách giáo khoa thống nhất. Nhiều ý kiến cho rằng việc này tạo thuận lợi cho công tác giảng dạy, tập huấn giáo viên, sinh hoạt chuyên môn và từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả.

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

(CLO) Đề thi được truyền qua kênh bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ, thí sinh làm bài trên mạng LAN nội bộ, không kết nối Internet. Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý trong Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026-2036 vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) trình Thủ tướng Chính phủ, nhằm hiện đại hóa kỳ thi nhưng vẫn bảo đảm an toàn, công bằng và độ tin cậy.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

(NB&CL) Bộ Giáo dục và Đào tạo ví kỳ thi tốt nghiệp THPT như khâu kiểm tra cuối cùng của một dây chuyền sản xuất: Dù 99% sản phẩm đạt chuẩn vẫn không thể bỏ qua bước đánh giá đầu ra. Theo các chuyên gia, giá trị của kỳ thi không nằm ở việc tạo ra tỷ lệ trượt cao, mà ở khả năng xác lập một chuẩn chung để đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông trên toàn quốc.

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng coi trọng kỹ năng thực hành và năng lực nghề nghiệp, giáo dục nghề nghiệp đang trở thành con đường ngắn nhất đưa người học đến việc làm bền vững. Nắm bắt xu thế đó, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị không ngừng mở rộng các ngành đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn, giúp người học vững tay nghề, tự tin lập nghiệp và đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

Cỡ chữ bài viết: