Nghệ sĩ tỳ bà Vũ Diệu Thảo: Tình yêu văn hóa dân tộc giúp 'nên duyên' với nghề báo

Khi còn là sinh viên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Diệu Thảo bén duyên với truyền hình qua những lần cộng tác làm MC cho các chương trình như "Điện ảnh chiều thứ Bảy", "Góc nhìn điện ảnh", "Văn nghệ Chủ nhật"… của VTV. Thời điểm ấy, giữa hàng chục gương mặt sáng giá từ các trường đại học danh tiếng, cô sinh viên chuyên ngành nhạc cụ dân tộc từng hoài nghi liệu mình có cơ hội hay không. Thế rồi bằng sự nỗ lực và đam mê, Diệu Thảo dần khẳng định được bản thân, trở thành gương mặt quen thuộc trên sóng truyền hình, thậm chí còn lấn sân sang lĩnh vực diễn xuất trong một số phim.

Từ những ngày đầu chập chững ấy, cô đã sớm nhận ra: “Người dẫn chương trình không chỉ là người đọc lời thoại, mà cần có nền tảng kiến thức, khả năng biên tập nội dung, làm chủ sân khấu, kết nối thông tin và truyền cảm hứng”.

Ảnh màn hình 2025-06-14 lúc 21.07.10
Chân dung nghệ sĩ tỳ bà Vũ Diệu Thảo. Ảnh: NVCC

Vũ Diệu Thảo đã có một thời gian khá dài làm việc tại Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC. Cũng tại nơi này, cô có bước chuyển từ vai trò một MC trong trường quay sang làm biên tập viên chuyên sâu về âm nhạc – lĩnh vực cô có chuyên môn và đam mê sâu sắc. “Tôi nhận ra rằng, điều tuyệt vời nhất là được làm công việc mình thực sự yêu thích và am hiểu”, Diệu Thảo nhớ lại.

Sự thay đổi không chỉ là về công việc, mà còn là bước trưởng thành trong tư duy nghề nghiệp – từ dẫn chương trình sang xây dựng kịch bản, tổ chức sản xuất… Tất cả đều đòi hỏi sự chỉn chu, áp lực và bản lĩnh. Chính quãng thời gian ấy đã rèn giũa Diệu Thảo trở thành một người làm báo có chiều sâu, có chiến lược tiếp cận và đặc biệt gắn bó trọn vẹn với văn hóa truyền thống – điều mà sau này, khi trở lại với tư cách nghệ sĩ Tỳ bà, cô càng thấm thía hơn.

Ở cương vị người làm truyền hình, đặc biệt trong vai trò sản xuất các chương trình nghệ thuật dân tộc, Diệu Thảo nhận thức rõ trách nhiệm của báo chí trong việc lan tỏa văn hóa truyền thống đến công chúng hiện đại. “Văn hóa truyền thống tự thân đã vô cùng đẹp đẽ. Nhưng để người trẻ hiểu và yêu, cần có cách truyền tải phù hợp, nhanh, gần gũi, sinh động và thú vị”, cô chia sẻ. Trong hàng loạt chương trình từng sản xuất, Diệu Thảo luôn ưu tiên lựa chọn các chủ đề như Hát Xoan, Quan họ, Tuồng cổ, Chèo, Cải lương, Đờn ca Tài tử… để khơi dậy niềm tự hào dân tộc, đặc biệt là trong giới trẻ.

Với Vũ Diệu Thảo, công chúng yêu thích đàn Tỳ bà ở điều gì thì cô sẵn sàng thay đổi để tiếp cận họ theo cách phù hợp nhất. Nếu như ngày trước, khi các nền tảng số chưa phát triển, truyền hình là con đường hiệu quả nhất để âm nhạc truyền thống đến với khán giả, thì việc trở thành một nhà báo chuyên mảng văn hóa, nghệ thuật tại VTC chính là cơ hội để cô lan tỏa tình yêu với cây đàn Tỳ bà.

Ảnh màn hình 2025-06-14 lúc 21.14.20
Văn hóa truyền thống tự thân đã vô cùng đẹp đẽ. Nhưng để người trẻ hiểu và yêu, cần có cách truyền tải phù hợp, nhanh, gần gũi, sinh động và thú vị”, Diệu Thảo chia sẻ.

Không nhiều phóng viên hay biên tập viên có thể làm sâu về văn hóa truyền thống, vì ngoài nghiệp vụ báo chí, còn cần một nền tảng chuyên môn vững vàng. Tôi nhận thấy đó là lợi thế của mình – vừa được phát huy thế mạnh chuyên môn, vừa được làm công việc đúng với đam mê. Truyền hình đã cho tôi cơ hội tự mở ra con đường riêng để đưa cây đàn Tỳ bà đến gần công chúng, tiếp cận nhanh nhất, hiệu quả nhất”, Diệu Thảo chia sẻ.

Trong loạt chương trình "Làn điệu Việt" mà Diệu Thảo từng sản xuất, đàn Tỳ bà nhiều lần xuất hiện với những phần trình diễn sáng tạo, giàu tính nghệ thuật và tạo được ấn tượng với khán giả cả nước. Không dừng lại ở những khuôn mẫu truyền thống, cô chủ động phối hợp cùng nhiều nhạc sĩ để thử nghiệm đưa tiếng đàn Tỳ bà kết hợp với EDM, world music… với mong muốn mang đến một cách tiếp cận mới mẻ hơn cho nhạc cụ này. “Để có thể làm gì cho đàn Tỳ bà phát triển, tôi cũng sẵn sàng lăn xả”, Diệu Thảo khẳng định.

Những ngày lăn lộn trên hiện trường sản xuất không chỉ giúp Diệu Thảo tích lũy kinh nghiệm, kiến thức, mà còn vun đắp thêm sự thấu cảm với cộng đồng nghệ sĩ dân gian – những người lặng lẽ gìn giữ kho báu văn hóa dân tộc bằng cả cuộc đời. “Đằng sau mỗi chương trình là sự kết nối chặt chẽ giữa các nghệ sĩ, các nhà hát, trung tâm văn hóa… Có khi, cả đoàn nghệ sĩ hơn 40 người chở đạo cụ, phục trang từ tỉnh về Hà Nội chỉ để ghi hình một tiết mục, trong điều kiện kinh phí eo hẹp. Thế nhưng họ vẫn vui vẻ hỗ trợ, không nề hà, bởi tất cả cùng đồng lòng với sứ mệnh giữ gìn và lan toả nghệ thuật truyền thống”, cô bày tỏ.

Ảnh màn hình 2025-06-14 lúc 21.08.21
Việc vừa là người dẫn dắt, vừa là nghệ sĩ biểu diễn giúp Diệu Thảo hiểu sâu sắc chương trình ở cả chiều rộng lẫn chiều sâu. Ảnh: NVCC

Diệu Thảo thừa nhận, nhờ kinh nghiệm biên tập, tổ chức chương trình, cô có cái nhìn tổng quan và chiến lược hơn khi tiếp cận khán giả. “Một nghệ sĩ ngày nay không chỉ cần chơi tốt, mà còn phải hiểu rõ mình đang làm gì, vì ai, tiếp cận khán giả ra sao. Âm nhạc dân tộc, để lan tỏa mạnh mẽ, cần được kể lại bằng ngôn ngữ phù hợp với thời đại”, cô phân tích. Chính từ báo chí, Diệu Thảo học được cách kể câu chuyện đằng sau mỗi tiết mục, dẫn dắt người nghe đi từ thông tin đến cảm xúc – điều làm nên sự khác biệt trong các buổi biểu diễn của cô.

Việc vừa là người dẫn dắt, vừa là nghệ sĩ biểu diễn giúp Diệu Thảo hiểu sâu sắc chương trình ở cả chiều rộng lẫn chiều sâu. Cô có thể diễn giải về tác giả, bối cảnh ra đời, những chi tiết thú vị xoay quanh mỗi tác phẩm trước khi đưa khán giả đến phần trình diễn, khiến buổi biểu diễn trở thành một “cuộc trò chuyện âm nhạc”, thay vì chỉ đơn thuần là sân khấu.

Trải qua hai lĩnh vực tưởng chừng tách biệt báo chí và biểu diễn – Diệu Thảo nhận ra điểm giao thoa sâu sắc, đó là khát vọng truyền tải thông điệp văn hóa đến cộng đồng. “Người làm báo hay người nghệ sĩ, đều là người kể chuyện. Chúng tôi kể bằng chữ, bằng âm thanh, bằng hình ảnh – để gìn giữ cái đẹp, kết nối giá trị truyền thống với hiện tại và tương lai”, cô tâm sự.

Xem thêm

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

(NB&CL) Một tòa soạn có thể tích lũy hàng triệu bài viết, hình ảnh, video sau nhiều năm hoạt động nhưng chưa chắc đã sở hữu một kho dữ liệu có giá trị. Khi thông tin còn phân tán, thiếu cấu trúc và khó kết nối, dữ liệu dù nhiều vẫn chưa thể trở thành nguồn lực tạo ra những giá trị mới.

Cỡ chữ bài viết: