Nằm trên con phố Gia Ngư giữa lòng khu phố cổ Hà Nội, cửa hàng nhỏ bán đồ thủ công tái chế của chị Phạm Kim Thanh nổi bật theo một cách rất riêng. Không phải bởi biển hiệu lớn hay không gian cầu kỳ, mà bởi cảm giác bình yên và sáng tạo lan tỏa từ những món đồ được làm từ vật liệu tưởng chừng đã bị bỏ đi.
Gần 30 năm gắn bó với công việc này, chị Kim Thanh vẫn lặng lẽ duy trì nhịp sáng tạo bền bỉ, coi những mảnh phế liệu như nguyên liệu sống cho nghệ thuật.
Bước vào cửa hàng, người ta dễ dàng bắt gặp những mảnh gốm vỡ, chai thủy tinh cũ, tranh vẽ hỏng, đồ chơi trẻ em đã qua sử dụng được sắp đặt thành những tác phẩm trang trí mang dấu ấn cá nhân. Ở đây, không có khái niệm “rác thải”, chỉ có những vật liệu chờ được hồi sinh. Với chị Kim Thanh, mỗi món đồ đều mang một đời sống riêng, và nhiệm vụ của người làm thủ công là tìm ra hình hài mới cho chúng.
Từ tình yêu môi trường và tố chất sáng tạo, chị đã tận dụng những đồ vật bị hư hỏng, tưởng chừng phải bỏ đi để tạo nên những sản phẩm có “hồn”.
Chị không kén chọn vật liệu, từ gốm, thủy tinh, vải vóc đến đồ chơi trẻ em, tất cả đều có thể trở thành chất liệu sáng tác. Những sản phẩm của chị mang vẻ đẹp mộc mạc, gần gũi nhưng cũng đầy cá tính, phản ánh cách nhìn riêng về thẩm mỹ và giá trị bền vững.
Trong số các món đồ chị làm, những chú ngựa tái chế là nhóm sản phẩm gây ấn tượng đặc biệt. Những chú ngựa với nhiều kích cỡ, dáng đứng khác nhau, được tạo hình từ các mảnh vật liệu cũ, nhưng lại mang một thần thái sống động. Mỗi con ngựa là một phiên bản độc bản, không trùng lặp, như thể mang trong mình một cá tính riêng.
Chị Kim Thanh cho biết ngựa là loài vật được nhiều người yêu thích, đặc biệt là khách du lịch. “Năm Bính Ngọ 2026 đã trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ để tôi sáng tạo bộ sưu tập ngựa tái chế. Ban đầu, tôi dự định làm khoảng 100 chú ngựa, nhưng trong quá trình thực hiện, cảm hứng sáng tạo ngày càng dạt dào, thôi thúc tôi tiếp tục làm thêm nhiều tác phẩm mới”.
Để tạo nên một sản phẩm tái chế, chị phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ. Đầu tiên là xử lý phế liệu, làm sạch, phân loại vật liệu phù hợp. Sau đó, chị tạo hình sản phẩm bằng tay, ghép nối các mảnh vật liệu để tạo nên hình dáng con ngựa. Cuối cùng là công đoạn trang trí, nơi chị đan cài các họa tiết mang dấu ấn văn hóa Việt Nam như thổ cẩm, sợi cói và các chi tiết thủ công truyền thống.
Toàn bộ ý tưởng và thiết kế đều do chị sáng tạo, không dựa trên khuôn mẫu có sẵn. Mỗi sản phẩm là kết quả của quá trình quan sát, tưởng tượng và cảm xúc cá nhân. Không chỉ dừng lại ở hình tượng ngựa, chị Kim Thanh còn sáng tạo nhiều con vật khác nhau, mỗi con mang một sắc thái riêng, gợi lên những cảm xúc khác nhau cho người xem.
Ngoài những sản phẩm ngựa, chị Kim Thanh còn sáng tạo nhiều hình tượng con vật khác như voi, rùa, rồng, gà,… “Tôi còn làm nhiều con vật khác nữa, mỗi con vật thể hiện một cảm xúc khác nhau, có con nhìn vào thấy sự bình an, có con lại mang cảm giác may mắn, thành công. Riêng năm nay làm con ngựa thì mỗi chú ngựa tôi lại ấp ủ một ý tưởng riêng để mọi người mua về trưng bày”, chị Kim Thanh chia sẻ.
Gắn bó gần 30 năm với công việc thủ công tái chế, động lực lớn nhất của chị Kim Thanh đến từ niềm yêu thích công việc và sự đồng cảm của khách hàng. Với chị, mỗi sản phẩm hoàn thiện là một niềm vui, mỗi cuộc gặp gỡ với khách hàng là một cơ hội để chia sẻ câu chuyện về sáng tạo và tái chế.
“Tôi rất yêu thích công việc này, lại gặp được nhiều khách hàng dễ thương, cũng yêu thích sản phẩm mình làm ra, nên tôi có thêm động lực gắn bó lâu dài”, chị Kim Thanh bày tỏ.
Những sản phẩm tái chế của chị không chỉ được mua để trang trí mà còn được xem như vật phẩm mang giá trị tinh thần. Với nhiều người, một chú ngựa nhỏ đặt trong phòng khách hay góc làm việc không chỉ là món đồ thủ công mà còn là biểu tượng của sự may mắn, khởi đầu mới và năng lượng tích cực.
Thông qua các tác phẩm của mình, chị Kim Thanh mong muốn lan tỏa lối sống xanh, khuyến khích tái sử dụng đồ vật bị bỏ đi thay vì vứt bỏ. Đồng thời, chị cũng mong muốn giới thiệu bản sắc văn hóa Việt Nam đến du khách quốc tế thông qua chất liệu và họa tiết truyền thống được đưa vào sản phẩm.
Từ những mảnh phế liệu tưởng chừng vô giá trị, chị đã tạo nên những tác phẩm mang tính nghệ thuật và thông điệp xã hội. Những sản phẩm tái chế không chỉ phản ánh sự sáng tạo cá nhân mà còn gợi mở cách nhìn mới về giá trị của vật liệu, của sự bền vững và của văn hóa trong đời sống đương đại.
Một số sản phẩm ngựa tái chế:
