Một trong những bệnh nhân điển hình là ông N.V.T (62 tuổi, Hưng Yên). Ông đến khám tại Trung tâm Thăm dò chức năng và Nội soi tiêu hóa vì đau âm ỉ vùng thượng vị kéo dài gần hai tháng. Trước đó, ông từng nội soi dạ dày và được chẩn đoán viêm trợt, viêm teo niêm mạc – một dạng viêm dạ dày mạn tính. Trong lần nội soi gần đây, bác sĩ phát hiện vùng niêm mạc hang vị bất thường, nghi ngờ loạn sản, nên chỉ định theo dõi sát.
Bác sĩ CKI Hà Văn Kim, Trung tâm Thăm dò chức năng và Nội soi tiêu hóa, cho biết: “ Sau khi nội soi kiểm tra, chúng tôi phát hiện thấy Vùng tổn thương có biến đổi rõ rệt: bề mặt không còn nhẵn, có dấu hiệu trợt loét và mạch máu tăng sinh bất thường – những đặc điểm điển hình của loạn sản”.
Một trường hợp khác là ông Đ.V.H (63 tuổi, Quảng Ninh), được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương sau khi tuyến dưới phát hiện loạn sản độ cao kèm viêm loét niêm mạc dạ dày hoạt động mạnh. Tại đây, các bác sĩ đã tiến hành nội soi phóng đại bằng hệ thống Olympus CV-190, kết hợp nhuộm màu để quan sát chi tiết cấu trúc bề mặt và mạch máu. Sinh thiết tại vị trí nghi ngờ cho kết quả loạn sản mức độ cao – giai đoạn tiền ung thư, nên bác sĩ chỉ định can thiệp bằng kỹ thuật cắt tách niêm mạc ESD.
Theo bác sĩ Kim, ESD (Endoscopic Submucosal Dissection) là kỹ thuật điều trị xâm lấn tối thiểu, cho phép cắt trọn tổn thương từ lớp niêm mạc – nơi ung thư dạ dày giai đoạn sớm thường xuất hiện. Phương pháp này phù hợp với các tổn thương dưới 2 cm chưa xâm lấn sâu tới lớp cơ. Sau khi đánh giá kỹ tổn thương, ê-kíp sẽ tiến hành cắt toàn bộ vùng tổn thương, đồng thời kiểm tra diện cắt để bảo đảm đã loại bỏ hoàn toàn tế bào nguy cơ.
Điểm nổi bật của ESD là giúp bảo tồn cấu trúc dạ dày, giảm đau đớn, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian nằm viện. Người bệnh có thể ăn nhẹ sau 24 giờ và sớm trở lại sinh hoạt bình thường. Sau thủ thuật, vùng cắt sẽ hình thành vết loét nông. Bệnh nhân được dùng thuốc bảo vệ niêm mạc để tránh loét sâu và thúc đẩy lành sẹo. Ngoài ra, bệnh nhân cần nội soi tái khám sau 1 tháng và tiếp tục tầm soát định kỳ 6–12 tháng/lần để phát hiện sớm nguy cơ tái phát hoặc tổn thương mới.
Chia sẻ về kỹ thuật ESD, TS.BS Trần Thanh Hà – Quyền Giám đốc Trung tâm Thăm dò chức năng và Nội soi tiêu hóa – nhấn mạnh: “Nếu ung thư dạ dày được phát hiện muộn, người bệnh thường phải phẫu thuật cắt dạ dày, hóa trị, xạ trị – quá trình điều trị kéo dài, tốn kém và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Trong khi đó, nếu được phát hiện sớm và can thiệp bằng ESD, người bệnh có thể tránh được đại phẫu, tiết kiệm chi phí và có tiên lượng điều trị tốt hơn.”
TS Trần Thanh Hà cũng cảnh báo: “Phần lớn bệnh nhân hiện nay chỉ đến khám khi đã ở giai đoạn muộn, tổn thương di căn, không còn khả năng điều trị nội soi. Tầm soát sớm chính là ‘chìa khóa vàng’ để phát hiện và điều trị ung thư dạ dày hiệu quả, ít xâm lấn, ít tốn kém nhất.”
Người dân – đặc biệt là nhóm nguy cơ cao như người trên 45 tuổi thậm chí khuyến cáo những người từ 40 trở lên, có tiền sử viêm dạ dày mạn, nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, hút thuốc lá, uống rượu thường xuyên – nên chủ động khám sức khỏe định kỳ, nội soi tiêu hóa để tầm soát sớm các bất thường. Nếu được phát hiện và điều trị đúng thời điểm, ung thư dạ dày hoàn toàn có thể kiểm soát được, không còn là nỗi lo ám ảnh như nhiều người vẫn nghĩ.
