Những điều bạn cần biết về ghép thận

(CLO) TS. BS Trương Quý Kiên - Khoa Nội thận - lọc máu, Bệnh viện TWQĐ 108 sẽ đưa ra những lưu ý từ trước – trong – sau khi ghép thận để người bệnh đảm bảo sức khỏe của bản thân.

Thận đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như: bài tiết các chất độc hại sau khi cơ thể đã chuyển hóa thông qua sự bài tiết nước tiểu, điều hòa huyết áp, điều chỉnh cân bằng toan – kiềm, cân bằng nước – điện giải.. Khi bệnh nhân bị các bệnh lý thận – tiết niệu khác nhau, nếu cả hai thận không còn khả năng đó và không có khả năng hồi phục thì được gọi là suy thận mạn giai đoạn cuối.

Khi đó bệnh nhân chỉ sống được nhờ một trong ba biện pháp điều trị thay thế thận: thận nhân tạo, lọc màng bụng hoặc ghép thận. Trong đó ghép thận là phương pháp điều trị lý tưởng nhất vì một quả thận ghép có thể đảm đương hoàn toàn chức năng của hai thận đã bị tổn thương.

Phóng viên báo Nhà báo và Công Luận đã có cuộc trao đổi với TS. BS Trương Quý Kiên - Khoa Nội thận - lọc máu, Bệnh viện TWQĐ 108, từ trước – trong – sau khi ghép thận người bệnh cần lưu ý những gì để đảm bảo sức khỏe và đạt hiệu quả tốt nhất của cuộc phẫu thuật.

Trước khi ghép thận

Theo TS. BS Trương Quý Kiên trước khi ghép thận người bệnh được chẩn đoán bệnh thận mạn tính giai đoạn 5 (khi mức lọc cầu thận < 15 ml/ phút) hoặc khi đã được lọc máu chu kỳ/ lọc màng bụng thì được chỉ đinh ghép thận. Không có nguyên nhân nào là chống chỉ định tuyệt đối cho việc ghép thận. Tuy nhiên người bệnh cần biết có những bệnh lý cần phải điều trị ổn định trước ghép bao gồm: Viêm thận Lupus, hội chứng kháng phospholipid,..Người bệnh có bệnh lý ung thư có thể ghép thận khi bệnh ung thư được đánh giá là ổn định sau khi được điều trị.

bs.jpg
TS. BS Trương Quý Kiên - Khoa Nội thận - lọc máu, Bệnh viện TWQĐ 108.

Ghép thận là một phẫu thuật lớn được coi là “đại phẫu”, có thể gặp các yếu tố nguy cơ liên quan đến cuộc mổ như: chảy máu, nhiễm trùng...

Nguồn thận hiến có thể là cùng huyết thống, bố, mẹ, anh, chị, em có thể là khác huyết thống (nhưng phải được pháp luật kiểm soát chặt chẽ), có thể người hiến sống hoặc người chết não hoặc tim ngừng đập.

Thời gian chờ ghép phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nguồn hiến, tình trạng bệnh cần kiểm soát trước ghép, số lượng bệnh nhân trong danh sách chờ ghép. Hiện nay, ở Việt Nam, hiện tại vẫn thực hiện việc ghép thận theo quy tắc truyền máu tối thiểu: Người có nhóm máu O có thể hiến cho mọi ngưới bệnh, người nhóm máu AB có thể nhận từ các nguồn khác, Có 3 xét nghiệm cơ bản để đánh giá sự hòa hợp về miễn dịch đó là: HLA, kháng thể kháng người hiến/ tiền mẫn cảm (PRA), đọ chéo.

Để giảm thiểu nguy cơ mắc sau ghép, người bệnh nên thực hiện việc tiêm phòng một số vaccine trước ghép như: vaccine viêm gan B, cúm, thủy đậu,. và nên tiêm trước thời điểm trước ghép tối thiểu là 3 tháng. Người bệnh cần phải được tầm soát các vấn đề sau: Tim mạch, Tiêu hóa, Nội tiết, Hô hấp. Tình trạng nhiễm trùng (đặc biệt các loại virus viêm gan B, C, CMV, giang mai, EBV, lao). Khám các chuyên khoa: Tai mũi họng, răng-hàm-mặt,...

Trong khi ghép thận

Sau khi được hội chẩn thông qua, đảm bảo về chuyên môn và đảm bảo về tính pháp lý, người bệnh sẽ thực hiện các nội dung sau:

Được bác sĩ tư vấn trước khi ghép, viết đơn cam kết thực hiện phẫu thuật ghép thận có sự chứng kiến và cùng xác nhận của đại diện gia đình.

Người bệnh cần được uống thuốc chống thải ghép theo quy trình chuẩn bị trước ghép đúng giờ, đúng liều lượng. Tùy theo từng người bệnh mà biểu hiện khác nhau, có thể rối loạn tiêu hóa, buồn nôn, nôn, kích thích, khó ngủ, mệt, huyết áp khó kiểm soát hơn. Người bệnh nên hạn chế tiếp xúc với người xung quanh trong những ngày sát ngày ghép để hạn chế tình trạng nhiễm trùng cơ hội.

ghep than
Một ca ghép thận được thực hiện tại Bệnh viện TWQĐ 108.

Người bệnh cũng nên được cắt tóc và vệ sinh sạch bộ phận sinh dục. Buổi tối trước ghép người bệnh nên thực hiện việc ăn nhẹ (cháo muối hoặc cháo đường) và sẽ được thụt tháo để đảm bảo đường tiêu hóa được sạch khi ghép. Buổi sáng hôm ghép, người bệnh không được ăn, cần nhịn ăn, nhịn uống (ngoại trừ việc uống thuốc). Và thời gian cuộc mổ thông thường sẽ kéo dài 2-3 giờ.

Giai đoạn theo dõi ngoại trú

Khi về nhà, người bệnh cần theo cần theo dõi các chỉ số: nhiệt độ, mạch, huyết áp, cân nặng, số lượng và màu sắc nước tiểu 24 giờ hàng ngày.

Người bệnh nên thực hiện việc “ăn chín, uống sôi”. Nên uống nước theo nhu cầu cơ thể. Về cơ bản, người bệnh có thể ăn các loại hoa quả. Tuy nhiên, một số loại quả có thể ảnh hưởng đến việc hấp thu thuốc chống thải ghép.

Người bệnh sẽ thực hiện việc khám định kỳ hàng tuần (1 lần/ 1 tuần) trong tháng đầu (4 tuần đầu), và được rút JJ sau khi ghép 4-5 tuần. Sau đó 1 lần/ 2 tuần đến hết 3 tháng sau ghép. Giai đoạn ngoài 3 tháng, người bệnh có thể tái khám 1 lần/ tháng theo hướng dẫn.

Người bệnh phải duy trì thuốc chống thải ghép suốt đời và được điều chỉnh theo thời gian sau ghép và tình trạng bệnh đi kèm và dùng thêm các thuốc: dự phòng nhiễm CMV, nhiễm trùng cơ hội khác, thuốc hạ áp,…Khi tái khám, người bệnh cần mang theo sổ theo dõi bệnh tại nhà, thẻ bảo hiểm y tế, giấy chuyển tuyến (nếu ở tuyến bảo hiểm khác chuyển đến) và thông thường người bệnh sẽ được làm xét nghiệm sinh hóa máu thường quy, nồng độ thuốc, công thức máu và nước tiểu 10 chỉ tiêu.

Việc quan hệ tình dục sau ghép tùy vào nhu cầu của mỗi người. Tuy nhiên, để an toàn người bệnh chỉ nên thực hiện khi cảm thấy ổn định về sức khỏe thể chất và tinh thần, và thực hiện các biện pháp tránh thai trước khi có ý định sinh con cũng như hạn chế bệnh truyền nhiễm qua đường tính dục.

Người bệnh cần nhập viện điều trị nội trú khi có các bất thường mà không thể điểu chỉnh ngoại trú được và do bác sỹ khám quyết định.

Xem thêm

Bộ Y tế đề xuất bỏ quản lý phân tán an toàn thực phẩm

Bộ Y tế đề xuất bỏ quản lý phân tán an toàn thực phẩm

(CLO) Bộ Y tế đang xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) theo hướng xác lập một đầu mối thống nhất quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, đồng thời đổi mới phương thức hậu kiểm bằng dữ liệu số và phân tích nguy cơ thay cho cách kiểm tra truyền thống.

Sữa mẹ được ví như 'vắc-xin tự nhiên' nhưng nhiều trẻ vẫn bỏ lỡ

Sữa mẹ được ví như 'vắc-xin tự nhiên' nhưng nhiều trẻ vẫn bỏ lỡ

(CLO) Dù được xem là nguồn dinh dưỡng tối ưu và "vắc-xin tự nhiên" giúp trẻ phát triển toàn diện, tỷ lệ trẻ Việt Nam được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu vẫn thấp hơn mục tiêu quốc gia và toàn cầu, đòi hỏi sự chung tay hỗ trợ từ gia đình, doanh nghiệp và toàn xã hội.

Ung thư tại Việt Nam tăng 60% sau 16 năm, chuyên gia kêu gọi đột phá toàn diện trong phòng chống

Ung thư tại Việt Nam tăng 60% sau 16 năm, chuyên gia kêu gọi đột phá toàn diện trong phòng chống

(CLO) Mỗi năm Việt Nam ghi nhận gần 180.000 ca ung thư mới, hơn 120.000 người tử vong. Trong bối cảnh số ca mắc ngày càng gia tăng, các chuyên gia cho rằng cần một chiến lược đột phá toàn diện, từ phòng ngừa, tầm soát sớm đến điều trị và chăm sóc dinh dưỡng để giảm gánh nặng bệnh tật.

Bệnh viện Đại học quốc tế Hồng Bàng ký kết hợp tác chuyên môn với Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh

Bệnh viện Đại học quốc tế Hồng Bàng ký kết hợp tác chuyên môn với Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh

Chiều ngày 30-7-2026, Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng (HIU Hospital) và Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh (UMC) đã ký kết hợp tác chuyên môn, hướng đến mục tiêu nâng cao năng lực y tế, tối ưu hóa chất lượng chẩn đoán, điều trị và bảo đảm an toàn cho người bệnh. Sự kiện cũng mở ra cơ hội gia tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân trong khu vực.

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

(CLO) Từ năm học 2026-2027, Hà Nội sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú khi UBND xã, phường trực tiếp lựa chọn và ký hợp đồng với đơn vị cung cấp thực phẩm, thay vì giao từng trường thực hiện như trước. Cùng với hệ thống truy xuất nguồn gốc HanoiCheck, mô hình mới được kỳ vọng tạo thêm "hàng rào" kiểm soát an toàn thực phẩm trong trường học.

Thực phẩm chế biến sẵn: Tiện lợi trước mắt, hệ lụy lâu dài

Thực phẩm chế biến sẵn: Tiện lợi trước mắt, hệ lụy lâu dài

(CLO) Cuộc sống bận rộn khiến nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, lựa chọn thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn nhanh như một giải pháp tiện lợi. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc tiêu thụ thường xuyên những thực phẩm này có thể làm gia tăng nguy cơ béo phì, rối loạn chuyển hóa và nhiều bệnh mạn tính nếu không kiểm soát hợp lý.

Tai biến y khoa: Khi nào bác sĩ được bảo vệ, người bệnh được bồi thường?

Tai biến y khoa: Khi nào bác sĩ được bảo vệ, người bệnh được bồi thường?

(CLO) Tai biến y khoa luôn là "điểm nóng" trong mối quan hệ giữa người bệnh và cơ sở khám, chữa bệnh, bởi phía sau mỗi sự cố là nỗi đau, mất mát và những câu hỏi về trách nhiệm. Từ vụ việc sản phụ mất vận động hai chân sau sinh, bệnh viện cho biết chưa có căn cứ xác định sai sót chuyên môn, dư luận đặt vấn đề: đâu là ranh giới giữa rủi ro nghề nghiệp của ngành y và trách nhiệm phải bồi thường?

Người bệnh cần một bác sĩ biết chữa bệnh, không phải một 'nhà sáng tạo nội dung' trên nỗi đau của họ

Người bệnh cần một bác sĩ biết chữa bệnh, không phải một 'nhà sáng tạo nội dung' trên nỗi đau của họ

(CLO) Hai vụ việc liên tiếp liên quan đến sinh viên y khoa có phát ngôn phản cảm trên mạng xã hội đã làm dấy lên làn sóng phẫn nộ trong dư luận. Đằng sau những câu nói tưởng như "đùa cho vui" không chỉ là câu chuyện về ứng xử của một cá nhân, mà còn gióng lên hồi chuông về đạo đức nghề nghiệp, khả năng quản trị cảm xúc và văn hóa sử dụng mạng xã hội của những người đang được đào tạo để trở thành bác sĩ.

Bộ Y tế đề xuất 'học cách già khoẻ' từ tuổi 40

Bộ Y tế đề xuất 'học cách già khoẻ' từ tuổi 40

(CLO) Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035. Điểm đáng chú ý là dự thảo đề xuất nhiều giải pháp giúp người dân chuẩn bị cho tuổi già từ sớm, hướng tới xây dựng cộng đồng già hóa khỏe mạnh trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số.

Bộ Y tế: Chưa ghi nhận diễn biến bất thường về số ca Covid-19 nặng hoặc tử vong

Bộ Y tế: Chưa ghi nhận diễn biến bất thường về số ca Covid-19 nặng hoặc tử vong

(CLO) Số ca Covid-19 đến khám và điều trị có xu hướng tăng trong những tuần gần đây, song Bộ Y tế khẳng định chưa ghi nhận sự gia tăng bất thường các ca nặng hay tử vong. Trước nguy cơ các bệnh hô hấp gia tăng trong mùa hè, cơ quan này khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh, đặc biệt với nhóm nguy cơ cao.

Cỡ chữ bài viết: