Molnupiravir là gì và khi nào nên sử dụng?
Theo TS Nguyễn Hồng Vũ, Viện Nghiên cứu ung thư, City of Hope, California, Mỹ, hoạt chất chính trong thuốc Molnupiravir là chất β-D-N4-hydroxycytidine (gọi tắt là NHC) triphosphate. Chất này có khả năng cạnh tranh với 2 trong 4 cơ chất khi virus tổng hợp gene của nó là C (cytidine triphosphate) và U (uridine triphosphate).
Do vậy, khi có sự hiện diện của thuốc Molnupiravir, thay vì sử dụng C hoặc U, nó sẽ có xác suất dùng "nhầm" hợp chất NHC triphosphate và dẫn đến đột biến gene, có thể làm hỏng protein của virus khiến chúng không sản sinh được nữa.
Thuốc Molnupiravir có hiệu quả điều trị COVID-19 thể nhẹ và trung bình.
Molnupiravir do Hãng dược Merck & Co. (Mỹ) nghiên cứu và phát triển và hiện được cấp phép sử dụng tại hơn 10 quốc gia như Mỹ, Anh, Nhật Bản, Việt Nam. Kết quả thử nghiệm lâm sàng cho thấy, thuốc kháng virus Molnupiravir cho kết quả khả quan về tính an toàn, làm sạch virus SARS-CoV-2 ở bệnh nhân COVID-19 thể nhẹ và vừa sau 5 ngày điều trị, giảm tỷ lệ nhập viện, giảm tử vong.
Căn cứ vào những hướng dẫn và khuyến cáo của Cơ quan Quản lý Dược và Thực phẩm Mỹ (FDA) và Cơ quan Quản lý Dược và Sản phẩm Y tế của Anh (MHRA), Bộ Y tế Việt Nam đưa ra các chỉ định đối với việc sử dụng Molnupiravir như sau:
Thuốc được sử dụng để điều trị COVID-19, mức độ nhẹ đến trung bình ở người trưởng thành dương tính với xét nghiệm chẩn đoán SARS-CoV-2 và có ít nhất một yếu tố nguy cơ làm bệnh tiến triển nặng.
Molnupiravir do Hãng dược Merck & Co. (Mỹ) nghiên cứu và phát triển và hiện được cấp phép sử dụng tại hơn 10 quốc gia như Mỹ, Anh, Nhật Bản, Việt Nam.
Giới hạn sử dụng thuốc
- Dùng trên bệnh nhân có thời gian khởi phát triệu chứng dưới 5 ngày.
- Không được sử dụng quá 5 ngày liên tiếp.
- Không được sử dụng dự phòng sau hay trước phơi nhiễm để phòng COVID-19.
Khuyến cáo của Bộ Y tế nêu rõ người bệnh chỉ sử dụng thuốc Molnupiravir khi có đơn của bác sĩ theo đúng chỉ định và các giới hạn sử dụng, cảnh báo, thận trọng của thuốc.
Những ai không nên sử dụng thuốc Molnupiravir?
- Đối với phụ nữ có thai và cho con bú: Molnupiravir không được khuyến cáo sử dụng trong thời kỳ mang thai. Phụ nữ có khả năng mang thai nên sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong thời gian điều trị và trong 4 ngày sau liều Molnupiravir cuối cùng;
Dựa trên khả năng xảy ra các phản ứng có hại cho trẻ sơ sinh từ Molnupiravir, không khuyến cáo cho con bú trong thời gian điều trị và trong 4 ngày sau liều Molnupiravir cuối cùng.
Thai phụ và phụ nữ cho con bú được khuyến cáo không sử dụng thuốc Molnupiravir.
- Đối với trẻ em và thanh thiếu niên: Molnupiravir không được phép sử dụng cho bệnh nhân dưới 18 tuổi vì có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của xương và sụn.
- Đối với nam giới: Molnupiravir có thể ảnh hưởng đến tinh trùng, mặc dù rủi ro được coi là thấp. Vì vậy, nam giới hoạt động tình dục với phụ nữ có khả năng sinh đẻ nên sử dụng một phương pháp tránh thai tin cậy trong thời gian điều trị và ít nhất 3 tháng sau liều Molnupiravir cuối cùng.
- Ngoài ra, người bị suy gan, suy thận có thể uống Monulpiravir, nhưng cần dùng một cách thận trọng. Bên cạnh đó, các tác dụng phụ thường gặp của Molnupiravir là tiêu chảy, buồn nôn, chóng mặt, tăng men gan…
Lưu ý: Monulpiravir không phải là thuốc phòng COVID-19, và rất khó sử dụng. Tuy không được thiết kế để gây đột biến gene ở người, việc dùng thuốc kéo dài như một biện pháp đề phòng sẽ tăng nguy cơ tế bào bị đột biến.
Để đảm bảo an toàn, hiệu quả, chỉ sử dụng thuốc Molnupiravir điều trị COVID-19, người dân không tự ý mua, sử dụng thuốc Molnupiravir trôi nổi, không rõ nguồn gốc, xuất xứ trên thị trường. Trong quá trình sử dụng thuốc, nếu gặp phải bất kỳ phản ứng có hại nào của thuốc, cần thông báo ngay cho bác sỹ hoặc dược sỹ để được tư vấn và xử trí kịp thời.
Khang Lâm (t/h)
