Nơi di sản của ngòi bút chiến đấu trở thành ngọn lửa cảm hứng cho tương lai

Trong những ngày tháng Tám lịch sử, Bảo tàng Báo chí Việt Nam cùng với Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông đã tổ chức một sự kiện đặc biệt, một cuộc đối thoại sâu sắc giữa quá khứ và hiện tại.

tmc00393.jpg
Triển lãm mở đầu bằng sự vinh danh Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, người đã đặt những viên gạch đầu tiên cho nền báo chí cách mạng Việt Nam.

Triển lãm 'Ký ức Ngày Độc lập và di sản cho Người Trẻ' là câu chuyện về hành trình của báo chí cách mạng Việt Nam - từ những con chữ đầu tiên của Bác Hồ cho đến khi ngòi bút trở thành vũ khí, là tiếng nói hiệu triệu, là nhân chứng sống của những cuộc đấu tranh đầy cam go.

Qua từng trang báo, từng bức ảnh tư liệu, chúng ta sẽ được sống lại không khí sục sôi của Cách mạng Tháng Tám, cảm nhận niềm vui vỡ òa của một dân tộc vừa giành được độc lập.

Ngòi bút thép và hành trình làm nên Độc lập

Bước vào không gian trưng bày, người xem như được quay ngược thời gian, trở về với không khí sục sôi của mùa Thu năm 1945. Mười tấm pano lớn được thiết kế xuyên suốt kể lại câu chuyện về vai trò tiên phong của báo chí cách mạng.

7ef36b80efdb64853dca.jpg
Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Nguyễn Đức Lợi và các đại biểu tham quan khu triển lãm. (Ảnh: Sơn Hải)

Mở đầu bằng sự vinh danh Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, người đã đặt những viên gạch đầu tiên, không chỉ với tư cách một nhà báo trên các ấn phẩm quốc tế như L’ Humanité, Le Paria, mà còn là người sáng lập ra tờ báo Thanh Niên vào năm 1925, khởi nguồn cho một dòng chảy bất tận. Từ đó, báo chí đã trở thành một vũ khí chiến đấu sắc bén. Hàng loạt tờ báo như Tranh Đấu, Lao Động, Tạp chí Đỏ, Búa Liềm... đã ra đời, không ngừng đấu tranh và cổ vũ các phong trào đòi tự do báo chí, kết nối lòng dân ba miền thành một khối thống nhất. Ngòi bút ấy đã phơi bày tội ác của thực dân Pháp và phát xít Nhật, tái hiện sự tàn khốc của nạn đói năm 1945 qua ống kính của nghệ sĩ Võ An Ninh, để mỗi con chữ, mỗi hình ảnh đều là một lời tố cáo mạnh mẽ.

tmc00411.jpeg
Mười tấm pano lớn được thiết kế xuyên suốt không gian triển lãm không chỉ là những tài liệu, mà là những trang sử kể câu chuyện về vai trò tiên phong của những người làm báo trong mùa Thu 1945.

Trong bối cảnh sục sôi đó, báo chí đã trở thành tiếng nói hiệu triệu, kêu gọi toàn dân cùng đứng lên dưới lá cờ Việt Minh. Những tờ báo như Việt Nam độc lập, Cứu Quốc, Tiên Phong, Cờ Giải Phóng... đã truyền đi những thông điệp mạnh mẽ của Đảng và Bác Hồ, tập hợp mọi giai cấp, mọi lực lượng vào một mặt trận duy nhất để chống lại kẻ thù.

Khi thời cơ đến, ngòi bút cách mạng đã thể hiện sự nhạy bén phi thường. Báo chí đã kịp thời phản ánh nhận định chiến lược của Đảng về tình thế "Nhật – Pháp bắn nhau", đồng thời tuyên truyền chủ trương khởi nghĩa, chuẩn bị cho một cuộc tổng tấn công.

Và rồi, khí thế của cuộc Cách mạng Tháng Tám đã được thắp lên qua từng tít bài rực lửa. Những bức ảnh tư liệu quý giá về cuộc mít tinh trước Nhà hát Lớn hay hình ảnh Chính phủ Lâm thời đã tái hiện lại không khí hào hùng, thiêng liêng của mùa thu lịch sử 1945.

tmc00294.jpg
Các bạn sinh viên thể hiện niềm xúc động và tự hào khi được tham dự triển lãm.

Sau thắng lợi vĩ đại ấy, báo chí tiếp tục hân hoan đưa tin về sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đánh dấu một trang sử mới của dân tộc. Các tờ báo như Cứu Quốc, Cờ Giải Phóng, Việt Nam Thông tấn xã... tràn ngập niềm vui chiến thắng.

Trưng bày cũng ghi lại những khoảnh khắc đầu tiên của đất nước sau độc lập, như sự kiện Tuần lễ Vàng, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ triển lãm Văn hóa Cứu quốc, và đặc biệt là sự kiện ra đời của Đoàn Báo chí Việt Nam (tiền thân của Hội Nhà báo Việt Nam).

Cuộc hành trình khép lại bằng sự tôn vinh vai trò của nghệ thuật. Những ký họa trên bìa báo, tạp chí kỷ niệm Ngày Độc lập và các tác phẩm tranh cổ động đặc sắc đã thể hiện tinh thần yêu nước và độc lập qua từng nét vẽ, khẳng định rằng báo chí không chỉ là lời nói, mà còn là cả một không gian nghệ thuật, đồng hành cùng dân tộc trên mọi chặng đường.

tmc00440.jpg
Những ký họa trên bìa báo, tạp chí kỷ niệm Ngày Độc lập.

Di sản không chỉ nằm trong những tờ báo ố vàng

Điểm đặc biệt và mang tính đột phá của buổi trưng bày chính là sự kết hợp giữa lịch sử và công nghệ hiện đại. Trải nghiệm thực tế ảo AR và các mô hình 3D công trình văn hóa – lịch sử đã tạo nên một không gian tương tác sống động, xóa nhòa khoảng cách thế hệ.

Thay vì chỉ đứng nhìn những hiện vật tĩnh lặng, các bạn trẻ có thể quét mã QR để khám phá một cách trực quan, hay sử dụng công nghệ thực tế ảo để "chạm" vào lịch sử.

tmc00451.jpg
Người xem tương tác với các hiện vật qua công nghệ AR hoặc mã QR, thể hiện cách bảo tàng làm mới lịch sử để tiếp cận người trẻ.

Việc phục chế màu những ấn phẩm cũ hay cung cấp mã QR để xem lại thước phim Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập, không chỉ giúp những câu chuyện lịch sử trở nên gần gũi hơn mà còn cho thấy một tư duy làm bảo tàng đổi mới, không ngừng tìm cách tiếp cận người trẻ. Điều này cho thấy di sản không chỉ cần được bảo tồn mà còn phải được "làm mới" để tiếp tục sống và lan tỏa.

Ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, đã chia sẻ một thông điệp sâu sắc: “Di sản lớn nhất mà cha ông để lại không chỉ nằm trong những tờ báo ố vàng, mà ở tinh thần dấn thân, tinh thần phụng sự Tổ quốc và Nhân dân. Đó mới là ngọn lửa mà chúng ta cần giữ gìn và truyền tiếp”.

Câu nói ấy đã làm rõ ý nghĩa cốt lõi của sự kiện. Trưng bày không chỉ đơn thuần là một cuộc trình diễn các tài liệu lịch sử, mà còn là một lời nhắc nhở về trách nhiệm của mỗi cá nhân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước. Lịch sử chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó được kết nối một cách sống động với hiện tại và trở thành hành trang cho tương lai.

tmc00143.jpg
Thông qua sự kết hợp giữa lịch sử và công nghệ, người xem được "chạm" vào từng khoảnh khắc hào hùng của dân tộc, để di sản của ngòi bút chiến đấu trở thành ngọn lửa cảm hứng cho tương lai.

Đến với Triển lãm, mỗi người tham quan không chỉ mang về những bức ảnh hay kỷ niệm, mà còn mang theo một niềm tự hào, một cảm hứng để học tập và sống có trách nhiệm hơn với đất nước.

"Tôi mong rằng, sau khi rời khỏi không gian này, mỗi bạn sinh viên, học sinh sẽ mang về cho mình không chỉ vài bức ảnh check-in, mà còn mang theo một niềm tự hào, một cảm hứng để học tập, để sống có trách nhiệm hơn với đất nước", ông Lợi bày tỏ.

"Ký ức Ngày Độc lập và di sản cho Người Trẻ" đã thành công trong việc tạo ra một không gian ý nghĩa, nơi lịch sử không chỉ được kể lại mà còn được cảm nhận và tiếp nối, khẳng định rằng di sản của một dân tộc đã vùng lên giành quyền sống sẽ luôn là ngọn đuốc thắp sáng cho tương lai.

Xem thêm

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

Video dọc và yêu cầu “đứng lên” của báo chí truyền hình

(NB&CL) Video dọc không đơn thuần là video ngang được cắt lại cho vừa màn hình điện thoại. Định dạng này đặt ra yêu cầu mới đối với cách tổ chức hình ảnh, xây dựng câu chuyện và tiếp cận công chúng của báo chí truyền hình. Muốn “đứng lên” trong không gian đa nền tảng, người làm báo cần làm chủ ngôn ngữ video dọc, chủ động đổi mới phương thức sản xuất nhưng không đánh mất những giá trị cốt lõi của báo chí.

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

Nhiều tiếng nói, nhiều nền tảng: Báo chí Cao Bằng mang tri thức tới bản làng

(CLO) Ở Cao Bằng, những câu chuyện về người phụ nữ vùng cao làm chủ kinh tế, những cách làm mới trong sản xuất và đời sống đang được Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh kể lại qua nhiều hình thức báo chí. Mỗi đề tài mang một sắc thái riêng, nhưng đều hướng đến những vấn đề gần gũi với đồng bào, góp phần lan tỏa kinh nghiệm hay và khơi mở những hướng phát triển trong cộng đồng.

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

Tuyên truyền khoa học - công nghệ vùng cao: Người dân cần biết gì từ một mô hình?

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk không chỉ giới thiệu những mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ hiệu quả, mà còn đi sâu vào cách làm, điều kiện triển khai và những trở ngại trong thực tế. Qua đó, thông tin tuyên truyền gắn với câu hỏi thiết thực: người dân có thể học gì từ một mô hình, cần chuẩn bị những gì và đâu là những rào cản cần tháo gỡ để áp dụng vào sản xuất, kinh doanh.

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

Giữ hồn Hà Nội trong tầm nhìn trăm năm...

(CLO) Trong hành trình phát triển và hiện đại hóa, Hà Nội đứng trước bài toán gìn giữ những giá trị văn hóa, không gian di sản và nếp sống truyền thống. Đó cũng là nền tảng quan trọng để Thủ đô phát triển bền vững mà không đánh mất bản sắc riêng.

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Tòa soạn Tiếng Xanh: Ý tưởng xanh, tiếng nói xanh

Ngày 25/10, tại trụ sở Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng (Hà Nội), Tòa soạn Tiếng Xanh tổ chức lễ ra mắt Ban Biên tập nhiệm kỳ 2026–2027 và chương trình tập huấn thành viên mới, đánh dấu bước khởi đầu cho hành trình hoạt động của các thành viên trong nhiệm kỳ mới.

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

Báo chí xứ Lạng đưa tri thức đến bản làng qua những làn sóng quen thuộc

(CLO) Ở địa bàn miền núi, biên giới như Lạng Sơn, phát thanh có lợi thế nhờ khả năng phủ sóng rộng và thói quen nghe đài của người dân. Báo và Phát thanh, Truyền hình Lạng Sơn tận dụng đặc điểm này để lồng ghép thông tin về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến vào các chương trình quen thuộc với công chúng.

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

Báo Thanh Niên viết tiếp câu chuyện “Cùng con đi tiếp cuộc đời”

(CLO) Ngày 24/10, Báo Thanh Niên đã tổ chức lễ ký thỏa thuận bảo trợ trẻ mồ côi và trao Bằng khen của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cho các tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp tích cực, hiệu quả trong chương trình “Cùng con đi tiếp cuộc đời” giai đoạn 2021–2026.

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

Đa dạng hình thức, mở rộng đường đi của thông tin khoa học, công nghệ vào nhịp sống vùng cao

(CLO) Tuyên truyền về khoa học - công nghệ, kinh tế số và những điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi không chỉ là đưa thông tin đến người dân, mà còn đòi hỏi cách thể hiện phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và điều kiện tiếp nhận của từng cộng đồng.

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

Báo và Phát thanh, truyền hình Khánh Hòa lan tỏa sáng kiến công nghệ, mở lối phát triển vùng cao

(CLO) Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa đẩy mạnh tuyên truyền các mô hình ứng dụng khoa học - công nghệ, phát triển kinh tế số và điển hình tiên tiến ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, góp phần đưa những cách làm hiệu quả từ cơ sở đến gần hơn với người dân, tạo sức lan tỏa và thúc đẩy nhân rộng mô hình.

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

Chuyện nghề phía sau phim tài liệu giải A: Đưa chính sách ‘quản trị mới’ đến gần lòng dân

(CLO) Làm thế nào để thông tin về một chủ trương lớn, khô khan như việc thay đổi tổ chức bộ máy nhà nước trở nên sinh động, gần gũi và có ý nghĩa trực tiếp với người dân? Bài toán của những người làm phim chính luận đã được nhà báo Nguyễn Đình Thanh và ê-kíp giải mã thành công qua tác phẩm “Hà Nội - Quản trị mới - Gần lòng dân” – bộ phim vừa xuất sắc đoạt Giải A tại Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội năm 2026.

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

(CLO) Ngày 20-10-2026, trái tim nhà báo, nhà giáo Trần Bá Lạn đã ngừng đập, thượng thọ 97 mùa xuân cùng đất nước và nền báo chí Cách mạng Việt Nam. Hàng ngàn nhà báo - là các học trò cũ của thầy khắp mọi miền đất nước tiếc thương ông, người truyền lửa nghề tận tâm, nhiệt huyệt. Nhiều nhà báo - các học trò của ông dù xa dù gần cùng hẹn nhau trở về thủ đô để viếng, tưởng niệm, dự lễ truy điệu tiễn biệt người thầy “Đức - Tài vẹn toàn” tại nhà Tang lễ quốc gia, 26-10-2026.

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

(CLO) Có điện thoại thông minh, thường xuyên sử dụng Internet nhưng vẫn khó nhận diện thông tin sai lệch, thậm chí tin vào những câu chuyện do trí tuệ nhân tạo tạo dựng. Thực tế này cho thấy khoảng cách số không khép lại khi người dân có thiết bị và kết nối, mà còn nằm ở khả năng đánh giá thông tin, nhận diện rủi ro và tự chủ trong môi trường số.

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

(CLO) Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những khả năng chưa từng có trong tiếp cận tri thức, sản xuất thông tin và giải quyết các vấn đề của đời sống. Nhưng khi công nghệ phát triển ngày càng nhanh, một câu hỏi cũng trở nên cấp thiết: Liệu tất cả mọi người có cơ hội như nhau để tiếp cận, hiểu và hưởng lợi từ những thành tựu đó?

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

(NB&CL) Khảo sát thực địa tại 16 phường, xã, kết nối tư liệu lịch sử với câu chuyện làng nghề và những nỗ lực kiến tạo không gian sống ven sông, loạt bài “Khơi nguồn dòng di sản, kiến tạo Hà Nội văn minh” của cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đặt ra yêu cầu phát triển Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng gắn với gìn giữ di sản, phát huy nguồn lực cộng đồng và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Cỡ chữ bài viết: