Kết nối ký ức ngành Nông nghiệp và Môi trường qua nghệ thuật và hiện vật
Phát biểu tại lễ phát động, ông Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, trong suốt chiều dài lịch sử, nông nghiệp và môi trường luôn là nguồn cảm hứng bất tận của văn học nghệ thuật Việt Nam.
Theo ông Đào Xuân Hưng, với chủ đề “Gieo hạt nắng vàng”, cuộc vận động sáng tác lần này kỳ vọng sẽ thu hút nhiều tác phẩm phản ánh chân thực, sinh động và giàu cảm xúc về con người, công việc trong ngành Nông nghiệp và Môi trường – từ những người nông dân trên đồng ruộng, ngư dân vươn khơi bám biển đến các nhà khoa học, cán bộ đang ngày đêm bảo vệ tài nguyên, môi trường.
Bên cạnh đó, ông cũng khẳng định nông nghiệp và môi trường là hai trụ cột gắn bó mật thiết với lịch sử phát triển của dân tộc. Qua các giai đoạn, ngành đã không ngừng lớn mạnh, đóng góp quan trọng vào ổn định kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh lương thực, phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.
Tại sự kiện, Ban Tổ chức cũng phát động “Cuộc vận động sưu tầm tư liệu, hiện vật lịch sử ngành Nông nghiệp và Môi trường”.
Ông Đào Xuân Hưng nhận định, trong bối cảnh nhiều tư liệu, hiện vật quý giá có nguy cơ mai một, việc sưu tầm, lưu giữ các hiện vật như sổ tay sản xuất, công cụ lao động, bản đồ địa chính, hình ảnh tư liệu hay ký ức của các thế hệ cán bộ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây sẽ là nguồn “tư liệu sống” quý báu phục vụ nghiên cứu, giáo dục truyền thống và lan tỏa giá trị lịch sử của ngành.
“ Mỗi hiện vật, dù nhỏ bé, đều chứa đựng những câu chuyện lớn; mỗi tư liệu, dù giản dị, đều góp phần hoàn thiện bức tranh toàn cảnh về hành trình phát triển của ngành Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam”, ông nhấn mạnh.
Nhấn mạnh vai trò của hai cuộc vận động, trong phát biểu chỉ đạo tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến khẳng định: “Đây là sáng kiến có ý nghĩa thiết thực và nhân văn sâu sắc do Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tổ chức”, đồng thời nhấn mạnh vai trò quan trọng của ngành trong suốt tiến trình phát triển đất nước.
Về ý nghĩa của việc gìn giữ di sản, Thứ trưởng cho biết, mục tiêu cốt lõi của cuộc vận động là gìn giữ, bảo tồn những ‘kỷ vật biết nói’ – từ công cụ sản xuất truyền thống đến các tư liệu, công nghệ nông nghiệp hiện đại. Theo ông, các hiện vật sau khi được thẩm định, bảo quản sẽ trở thành nền tảng quan trọng để xây dựng không gian truyền thống của ngành, góp phần giáo dục lịch sử, khơi dậy niềm tự hào và nâng cao nhận thức cộng đồng về phát triển bền vững.
Liên hệ với cuộc vận động sáng tác văn học nghệ thuật, Thứ trưởng nhấn mạnh: “Nếu sưu tầm tư liệu là lưu giữ quá khứ, thì văn học nghệ thuật chính là sợi dây kết nối cảm xúc giữa hiện tại và tương lai”. Với chủ đề “Gieo hạt nắng vàng”, ông kỳ vọng mỗi tác phẩm sẽ là “một hạt nắng làm sáng bừng vẻ đẹp của lao động”, tôn vinh con người, thiên nhiên và những đóng góp thầm lặng nhưng to lớn của ngành.
Ông yêu cầu quá trình tổ chức phải bảo đảm tính khách quan, công bằng trong thẩm định, trao giải; tăng cường ứng dụng báo chí và mạng xã hội để lan tỏa sâu rộng.
Báo chí đồng hành kể chuyện hiện vật và lan tỏa sáng tác ngành
Trong bối cảnh báo chí hiện đại ngày càng mở rộng vai trò, tại chương trình, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh nhấn mạnh, báo chí không chỉ dừng lại ở việc truyền tải thông tin, mà còn là một lực lượng tích cực tham gia kiến tạo và thúc đẩy đời sống văn hóa.
Theo ông, trong thực tiễn hoạt động nghề nghiệp, nhiều nhà báo đồng thời cũng là nhà văn, nhà thơ, đã có những đóng góp quan trọng cho nền văn học nghệ thuật nước nhà, qua đó làm phong phú thêm cách nhìn và chiều sâu của các vấn đề xã hội, trong đó có lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.
Đánh giá cao vai trò của đơn vị tổ chức, ông cho rằng, việc Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường chủ động triển khai đồng thời hai cuộc vận động về sáng tác và sưu tầm là một cách làm sáng tạo, giàu ý nghĩa.
Theo ông, đây không chỉ là cơ hội khơi dậy nguồn cảm hứng sáng tác, mà còn góp phần gìn giữ, bồi đắp những giá trị lịch sử của ngành; đồng thời kỳ vọng cuộc vận động sẽ làm giàu thêm kho tàng tác phẩm văn học nghệ thuật về nông nghiệp và môi trường, cũng như thu thập được nhiều tư liệu, kỷ vật quý có giá trị lâu dài.
Đặc biệt, Chủ tịch Lê Quốc Minh nhấn mạnh rằng: “Sưu tầm hiện vật mới chỉ là bước khởi đầu - điều quan trọng hơn là phải kể được câu chuyện đằng sau mỗi hiện vật”.
Dẫn kinh nghiệm từ các bảo tàng trên thế giới, ông cho rằng chính những câu chuyện giàu cảm xúc, gắn với con người và bối cảnh lịch sử mới tạo nên sức sống bền bỉ cho hiện vật, giúp công chúng hiểu, trân trọng quá khứ và từ đó có thêm động lực hướng tới tương lai.
Từ góc độ Hội Nhà báo Việt Nam, ông khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ đối với sáng kiến này, coi đây là một hướng đi hiệu quả để lan tỏa sâu rộng tới đội ngũ người làm báo và hội viên trên cả nước.
“Với sự tham gia của đông đảo đại biểu, văn nghệ sĩ và các nhà báo, hai cuộc vận động sẽ đạt được những kết quả thiết thực, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa, lịch sử của ngành Nông nghiệp và Môi trường đến công chúng một cách sâu rộng, bền vững”, ông Lê Quốc Minh bày tỏ tin tưởng.
- Cuộc vận động sáng tác văn học nghệ thuật về Nông nghiệp và Môi trường dành cho đông đảo công dân Việt Nam trong và ngoài nước, người nước ngoài đang sinh sống, học tập và làm việc tại Việt Nam, với 3 thể loại: Ca khúc, Thơ và Ký. Các tác phẩm tập trung phản ánh vai trò, sứ mệnh của ngành Nông nghiệp và Môi trường; đời sống nông thôn mới; những tấm gương điển hình trong bảo vệ tài nguyên, môi trường và phát triển nông nghiệp bền vững. Thời gian tiếp nhận tác
phẩm từ ngày phát động 23/4/2026 đến hết ngày 30/8/2027, dự kiến tổng kết và trao giải vào tháng 11/2027.
- Cuộc vận động sưu tầm tư liệu, hiện vật lịch sử ngành Nông nghiệp và Môi trường nhằm thu thập, bảo tồn và phát huy các giá trị tư liệu, hiện vật qua các thời kỳ phát triển. Đây là cơ sở quan trọng để phục vụ công tác trưng bày, triển lãm và hướng tới xây dựng không gian truyền thống của ngành trong thời gian tới.
Các tài liệu, hiện vật được sưu tầm trải rộng từ nông nghiệp truyền thống đến hiện đại, từ các công cụ sản xuất, tư liệu canh tác đến các tài liệu, hình ảnh về môi trường, biến đổi khí hậu và đa dạng sinh học. Hoạt động tiếp nhận diễn ra từ tháng 5/2026 đến tháng 8/2027 với nhiều hình thức linh hoạt như hiến tặng, cho mượn hoặc số hóa.
