Khẳng định vị trí, vai trò, tầm quan trọng của Nghị quyết số 80-NQ/TW, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho biết, Nghị quyết đã xác định: "Yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đòi hỏi phải có những chủ trương, quyết sách đột phá mang tính chiến lược, đồng bộ nhằm khắc phục hạn chế, bất cập, chủ động nắm bắt thời cơ, vượt lên thách thức, thúc đẩy phát triển văn hóa... Khẳng định vị thế, tầm vóc nền văn hóa Việt Nam xứng tầm một quốc gia phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có truyền thống văn hóa, văn hiến lâu đời, đóng góp xứng đáng vào dòng chảy văn minh nhân loại".
Những nội dung rất cô đúc trên không phải là mong ước, lời kêu gọi mà chính là yêu cầu rất mới, rất cao, bao trùm, là đòi hỏi khách quan của lịch sử dân tộc đối với văn hóa trong kỷ nguyên mới. Chính từ khát vọng và tầm nhìn chiến lược trên mà Nghị quyết số 80-NQ/TW đã xác định quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển văn hóa từ nay đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045...
Để có thể phát triển bền vững đất nước, văn hóa không chỉ là "nền tảng tinh thần" mà phải trở thành nền tảng vững chắc của sự phát triển. Nghị quyết số 80-NQ/TW có tới 3 lần khẳng định: "Văn hóa, con người là nền tảng", "Phát triển văn hóa phải thực sự trở thành nền tảng vững chắc". Từ đó, Nghị quyết chỉ ra yêu cầu: "Các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và nhân dân quán triệt, nhận thức đầy đủ, sâu sắc, toàn diện về vai trò nền tảng, sức mạnh nội sinh quan trọng của văn hóa trong phát triển đất nước".
Theo Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, một nhận thức mới trong Nghị quyết số 80-NQ/TW thể hiện rõ trong hai nội dung gắn kết với nhau là phát triển văn hóa phải "ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội", gắn với xây dựng thế trận an ninh văn hóa, an ninh con người, chủ quyền văn hóa số". Nghị quyết số 80-NQ/TW đặt văn hóa "ngang tầm" với chính trị, kinh tế, xã hội; thể hiện một tầm nhìn mới, chỉ ra chất lượng và vị thế của văn hóa trong việc "định vị quốc gia". Tầm nhìn này không đơn thuần về mặt lý luận mà chính là một đòi hỏi cao sự thay đổi cơ bản trong tư duy và hành động phát triển văn hóa, khẳng định tầm vóc mới của văn hóa hiện đại Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới.
"5 yếu tố đó là lá chắn vững chắc của thế trận an ninh văn hóa, đồng thời chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa, xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới; gắn thế trận an ninh văn hóa với quốc phòng, an ninh, kiên quyết xử lý thông tin xấu độc, phản văn hóa, tin giả trên mạng xã hội và phương tiện thông tin khác, xây dựng bản lĩnh "sức đề kháng" trước tác động phức tạp và lệch chuẩn của văn hóa ngoại lai, phản cảm, phi văn hóa, nhất là trên nền tảng trực tuyến xuyên biên giới", Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẳng định.
Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nêu, Nghị quyết số 80-NQ/TW vừa khẳng định mục tiêu chung cho từng lĩnh vực, vừa chỉ ra một số chỉ tiêu cụ thể cần phải đạt tới; gắn yêu cầu cao về chất lượng phát triển với định lượng cụ thể của một số lĩnh vực văn hóa. Đây là tư duy khoa học - thực tiễn, tránh những yêu cầu chung chung không đánh giá được kết quả.
Bên cạnh đó, xây dựng con người luôn là vấn đề trung tâm, cốt lõi, mục tiêu cao nhất trong các nghị quyết của Đảng ta về văn hóa. Nghị quyết số 80-NQ/TW đã kế thừa triệt để tư tưởng đó, gợi mở và xác định cụ thể, toàn diện những nội dung mới; đồng thời nhấn mạnh phép biện chứng "phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới và xây dựng con người để phát triển văn hóa"...
Về yêu cầu cần tập trung trong triển khai thực hiện Nghị quyết, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận nhấn mạnh việc thực hiện đa dạng các hình thức, biện pháp học tập, nghiên cứu nhằm hiểu đúng, hiểu sâu nội dung, những điểm mới, cốt lõi trong Nghị quyết, từ đó tạo cho được sự thống nhất, quyết tâm cao, chủ động, kiên trì và sáng tạo, tập trung trí tuệ, tâm huyết, sự am hiểu thực tiễn xây dựng chương trình trung hạn, dài hạn trong quá trình tổ chức thực hiện. Chương trình hành động cần phát huy cho được vai trò chủ thể của nhân dân, vai trò gương mẫu của cán bộ, đảng viên, vai trò tiên phong của trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân, lực lượng vũ trang... đóng góp thực chất nguồn lực cho phát triển văn hóa, coi đó là nhu cầu, niềm say mê, tự giác của chính mình.
Cùng với đó là vận dụng triệt để và sáng tạo những nội dung của Nghị quyết để xây dựng và thực hiện thể chế, chính sách, cơ chế, chế độ... cho phát triển văn hóa; triển khai chặt chẽ việc giám sát, kiểm tra thực hiện các chương trình đã được thông qua, kiên trì tổ chức làm đến cùng, tạo ra bằng được kết quả cao. Đồng thời phát huy thế mạnh, đặc trưng nổi trội, bản sắc của từng vùng, địa phương, đơn vị, nghề nghiệp để xây dựng và phát triển văn hóa, xây dựng con người. Vận dụng sáng tạo các hệ giá trị để xác định nhiệm vụ xây dựng con người với những đặc trưng nổi trội gắn với truyền thống và tinh thần văn hóa...
Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam chứa đựng nhiều nội dung, bao trùm toàn diện với phương thức và tư duy mới, mang tính đột phá. Thực hiện trọn vẹn, hiệu quả cao khát vọng, mục tiêu, các nhiệm vụ đề ra trong Nghị quyết, chắc chắn chúng ta sẽ tạo ra được vị thế và tầm vóc mới của nền văn hóa Việt Nam hiện đại, tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đóng góp trực tiếp cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước và góp phần xứng đáng vào dòng chảy văn minh nhân loại. Thách thức mới đang đòi hỏi một quyết tâm sắt đá với sự đồng lòng và sự nỗ lực hành động của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta - Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẳng định.
