Đây là bước đi quan trọng nhằm hiện đại hóa lực lượng, tăng cường năng lực bảo đảm an ninh, trật tự, phòng chống tội phạm, cứu hộ, cứu nạn trên các tuyến đường thủy, góp phần giữ vững an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển của Đảng, Nhà nước.
Theo Đề án, trong giai đoạn 2025-2030, Chính phủ sẽ tập trung đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện hiện đại, xây dựng lực lượng Cảnh sát đường thủy chính quy, tinh nhuệ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Đến năm 2026, sẽ xây dựng mới một Cảng thủy Công an nhân dân tại Quảng Ninh; cải tạo, nâng cấp 3 bến thủy và xây dựng thêm 7 bến thủy mới. Đồng thời, lực lượng Cảnh sát đường thủy sẽ được trang bị tàu tuần tra hiện đại, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ tuần tra, xử lý vi phạm pháp luật, đấu tranh phòng chống tội phạm, cứu nạn cứu hộ tại ven biển và vùng nội thủy khu vực miền Bắc.
Đề án cũng đặt mục tiêu tuyển dụng, đào tạo thuyền trưởng, máy trưởng, thủy thủ và thợ máy để vận hành phương tiện thủy, phương tiện hàng hải.
Sau năm 2026, sẽ tiếp tục đầu tư xây dựng thêm 4 Cảng thủy Công an nhân dân tại các địa bàn trọng điểm gồm Đà Nẵng, Khánh Hòa, An Giang, Đồng Tháp; đồng thời cải tạo, nâng cấp 10 bến thủy và xây dựng mới 32 bến thủy trên cả nước. Lực lượng sẽ tiếp tục được trang bị thêm tàu tuần tra phục vụ công tác kiểm soát, xử lý vi phạm, phòng chống tội phạm và cứu nạn cứu hộ tại các khu vực miền Trung và miền Nam.
Quyết định cũng xác định rõ vị trí, quy mô đầu tư tại từng vùng. Ở miền Bắc, xây dựng 1 cảng thủy loại 1 tại Quảng Ninh và tổng cộng 14 bến thủy. Miền Trung sẽ có 2 cảng thủy (loại 1 tại Khánh Hòa và loại 3 tại Đà Nẵng), cùng 11 bến thủy mới và cải tạo. Miền Nam sẽ xây dựng 2 cảng thủy loại 1 tại An Giang, Đồng Tháp và tổng cộng 27 bến thủy.
Đáng chú ý, Đề án đầu tư xây dựng 5 đội tàu Cảnh sát đường thủy đóng tại 5 cảng thủy Công an nhân dân, mỗi đội gồm 1 tàu chỉ huy, 2 tàu tuần tra, 3 xuồng cao tốc. Ngoài ra, Công an các địa phương cũng được trang bị tàu, xuồng tuần tra phục vụ công tác tuần tra, xử lý vi phạm, giữ gìn an ninh trật tự, bảo đảm an toàn giao thông đường thủy.
Cùng với hiện đại hóa trang thiết bị, Đề án nhấn mạnh nâng cao năng lực cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát đường thủy thông qua các khóa tập huấn pháp luật, nghiệp vụ tuần tra, điều tra tai nạn, phòng chống thiên tai, cứu nạn cứu hộ. Lực lượng sẽ được đào tạo chuyên sâu về vận hành phương tiện thủy, đăng kiểm, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế, cử cán bộ nghiên cứu, huấn luyện tại các quốc gia có hệ thống giao thông đường thủy phát triển.
Về triển khai, Bộ Công an được giao chủ trì toàn bộ quá trình thực hiện Đề án, từ xây dựng kế hoạch, lập dự án đầu tư, mua sắm trang thiết bị, phối hợp các bộ ngành và UBND địa phương. Bộ Tài chính chịu trách nhiệm bảo đảm nguồn ngân sách; Bộ Quốc phòng phối hợp về nhiệm vụ quốc phòng - an ninh, quản lý biên giới, biển đảo; Bộ Xây dựng phối hợp bảo đảm phù hợp với quy hoạch hạ tầng đường thủy nội địa đến năm 2050. Các bộ, ngành, địa phương liên quan có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ, bảo đảm việc triển khai đồng bộ, hiệu quả.
Việc phê duyệt Đề án đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc xây dựng lực lượng Cảnh sát đường thủy hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh trật tự trên các tuyến đường thủy quốc gia, đồng thời phục vụ hiệu quả công tác phòng chống thiên tai, cứu nạn, cứu hộ trong bối cảnh biến đổi khí hậu và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
