Theo đó, một quan chức cấp cao của Chính phủ châu Âu cho biết “hầu như không có” chuyến hàng dầu thô đường biển nào trong tháng 10 được thực hiện dưới mức giới hạn 60 USD/thùng mà G7 và các đồng minh đã cố gắng áp đặt.
Từ đó, trong những tuần gần đây, các quan chức EU đã tổ chức các cuộc thảo luận về việc siết trừng phạt lên ngành năng lượng Nga, bao gồm các phương án tăng cường thực thi hoặc hạn chế khả năng tiếp cận của nước này vào thị trường tàu chở dầu đã qua sử dụng.
Toa xe chở hàng đường sắt, bao gồm cả thùng dầu, ở Omsk, Nga. Ảnh: Alexey Malgavko/Reuters.
Mối lo ngại của các quan chức phương Tây được củng cố bởi số liệu thống kê chính thức của xứ bạch dương về doanh số bán dầu trong tháng 10, mà Moscow cho biết cho thấy mức giá trung bình nhận được là trên 80 USD/thùng.
Các thành viên G7 và Australia đã đưa ra các biện pháp giới hạn giá dầu thô vào tháng 12 năm ngoái, nhằm mục đích siết chặt doanh thu của Nga bằng cách cắt đứt khả năng tiếp cận các dịch vụ phương Tây như vận chuyển và bảo hiểm trừ khi các nhà giao dịch tuân thủ giới hạn 60 USD/thùng.
Giá trung bình của Urals, loại xuất khẩu chính của Nga, đã vượt trên giới hạn 60 USD/thùng vào mùa hè này nhờ Saudi Arabia và Moscow cắt giảm nguồn cung, nhưng một phần đáng kể vẫn tiếp tục giao dịch dưới mức đó.
Nhưng vào cuối tháng 9, FT đã báo cáo rằng gần 3/4 tổng lượng dầu thô bằng đường biển của Nga được vận chuyển mà không có bảo hiểm phương Tây trong tháng 8, một dấu hiệu quan trọng cho thấy nhiều người hơn đang bắt đầu phá vỡ giới hạn.
Vào tháng 10, chỉ có 37 trong số 134 tàu vận chuyển dầu của Nga có bảo hiểm phương Tây và các quan chức cho biết con số hoạt động dưới mức trần hiện nay có thể sẽ thấp hơn nhiều.
Các quan chức châu Âu lo ngại rằng một số nhà cung cấp bảo hiểm phương Tây đã nhận được những tuyên bố sai lệch từ các công ty dầu mỏ hoặc thương nhân Nga, trong đó phải cung cấp văn bản đảm bảo rằng dầu thô có giá dưới 60 USD. Một cơ chế mà trước đây đã đạt được điều này là tăng chi phí vận chuyển.
Các quan chức phương Tây cho biết họ vẫn cam kết với mức trần giá, ngay cả khi họ thừa nhận rằng rất ít thùng dầu vẫn được giao dịch dưới mức đó.
Một quan chức Bộ Tài chính Mỹ cho biết mục tiêu của lệnh áp trần giá dầu không chỉ là nỗ lực “đưa càng nhiều thùng dầu có giá dưới 60 USD/thùng ra thị trường” mà còn là “thay đổi các động cơ của Nga theo cách khiến nước này phải đưa ra những lựa chọn khó khăn”. Việc chuyển sang bán dầu phần lớn mà không có bảo hiểm và vận chuyển của phương Tây đã gây ra “chi phí lớn” cho Điện Kremlin.
Ông Jeffrey Sonnenfeld, Giáo sư tại Trường Quản lý Yale, người đã tư vấn cho Bộ Tài chính Mỹ về cách thức giới hạn giá, cho biết hành trình vận chuyển dài của tàu chở dầu Nga, phí bảo hiểm cao, bổ sung công suất cảng và chi tiêu vốn mới đã tăng thêm khoảng 36 USD/thùng vào giá dầu sẽ làm hạn chế lợi nhuận của Moscow.
Các thành viên G7 đã bắt đầu tăng cường thực thi siết chặt hơn nữa giới hạn. Tuần trước, Vương quốc Anh đã trừng phạt Paramount Energy & Commodities DMCC, công ty kinh doanh có trụ sở tại Dubai, nói rằng công ty này đã “được Nga sử dụng để làm dịu đi đòn trừng phạt liên quan đến dầu mỏ”.
Một người quen thuộc với vấn đề này cho biết Bộ Tài chính Mỹ trong tháng này đã yêu cầu thông tin từ 30 công ty quản lý về 98 tàu mà họ nghi ngờ vi phạm giới hạn. Yêu cầu này lần đầu tiên được báo cáo bởi Reuters.
Trong số 30 công ty quản lý tàu được liên hệ, 17 công ty thuộc các nước thuộc liên minh giá trần G7. Sáu bên ở UAE, cùng với những công ty khác ở Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc, Hồng Kông (Trung Quốc) và Indonesia, một người quen thuộc với vấn đề này cho biết.
Giá dầu mà Nga bán ra thị trường vẫn thấp hơn giá dầu Brent, mức giá chuẩn trung bình là 89 USD/thùng trong tháng 10. Nhưng quốc gia này đã có thể giảm mức chiết khấu đối với dầu của mình từ mức 40 USD/thùng vào đầu năm nay xuống dưới 10 USD/thùng vào tháng trước.
Các nhà hoạch định chính sách phương Tây sắp phải đối mặt với cuộc bầu cử cũng muốn kiểm soát giá cả để giúp kiềm chế lạm phát. Tổng thống Mỹ Joe Biden, người có thể phải đối mặt với cuộc chiến tái tranh cử với Cựu Tổng thống Donald Trump vào năm tới, đã tuyên bố sẽ cố gắng giữ giá xăng dầu ở quốc gia tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới này ở mức thấp.
Nga cũng đã đặt ra các hạn chế đối với việc xuất khẩu nhiên liệu đã tinh chế, đổ lỗi cho tình trạng thiếu hụt trong nước nhưng làm dấy lên lo ngại Moscow có thể vũ khí hóa nguồn cung dầu.
Khánh Vy (Theo FT)
