Tại Cà Mau, việc hợp nhất Báo và Phát thanh – Truyền hình Cà Mau, Bạc Liêu thành Báo và Phát thanh, Truyền hình Cà Mau không chỉ là một quyết định về tổ chức bộ máy, mà còn là dấu mốc quan trọng cho tư duy quản trị báo chí hiện đại. Theo nhà báo Ngô Minh Toàn, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo, Phó Tổng Biên tập Báo và Phát thanh, Truyền hình Cà Mau, đây là bước đi mang tính chiến lược, đặt nền móng cho một mô hình báo chí tinh gọn, hiệu quả và có sức cạnh tranh trong tương lai.
“Trong xu thế hội nhập và chuyển đổi số sâu rộng, báo chí đang đứng trước cả thời cơ lẫn thách thức. Đổi mới tổ chức tòa soạn theo hướng đa loại hình, đa nền tảng không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp bách quyết định sự tồn tại và phát triển bền vững của báo chí địa phương”, ông Ngô Minh Toàn nhấn mạnh.
Khi mô hình tòa soạn đơn tuyến không còn phù hợp
Thực tế cho thấy, công chúng hôm nay không phân biệt rạch ròi báo in, phát thanh hay truyền hình. Một sự kiện diễn ra, họ có thể đọc tin nhanh trên báo điện tử, xem clip ngắn trên mạng xã hội, nghe podcast trên đường đi làm, rồi tối về theo dõi phóng sự truyền hình chuyên sâu. Nếu mỗi loại hình vẫn vận hành tách rời, báo chí sẽ chậm hơn chính công chúng của mình.
Mô hình tòa soạn đa loại hình hội tụ ra đời từ yêu cầu đó. “Cốt lõi của mô hình là nguyên tắc một nội dung – nhiều sản phẩm – đa nền tảng”. Một nguồn tin từ hiện trường không còn được khai thác đơn lẻ, mà được xử lý đồng thời cho nhiều hình thức thể hiện: bài viết, phóng sự truyền hình, phóng sự phát thanh, infographic, clip ngắn, podcast”, ông Toàn nhấn mạnh
Điểm then chốt, theo ông Toàn không nằm ở việc “làm nhiều thứ”, mà ở cách tổ chức lại toàn bộ quy trình sản xuất nội dung. Tòa soạn hội tụ trở thành trung tâm nội dung dùng chung, nơi phóng viên, biên tập viên các loại hình cùng tham gia từ khâu tiếp nhận thông tin, kiểm chứng, xử lý đến phân luồng và xuất bản. Dữ liệu, hình ảnh, tư liệu được chia sẻ, tái sử dụng linh hoạt, hạn chế trùng lặp, tiết kiệm nguồn lực.
Ông Ngô Minh Toàn cho rằng, mô hình này buộc người làm báo phải thay đổi tư duy nghề nghiệp. “Phóng viên không thể chỉ nghĩ mình viết cho báo in hay làm cho truyền hình. Ngay từ hiện trường, phải hình dung sản phẩm sẽ đi trên những nền tảng nào, tiếp cận công chúng ra sao. Đó là sự thay đổi căn bản trong cách làm báo”, ông phân tích.
Song hành với tổ chức con người là đầu tư hạ tầng công nghệ. Hệ thống quản lý nội dung dùng chung, kho dữ liệu số hóa, phòng thu – dựng đa năng, công cụ phân tích tương tác trở thành “bệ đỡ” để nội dung báo chí được xuất bản nhanh, đồng bộ và hiệu quả trên nhiều nền tảng.
Gia tăng nguồn thu và khẳng định uy tín
Trong bối cảnh truyền thông số, tòa soạn hội tụ đa loại hình được xem như trung tâm sản xuất nội dung số của báo chí địa phương. Thay vì mỗi bộ phận vận hành riêng lẻ, mọi nội dung đều được điều phối tại một đầu mối, bảo đảm thống nhất định hướng, thông điệp và nhịp độ thông tin.
Sự thay đổi này mang lại hiệu quả rõ rệt. Phó Tổng Biên tập Báo và Phát thanh, Truyền hình Cà Mau Ngô Minh Toàn cho biết, tin tức từ hiện trường có thể được sản xuất đồng thời cho nhiều loại hình, vừa nhanh, vừa đa dạng cách thể hiện. Công chúng tiếp cận thông tin chính thống trên nhiều kênh phù hợp với thói quen của mình, từ điện thoại, máy tính bảng đến truyền hình OTT hay sóng phát thanh.
Một lợi ích quan trọng khác là hiệu quả về tổ chức và tài chính. “Mô hình hội tụ giúp tinh gọn bộ máy, giảm chồng chéo. Một nhóm phóng viên đa kỹ năng có thể thực hiện trọn gói tác phẩm báo chí đa nền tảng. Sản xuất theo hướng 'một nội dung – nhiều phiên bản' giúp tiết kiệm chi phí, đồng thời mở ra khả năng gia tăng nguồn thu từ quảng cáo và dịch vụ truyền thông số”, ông Toàn nói.
Điều hành tập trung cũng giúp Ban Biên tập ra quyết định nhanh, phân công rõ ràng, tránh tình trạng mạnh ai nấy làm. Quan trọng hơn, tính thống nhất trong chỉ đạo giúp nâng cao chất lượng thông tin và uy tín thương hiệu báo chí địa phương.
Ở góc độ xã hội, mô hình tòa soạn hội tụ còn góp phần quan trọng trong việc định hướng dư luận. Ông Toàn phân tích: “Khi thông tin chính thống được lan tỏa kịp thời, đồng bộ trên nhiều nền tảng, niềm tin của công chúng đối với báo chí và sự lãnh đạo của Đảng, chính quyền địa phương được củng cố trong một không gian truyền thông đa chiều, nhiều nhiễu động”.
Hệ thống điều hành xuất bản thống nhất tạo sức lan toả
Sau hợp nhất, Báo và Phát thanh, Truyền hình Cà Mau đã nhanh chóng triển khai mô hình tòa soạn đa loại hình hội tụ. Báo in, báo điện tử, phát thanh và truyền hình được kết nối trong một hệ thống điều hành xuất bản thống nhất. Gần như 100% sản phẩm báo chí xuất bản hằng ngày đều được tích hợp lên nền tảng số, tạo sức lan tỏa nhanh và rộng.
Công tác quản lý nội dung được tăng cường. Mỗi tin, bài đều qua ít nhất hai vòng biên tập trước khi xuất bản, đồng thời được theo dõi phản hồi công chúng trên các nền tảng mạng xã hội. Những dữ liệu tương tác này trở thành căn cứ quan trọng để điều chỉnh nội dung, hình thức thể hiện, đáp ứng sát hơn nhu cầu bạn đọc, khán thính giả.
Theo nhà báo Ngô Minh Toàn, chặng đường phía trước đòi hỏi sự kiên trì và quyết tâm đổi mới. “Chúng tôi tiếp tục ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn để phục vụ công chúng thông tin nhanh hơn, chính xác hơn. Đồng thời, đào tạo đội ngũ làm báo đa phương tiện là nhiệm vụ then chốt để mô hình hội tụ vận hành hiệu quả và bền vững”, ông nói.
Từ thực tiễn Cà Mau có thể thấy, tòa soạn hội tụ đa loại hình không chỉ là xu thế, mà là con đường tất yếu để báo chí địa phương nâng cao vị thế trong kỷ nguyên số. Khi công nghệ thay đổi từng ngày và công chúng ngày càng chủ động trong tiếp nhận thông tin, chỉ những tòa soạn biết tái cấu trúc, đặt công chúng làm trung tâm và lấy chất lượng nội dung làm giá trị cốt lõi mới có thể đứng vững.
