Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) cho rằng, dự thảo Báo cáo đã phản ánh đầy đủ, toàn diện hoạt động của Quốc hội trong một nhiệm kỳ có bối cảnh đặc biệt, nhiều biến động lớn, từ đại dịch COVID -19, kinh tế thế giới suy giảm, đến yêu cầu phục hồi kinh tế, cải cách thể chế, sắp xếp tổ chức bộ máy và đẩy mạnh chuyển đổi số. Trong bối cảnh đó, Quốc hội đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn với yêu cầu cao về chất lượng và tiến độ; những nội dung này được dự thảo Báo cáo đánh giá đầy đủ và toàn diện.
Đại biểu đặc biệt đánh giá cao với các dấu ấn nổi bật của nhiệm kỳ được nêu trong Báo cáo, nhất là: việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013, tạo cơ sở hiến định cho nhiều cải cách lớn; hoạt động lập pháp với khối lượng rất lớn, kịp thời tháo gỡ nhiều điểm nghẽn về thể chế; đổi mới hoạt động giám sát tối cao; và việc quyết định các chính sách lớn về kinh tế – xã hội, ngân sách, đầu tư công, phục hồi và phát triển sau đại dịch. Bên cạnh đó, phương thức tổ chức kỳ họp tiếp tục được đổi mới linh hoạt, hoạt động đối ngoại của Quốc hội được mở rộng, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Có cùng quan điểm trên, đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh) nêu rõ, công tác của Quốc hội nhiệm kỳ khóa XV đã hoàn thành rất tốt chức năng, nhiệm vụ lập hiến, lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của quốc gia. Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, đã tổ chức 19 Kỳ họp, 9 Kỳ họp bất thường (không thường lệ) và 10 Kỳ họp thường lệ. Quốc hội khóa XV đã thực hiện kỷ luật về công tác lập pháp, hoàn thành hơn 205 nhiệm vụ lập pháp, vượt 33% số lượng định hướng.
"Quốc hội khóa XV là Quốc hội năng động, linh hoạt, thích ứng với yêu cầu của Đảng, Nhà nước trong bối cảnh mới. Trong đại dịch COVID-19, Quốc hội khóa XV đã linh hoạt chuyển từ trực tiếp sang trực tuyến, sau đó kết hợp trực tuyến, trực tiếp và thực hiện việc chuyển đổi số, Quốc hội điện tử, Quốc hội số một cách nhanh nhất và hiệu quả", đại biểu Trần Hoàng Ngân khẳng định.
Kiến nghị giải pháp nâng cao chất lượng lập pháp, đại biểu Dương Khắc Mai – Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng cho rằng, giai đoạn tới, trọng tâm không chỉ là tiếp tục ban hành nhiều luật, mà cần chuyển mạnh sang yêu cầu ổn định pháp luật, bảo đảm tính dự báo, tính khả thi và chi phí tuân thủ hợp lý. Báo cáo nên nhấn mạnh rõ hơn yêu cầu hạn chế tối đa tình trạng luật vừa ban hành đã phải sửa đổi; đồng thời tăng cường giám sát từ sớm đối với chất lượng chính sách ngay trong khâu xây dựng luật.
Hiện nay luật chỉ quy định những vấn đề khung, những vấn đề có tính nguyên tắc, do đó sẽ có rất nhiều vấn đề thuộc về tầm chính sách sẽ nằm trong Nghị định của Chính phủ. Do đó, trong quá trình soạn thảo, đối với những chính sách có phạm vi tác động rộng, đại biểu đề nghị Chính phủ tổ chức lấy ý kiến rộng rãi trước khi ban hành Nghị định.
Về hoạt động giám sát, đại biểu kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo đổi mới một cách sâu sắc việc giám sát sát sao việc ban hành văn bản quy định chi tiết (Nghị định, Thông tư) của Chính phủ và các Bộ, ngành để bảo đảm tinh thần lập pháp và ý chí lập pháp của Quốc hội sẽ được thể hiện đến các quy định chi tiết trong các Nghị định và Thông tư.
Dự thảo Báo cáo nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV đã khẳng định những đổi mới quan trọng về nội dung và phương thức giám sát trong nhiệm kỳ. Đại biểu Dương Khắc Mai cơ bản đồng tình với đánh giá này, nhưng theo đại biểu thời gian tới, vấn đề có ý nghĩa quyết định là phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế theo dõi, đôn đốc và tái giám sát việc thực hiện các kết luận, kiến nghị sau giám sát. Thực tiễn cho thấy, nếu “khâu sau giám sát” chưa được tổ chức thực hiện đồng bộ, chặt chẽ thì hiệu lực thực tế của giám sát tối cao vẫn còn hạn chế. Vì vậy, đại biểu đề nghị Báo cáo cần nhấn mạnh rõ hơn nội dung này trong phần định hướng nhiệm vụ nhiệm kỳ tới, coi đây là một trọng tâm để nâng cao hiệu quả giám sát của Quốc hội.
Các ý kiến tại Phiên họp cũng cho rằng, cần quan tâm đến mối quan hệ giữa quyết định chính sách và năng lực thực thi ở địa phương. Bởi, nhiệm kỳ khóa XV, Quốc hội đã ban hành nhiều quyết sách rất lớn về ngân sách, đầu tư công, phục hồi kinh tế sau dịch, sắp xếp đơn vị hành chính. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, năng lực tổ chức thực hiện giữa các địa phương còn chênh lệch. Vì vậy, đại biểu đề nghị dự thảo Báo cáo cần nhấn mạnh rõ hơn yêu cầu gắn chặt giữa quyết định chính sách của Quốc hội với điều kiện bảo đảm thực hiện, nhất là về nguồn lực, bộ máy và con người ở cơ sở, tránh tình trạng chính sách đúng nhưng triển khai chậm, hiệu quả chưa cao.
Bên cạnh đó, dự thảo Báo cáo cần bổ sung rõ hơn việc đánh giá những khó khăn đối với đại biểu Quốc hội kiêm nhiệm. Thực tế cho thấy, đại biểu kiêm nhiệm phải đồng thời thực hiện chức trách chuyên môn tại cơ quan, đơn vị công tác và nhiệm vụ đại biểu Quốc hội, trong khi khối lượng công việc của Quốc hội ngày càng lớn, yêu cầu nghiên cứu hồ sơ dự án luật, tham gia giám sát, tiếp công dân, xử lý kiến nghị cử tri ngày càng cao. Do đó, Báo cáo cần phản ánh rõ hơn nội dung này làm cơ sở cho việc kiến nghị tiếp tục tăng cường điều kiện bảo đảm cho hoạt động của đại biểu kiêm nhiệm trong thời gian tới.
