Trình bày Tờ trình, Trung tướng Thái Đại Ngọc, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam cho biết: Việc ban hành Luật nhằm thể chế hóa kịp thời, đầy đủ chủ trương, định hướng trong các văn kiện, nghị quyết của Đảng, kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, quy định của Hiến pháp, Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) liên quan đến việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp.
Dự thảo Luật gồm 12 điều, trong đó có 11 điều sửa đổi, bổ sung 11 luật gồm: Luật Quốc phòng; Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam; Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng; Luật Nghĩa vụ quân sự; Luật Biên phòng Việt Nam; Luật Phòng không nhân dân; Luật Lực lượng dự bị động viên; Luật Phòng thủ dân sự; Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự; Luật Dân quân tự vệ; Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh và 1 điều về hiệu lực thi hành.
Báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới nêu rõ: Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật với những cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn đã nêu trong Tờ trình của Chính phủ.
Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc phòng, Ủy ban cơ bản nhất trí nội dung sửa đổi, bổ sung tại khoản 1 Điều 9, khoản 3 Điều 21, điểm b và điểm c khoản 3 Điều 22 của Luật Quốc phòng như dự thảo Luật, bảo đảm phù hợp với các kết luận của Bộ Chính trị về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Có ý kiến đề nghị làm rõ sự khác nhau về nội hàm, vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và việc chỉ đạo, chỉ huy giữa "khu vực phòng thủ" và "phòng thủ khu vực" để tránh chồng chéo, thống nhất về cách hiểu và thuận lợi trong tổ chức thực hiện; làm rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của "Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực" sau khi sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Đối với quy định sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam (Điều 2), có ý kiến đề nghị nghiên cứu thẩm quyền chuyển giao từ cấp “huyện” lên cấp “tỉnh” tại điểm b khoản 1 Điều 40 và điểm b khoản 2 Điều 41, nên giao cấp xã quyết định đối với cán bộ, công chức, hạ sĩ quan dự bị cư trú tại địa phương, cấp xã quyết định sĩ quan dự bị cấp Tiểu đoàn trở xuống; giao cấp tỉnh quyết định đối với sĩ quan dự bị từ cấp Trung đoàn trở lên và sĩ quan dự bị có quân hàm từ Thượng tá trở lên…
Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng không nhân dân, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cơ bản nhất trí như dự thảo Luật để bảo đảm phù hợp với việc sắp xếp, tổ chức quân đội trong tổng thể sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh và chính quyền địa phương 2 cấp. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực là đơn vị trực thuộc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh, hiện nay chưa rõ về cơ cấu chỉ huy, lãnh đạo. Do đó, Thường trực Ủy ban đề nghị cân nhắc chưa quy định cụ thể chức danh Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực, và rà soát, bổ sung sau khi có quy định cụ thể về tổ chức, chỉ huy của Ban chỉ huy phòng thủ khu vực…
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí với sự cần thiết ban hành luật và những nội dung sửa đổi, bổ sung 11 luật. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao công tác chuẩn bị của Chính phủ và thống nhất với Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại rất cụ thể, đầy đủ. Hồ sơ dự án Luật đủ điều kiện báo cáo Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 9 theo quy trình, thủ tục rút gọn.
Nhấn mạnh nội dung dự án luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp với Hiến pháp và bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, tính khả thi khi sắp xếp bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát các luật thuộc lĩnh vực quốc phòng và các luật có liên quan đến lĩnh vực quốc phòng để sửa đổi, bổ sung, nhằm bảo đảm tính thống nhất, tính đồng bộ trong hệ thống pháp luật.
Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương đề nghị sửa đổi tên Luật là dự án Luật sửa đổi, bổ sung 11 luật thuộc lĩnh vực quân sự, quốc phòng; đồng thời giao cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan chủ trì thẩm tra thống nhất về nội dung theo đúng kết luận của cấp có thẩm quyền về Đề án tổ chức lực lượng quân đội, lực lượng quốc phòng, phù hợp với sắp xếp tổ chức bộ máy.
