Ngăn chặn bạo lực học đường ngay từ khi mới phát sinh
Theo Kế hoạch phối hợp số 113/KHPH-BCĐ, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Công an thống nhất xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành nhằm bảo đảm an toàn trường học, phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các vụ bạo lực học đường, xâm hại trẻ em cũng như các hành vi vi phạm pháp luật của học sinh.
Mục tiêu không chỉ là xử lý khi sự việc đã xảy ra mà còn phát hiện sớm các mâu thuẫn, nguy cơ để ngăn chặn từ đầu, không để xung đột kéo dài, tích tụ thành các vụ việc nghiêm trọng.
Theo kế hoạch, mọi hoạt động đều hướng tới nguyên tắc phòng ngừa từ gốc, lấy giáo dục, hỗ trợ, cảm hóa học sinh làm giải pháp trọng tâm; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhưng vẫn bảo đảm tính giáo dục, nhân văn và phù hợp với tâm lý lứa tuổi.
Việc phối hợp được thực hiện theo nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả", đồng thời đặt học sinh ở vị trí trung tâm, ưu tiên bảo vệ an toàn, sức khỏe, danh dự và các quyền lợi hợp pháp của các em.
Nhà trường và công an cấp xã họp định kỳ mỗi học kỳ
Một trong những điểm đáng chú ý của kế hoạch là thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên giữa Ban Giám hiệu nhà trường và Công an cấp xã.
Hai bên sẽ tổ chức họp giao ban định kỳ mỗi học kỳ hoặc khi cần thiết để trao đổi tình hình an ninh trường học, những biểu hiện bất thường của học sinh và thống nhất biện pháp xử lý.
Nhà trường có trách nhiệm cung cấp thông tin cần thiết về học sinh, trong khi lực lượng công an cập nhật các phương thức, thủ đoạn phạm tội mới, nguy cơ ma túy, thuốc lá điện tử, tội phạm mạng và các rủi ro có thể xâm nhập học đường.
Đồng thời, Ban Giám hiệu và Trưởng Công an cấp xã sẽ thiết lập đầu mối liên lạc trực tiếp nhằm xử lý ngay các vụ việc như đánh nhau, tụ tập gây rối hoặc các tình huống khẩn cấp liên quan đến học sinh.
Kế hoạch cũng mở rộng phạm vi phối hợp sang môi trường số.
Nếu phát hiện các hội nhóm trên Facebook, Zalo, Telegram hoặc các nền tảng trực tuyến có dấu hiệu nói xấu, bôi nhọ, kích động bạo lực, rủ rê đua xe hoặc vi phạm pháp luật do học sinh lập ra, lực lượng công an sẽ phối hợp với nhà trường để quản lý, giáo dục và ngăn chặn kịp thời.
Bên cạnh đó, công an cơ sở sẽ phối hợp bảo đảm an toàn khu vực xung quanh trường học như cổng trường, quán internet, điểm trông giữ xe, quán nước... nhằm phát hiện học sinh mang hung khí, tụ tập gây rối hoặc điều khiển xe khi chưa đủ điều kiện.
Các lực lượng chức năng cũng sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý các cơ sở kinh doanh quanh trường học bán thuốc lá điện tử, rượu bia hoặc thực phẩm không rõ nguồn gốc cho học sinh.
Đối với học sinh có biểu hiện vi phạm pháp luật hoặc có nguy cơ vi phạm, kế hoạch yêu cầu thiết lập cơ chế phối hợp giữa công an cơ sở - nhà trường - gia đình.
Mỗi trường hợp sẽ được phân công giáo viên chủ nhiệm trực tiếp phối hợp với gia đình theo dõi, hỗ trợ, đồng thời trao đổi với công an khi cần thiết để có biện pháp can thiệp kịp thời.
Song song với đó, học sinh được khuyến khích tham gia các hoạt động tình nguyện, lao động cộng đồng, câu lạc bộ thể thao và các hoạt động do Đoàn Thanh niên, công an địa phương tổ chức nhằm tăng cường giáo dục, phòng ngừa tái phạm.
Đề xuất bộ tiêu chí đánh giá "trường học không bạo lực"
Một nội dung mới khác là việc phối hợp xây dựng bộ tiêu chí đánh giá "trường học không bạo lực", làm cơ sở để các địa phương triển khai và nhân rộng mô hình trường học an toàn.
Các cơ sở giáo dục cũng được yêu cầu đánh giá hiệu quả phối hợp thông qua các chỉ số cụ thể như mức độ thay đổi nhận thức của học sinh, số vụ việc được phát hiện và ngăn chặn từ sớm, hiệu quả các mô hình tự quản và kết quả truyền thông trên không gian mạng.
Theo kế hoạch, đến hết năm 2026, hai ngành sẽ triển khai thí điểm nhiều hoạt động như xây dựng mô hình "Cổng trường an toàn giao thông", "Đội học sinh xung kích", "Trường học không bạo lực và tệ nạn xã hội", đồng thời hướng dẫn các cơ sở giáo dục thực hiện thống nhất quy trình phối hợp liên ngành trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý các vụ việc liên quan đến học sinh.
