SNTK là trạng thái loạn thần phổ biến nhất ở những người có độ tuổi từ 18 - 45 tuổi. Người bị bệnh thương có biểu hiện đau đầu, mất ngủ, mệt mỏi... nếu không được can thiệp sớm dễ gây hậu quả tâm lý nặng nề cho người bệnh.
Nguyên nhân chính dẫn đến SNTK là những căng thẳng tâm lý cấp tính hay mạn tính trong thời gian dài như: những mâu thuẫn trong gia đình, công việc hay lao động trí óc căng thẳng kéo dài, tổn thất về người và của đột ngột ... khiến người ta suy nghĩ, lo lắng nhiều và sau đó rơi vào trạng thái stress...
Những dấu hiệu nhận biết
Dấu hiệu thường gặp nhất của SNTK là mệt mỏi, mất ngủ kéo dài.
Nếu mệt mỏi do vận động quá độ, lao động thể lực quá nặng nề thì dễ phục hồi, chỉ cần có thời gian nghỉ ngơi điều chỉnh, bổ sung dinh dưỡng, ngủ một giấc sẽ lấy lại sức lực như cũ.
Đối với SNTK thì mệt mỏi không có nguyên nhân, người bệnh cảm thấy cơ thể suy yếu, không có sức. Ngoài ra, người bệnh luôn bực bội khó chịu, không yên và khó ngủ.
Nếu SNTK nặng còn dẫn đến suy nhược cơ thể, người bệnh còn có các dấu hiệu như tim hồi hộp đập nhanh, tức ngực thở gấp, chán ăn, khó chịu ở dạ dày, đôi khi tiêu chảy, táo bón, kinh nguyệt không đều...
Nhiều bệnh nhân suy nhược cơ thể, mất ngủ kéo dài, cũng có một số người ngủ ít nhưng biểu hiện mất ngủ do SNTK thì thời gian ngủ ban đêm mặc dù nhiều nhưng ban ngày bệnh nhân vẫn cảm thấy mệt mỏi và ngủ gật. Ngồi muốn ngủ, nhưng nằm xuống lại không ngủ được và dùng thuốc an thần không có kết quả hoặc kết quả không đáng kể.
Hệ lụy nghiêm trọng
Do không được can thiệp sớm, người bị SNTK thường dễ bị để lại hậu quả tâm lý nặng nề và gây tốn kém cho người bệnh.
Trên thực tế rất nhiều bệnh nhân thường mắc đau đầu, tim hồi hộp tức ngực, ăn không tiêu, đầy bụng, ợ hơi, kinh nguyệt không đều,... thường không nghĩ đến bị suy nhược cơ thể.
Mặt khác, nếu điều trị không đúng hoặc không được điều trị khi bị suy nhược cơ thể, bệnh nhân có nguy cơ mất khả năng lao động và tình trạng này khiến người bệnh lại suy nghĩ thêm từ đó bệnh tình lại nặng thêm, nói cách khác là dẫn đến trầm cảm lo âu.
Trạng thái trầm cảm không chữa trị, các triệu chứng sẽ nặng thêm, dễ dẫn đến tự tử. Các rối loạn ám ảnh khác dễ dẫn đến nghiện các thuốc an thần do tự điều trị... Cuối cùng bệnh nhân có nguy cơ mất khả năng lao động và tình trạng này lại làm nặng thêm các diễn tiến trên.
Các lời khuyên khi bị SNTK
Nếu nghi ngờ bị SNTK, bệnh nhân nên đến khám ở các bệnh viện tâm thần, khoa tâm thần trong các bệnh viện, các phòng khám tâm thần quận huyện để được các bác sĩ khám và tư vấn cụ thể, không tự điều trị tại nhà.
Đối với bệnh nhân có tiền sử mắc bệnh, trong quá trình điều trị cần tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ, dùng thuốc đúng giờ, đúng liều tránh lạm dụng thuốc vì một số thuốc chữa SNTK có khả năng gây nghiện. Bệnh nhân nên báo ngay bác sĩ nếu có biểu hiện bất thường do tác dụng phụ của thuốc.
Để phòng ngừa SNTK chúng ta cần:
Thực hiện lối sống lành mạnh như: tập thể dục, dinh dưỡng đủ chất đạm, lipit (thịt, cá, trứng,...), ngủ đủ giấc (buổi đêm tối thiểu 6 - 8h/ngày, nên có giấc ngủ nhẹ vào buổi trưa), tránh lạm dụng rượu bia, không sử dụng thuốc kích thích...
Dinh dưỡng đủ chất rất quan trọng trong việc phòng ngừa và điều trị SNTK
Cần chú ý thêm chế độ nghỉ ngơi, học và làm việc hợp lý. Tránh những stress, tập thư giãn, tập thở là một trong những phương cách tốt giúp cơ thể điều chỉnh nhịp thở. Cần xoa bóp chân tay, nhất là vùng lưng và các khớp gối. Nếu các biểu hiện suy nhược không được cải thiện cần đến cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị thích hợp.
Đối với người bệnh, ngoài việc tăng cường tập luyện nâng cao thể chất, chế độ ăn cũng cần đảm bảo đủ năng lượng cùng chế độ ăn thích hợp, tốt nhất là chia nhỏ bữa, ngoài bữa chính thêm 2-3 bữa phụ.
Mỗi bữa ăn không quá no và không ăn những thức ăn khó tiêu. Thực đơn ăn uống cần đảm bảo 4 thành phần (đạm, béo, bột đường, vitamin) nhưng cần bổ sung thêm nhiều rau xanh như súp lơ, cải chíp, những loại rau nhiều axit folic và vitamin tốt cho sức khỏe, dễ ăn. Những loại hoa quả có vị thanh như thanh long, nho, cam... Nên ăn nhiều những món ăn mà mình có cảm giác ngon và thích thú. Nếu ăn uống thấy không ngon miệng thì nên chế biến món ăn loãng, dễ tiêu.
DL (t/h)
