Ngứa da kéo dài, xét nghiệm phát hiện bệnh gan hiếm gặp
Ngày 12/8, Khoa Nội Tiêu hóa – Gan Mật Tụy, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TP.HCM cho biết vừa chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân L.T.T.L. (57 tuổi, Hóc Môn) mắc viêm đường mật ứ mật nguyên phát (Primary Biliary Cholangitis – PBC), sau thời gian dài có tình trạng tăng men gan nhưng chưa xác định được nguyên nhân.
Khoảng một tháng trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện ngứa da kéo dài, mệt mỏi, biếng ăn. Nghĩ đây chỉ là những triệu chứng thông thường, người bệnh tự mua thuốc giảm ngứa về sử dụng nhưng không cải thiện.
Khi đến bệnh viện thăm khám, xét nghiệm cho thấy AST và ALT tăng mức độ vừa. Đáng chú ý, GGT tăng rất cao, lên tới 913 U/L, trong khi ALP ở mức 257 U/L và bilirubin vẫn trong giới hạn bình thường.
Qua các phương tiện chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ không ghi nhận tình trạng tắc nghẽn đường mật trong và ngoài gan.
Trước tình trạng tăng men gan kéo dài, thay vì chỉ tập trung vào những nguyên nhân thường gặp như gan nhiễm mỡ, viêm gan virus hoặc tác dụng của thuốc, các bác sĩ tiếp tục chỉ định loạt xét nghiệm miễn dịch chuyên sâu gồm AMA, ANA, ASMA, anti-LKM1 và IgG.
Kết quả cho thấy AMA và ANA dương tính. Đây là cơ sở quan trọng giúp bác sĩ xác định bệnh nhân mắc viêm đường mật ứ mật nguyên phát – một bệnh gan mạn tính có cơ chế tự miễn.
Ngay sau khi xác định bệnh, bệnh nhân được điều trị bằng acid ursodeoxycholic (UDCA), đồng thời được tư vấn thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên biệt để đánh giá giai đoạn bệnh, tầm soát các bệnh lý liên quan và xây dựng kế hoạch theo dõi lâu dài.
Sau một tuần điều trị, sức khỏe bệnh nhân cải thiện rõ rệt, tình trạng ngứa và mệt mỏi giảm, ăn uống tốt hơn. Các chỉ số AST, ALT giảm, đặc biệt GGT và ALP cũng giảm đáng kể.
Theo các bác sĩ, điểm đáng chú ý của trường hợp này nằm ở quá trình tìm kiếm căn nguyên gây tăng men gan. Nếu chỉ điều trị triệu chứng hoặc dừng lại ở những nguyên nhân phổ biến, bệnh lý tự miễn có thể bị bỏ sót.
Việc xác định bệnh từ sớm có ý nghĩa quan trọng bởi PBC có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Khi không được điều trị phù hợp, tổn thương đường mật kéo dài có thể dẫn đến xơ hóa gan, xơ gan, tăng áp lực tĩnh mạch cửa và suy gan.
Bệnh hiếm gặp nhưng có thể gây tổn thương gan âm thầm
BS.CKII. Đào Thanh Hiệp, Khoa Nội Tiêu hóa - Gan Mật Tụy, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết viêm đường mật ứ mật nguyên phát là bệnh gan mạn tính có cơ chế tự miễn, xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công các ống mật nhỏ trong gan.
Quá trình này gây ứ mật kéo dài, dẫn đến viêm, xơ hóa và tổn thương nhu mô gan. Bệnh thường gặp ở phụ nữ trung niên nhưng các triệu chứng ban đầu khá mơ hồ như mệt mỏi kéo dài, ngứa da, vàng da hoặc tăng ALP nên dễ bị bỏ sót.
Theo các thống kê quốc tế được bệnh viện dẫn, tỷ lệ hiện mắc PBC trên toàn cầu khoảng 18 trường hợp/100.000 dân, tương đương khoảng 1 người mắc trong 5.500 người.
Điều trị sớm bằng acid ursodeoxycholic kết hợp theo dõi định kỳ có thể giúp làm chậm quá trình tiến triển của bệnh, giảm nguy cơ biến chứng và cải thiện tiên lượng lâu dài.
BS.CKII. Đào Thanh Hiệp khuyến cáo, người có tình trạng tăng men gan kéo dài không nên tự ý sử dụng thuốc bổ gan, thuốc nam, thuốc bắc hoặc thực phẩm chức năng với mục đích hạ men gan.
Thay vào đó, người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa để tìm chính xác nguyên nhân. Trong những trường hợp tăng men gan kéo dài nhưng chưa xác định được căn nguyên, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm chuyên sâu, trong đó có xét nghiệm miễn dịch, nhằm tránh bỏ sót những bệnh lý gan tự miễn hiếm gặp.
Chẩn đoán đúng nguyên nhân và điều trị từ sớm không chỉ giúp kiểm soát bệnh mà còn góp phần hạn chế nguy cơ tiến triển thành xơ gan, suy gan và các biến chứng nghiêm trọng về sau.
