Ngày 26/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc hỗ trợ vốn nhà nước để tăng vốn điều lệ cho Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam.
Trình bày Tờ trình, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Hồng nêu rõ, Ngân hàng Hợp tác xã là công cụ quan trọng của Chính phủ để thực hiện các chính sách tam nông, hạn chế và đẩy lùi tín dụng đen.
Tuy nhiên, đến nay năng lực tài chính của Ngân hàng Hợp tác xã đã không theo kịp tốc độ tăng trưởng. Tính đến hết năm 2024, vốn điều lệ của Ngân hàng Hợp tác xã chỉ có hơn 3.029 tỷ đồng, trong đó, vốn hỗ trợ của nhà nước chiếm 99,34%, thấp nhất trong hệ thống ngân hàng, chưa bằng 1/15 vốn điều lệ của các ngân hàng thương mại có vốn nhà nước.
Trong khi đó, tại Kết luận số 70-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể đã đưa ra nhiệm vụ, giải pháp “Cân đối và bố trí nguồn lực thực hiện các chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Nhà nước với kinh tế tập thể, hợp tác xã phù hợp với khả năng cân đối của Ngân sách nhà nước và điều kiện cụ thể của đất nước”.
Vì lý do đó, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho rằng, việc hỗ trợ vốn nhà nước để tăng năng lực tài chính cho Ngân hàng Hợp tác xã là rất cần thiết nhằm hiện thực hóa các chủ trương của Đảng, Quốc hội và Chính phủ. Theo đó, Ngân hàng hợp tác xã xác định số vốn tự có thiếu hụt là 5 nghìn tỷ đồng, ngân hàng này đề xuất được Nhà nước hỗ trợ vốn từ ngân sách nhà nước để tăng vốn điều lệ nhằm bù đắp số vốn tự có thiếu hụt.
Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nêu rõ, mức vốn điều lệ tăng thêm được sử dụng để làm nguồn vốn hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Hợp tác xã, đầu tư phát triển và chuyển đổi số, hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực tài chính, đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu theo quy định, thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã. Với số vốn điều lệ được tăng thêm, Ngân hàng Hợp tác xã dự kiến sẽ đáp ứng được nhu cầu mở rộng tín dụng, phục vụ hơn 1,9 triệu thành viên, chiếm 30,9% tổng số thành viên các hợp tác xã trên cả nước.
Báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày nêu rõ, Thường trực Ủy ban nhận thấy, việc tăng vốn điều lệ cho Ngân hàng Hợp tác xã là cần thiết nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, đồng thời, phù hợp với yêu cầu tại các nghị quyết của Quốc hội. Tuy nhiên, việc Chính phủ đề xuất mức vốn 5 nghìn tỷ đồng do Nhà nước hỗ trợ để tăng vốn điều lệ cho Ngân hàng Hợp tác xã lại không thuộc mức dự án quan trọng quốc gia, do đó, không thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.
Phân tích thêm vấn đề trên, báo cáo thẩm tra nêu, Chính phủ chưa xác định rõ khả năng cân đối, bố trí vốn để tăng vốn điều lệ Ngân hàng Hợp tác xã mà mới chỉ đề nghị Quốc hội phê duyệt chủ trương hỗ trợ 5 nghìn tỷ đồng để tăng vốn điều lệ. Trong khi đó, tại Kỳ họp thứ 8 vào cuối năm ngoái, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về dự toán Ngân sách nhà nước năm 2025.
Trên cơ sở này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, việc xem xét hỗ trợ vốn nhà nước để tăng vốn điều lệ cho Ngân hàng Hợp tác xã là có cơ sở pháp lý. Tuy nhiên, thẩm quyền quyết định chủ trương và trình tự, thủ tục hỗ trợ vốn nhà nước như đề xuất của Chính phủ không thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Do đó, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét giao Chính phủ.
Phát biểu kết luận nội dung trên, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận thấy, việc tăng vốn điều lệ cho Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam là cần thiết nhằm thể chế hóa các quy định của Đảng, phù hợp với các nghị quyết của Quốc hội. Đồng thời, hỗ trợ Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam thực hiện các yêu cầu về tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu, thực hiện tốt vai trò hỗ trợ điều hòa, cân đối vốn, bảo đảm an toàn hoạt động cho hệ thống quỹ tín dụng nhân dân.
Song, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, với mức vốn hỗ trợ là 5 nghìn tỷ đồng như đề xuất của Chính phủ không thuộc mức dự án quan trọng quốc gia, do đó không thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội mà thuộc thẩm quyền quy định của Chính phủ. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị, Chính phủ trên cơ sở xác định rõ nguồn vốn và khả năng cân đối vốn sẽ xem xét, quyết định việc hỗ trợ vốn Nhà nước để tăng vốn điều lệ cho Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam theo quy định của pháp luật.
