Hàng hóa dễ hư hỏng có thể bán ngay tại chỗ
Khi xung đột leo thang, nguy cơ gián đoạn logistics, chi phí vận tải tăng và lịch tàu bị xáo trộn khiến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu lo ngại về khả năng duy trì chuỗi cung ứng.
Tuy nhiên, theo chia sẻ của nhiều doanh nghiệp thương mại và xuất khẩu, dù bối cảnh nhiều rủi ro, hoạt động vận chuyển hàng hóa sang Trung Đông vẫn chưa rơi vào trạng thái “đóng băng”. Thay vào đó, doanh nghiệp đang chủ động tìm các phương án linh hoạt để duy trì dòng chảy thương mại.
Ông Trần Bình Minh, Giám đốc Công ty TNHH Dawnsky chuyên xuất khẩu các mặt hàng cà phê cho biết: Một số lô hàng khi chưa thể đi thẳng vào khu vực Trung Đông có thể chuyển hướng quá cảnh tại các cảng trung gian như Ấn Độ hoặc một số quốc gia lân cận, sau đó tiếp tục sắp xếp tàu để đưa hàng vào thị trường đích khi điều kiện cho phép.
“Đối với các mặt hàng nông sản hoặc thực phẩm dễ hư hỏng, chúng tôi có thể bán ngay tại thị trường trung chuyển nếu thời gian vận chuyển kéo dài, nhằm giảm thiểu rủi ro tồn kho. Trong khi đó, những mặt hàng có thể bảo quản lâu hơn sẽ được giữ lại để chờ tàu tiếp tục hành trình”, ông Bình Minh nói.
Bên cạnh đó, việc nắm thông tin logistics cũng trở thành yếu tố then chốt trong giai đoạn “nước sôi lửa bỏng” như hiện nay.
Ông Trần Bình Minh cho hay, hiện doanh nghiệp phải làm việc với nhiều đại lý vận tải cùng lúc để theo dõi các tuyến tàu, mã tàu và khả năng cập cảng của từng chuyến.
“Mỗi đại lý thường có mối quan hệ với những hãng tàu khác nhau, vì vậy việc đa dạng hóa đối tác giúp doanh nghiệp có nhiều lựa chọn và tăng khả năng tìm được tuyến vận chuyển phù hợp”, vị này nói.
Ngoài ra, trong bối cảnh một số tuyến qua Trung Đông tiềm ẩn rủi ro, nhiều tàu lựa chọn đi vòng qua các tuyến đường dài hơn, chẳng hạn qua mũi Hảo Vọng trước khi đến châu Âu. Dù thời gian vận chuyển có thể kéo dài thêm khoảng 10 ngày, phương án này vẫn được đánh giá là khả thi để đảm bảo hàng hóa tiếp tục lưu thông.
Chi phí logistics tăng nhưng chưa đến mức “khủng hoảng”
Một trong những lo ngại lớn nhất của doanh nghiệp có hàng hóa xuất khẩu khi xảy ra xung đột là chi phí vận chuyển tăng mạnh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mức tăng do xung đột chính trị không phải lúc nào cũng quá lớn.
Chia sẻ rõ hơn về vấn đề này, ông Minh nói: Trong bối cảnh hiện nay, một số trường hợp các hãng tàu có thể áp thêm phụ phí rủi ro chiến tranh (War Risk Surcharge) khoảng 2.000 USD/container. Tuy nhiên, không phải hãng tàu nào cũng áp dụng mức phí này.
Ở nhiều tuyến vận chuyển, cước tàu chỉ tăng khoảng 200- 300 USD/container, thậm chí, ở một số tuyến vận chuyển, mức tăng không quá đáng kể.
“Hiện tại, các đơn hàng xuất khẩu của chúng tôi sang Ba Lan đang được áp mức cước là 1.600 USD/container, trong khi đó trước chiến tranh là 1.520 USD/container, như vậy chỉ tăng khoảng 80 USD. Mức tăng này chủ yếu là do tàu phải đi vòng qua mũi Hảo Vọng nên thời gian vận chuyển kéo dài thêm khoảng 10 ngày”, ông Trần Bình Minh nói.
Trong khi đó, ông Nguyễn Tiến Đạt, đại diện Công ty Victory 980 chia sẻ: Hiện nay, cước vận tải tàu biển từ các cảng tại Việt Nam đi Trung Đông, hoặc xa hơn là châu Âu chưa phải ở trạng thái “đỉnh”.
Theo ông, tháng 5/2024, Mỹ đã áp thuế rất mạnh đối với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc, điều này dẫn đến việc các doanh nghiệp Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu sang Mỹ trước thời điểm thuế bắt đầu áp dụng, nhằm tránh bị đánh thuế cao. Điều này tạo ra một làn sóng xuất khẩu hàng gấp trong thời gian ngắn.
“Do cần xuất khẩu gấp, các nhà sản xuất cần rất nhiều container rỗng từ nhiều khu vực khác về Trung Quốc và cả châu Á để phục vụ lượng hàng tăng đột ngột. Khi đó, cước tàu toàn cầu tăng đột biến, tuyến từ Việt Nam đi châu Âu có thời điểm lên tới 7.000 - 8.000 USD/container, còn tuyến đi Ấn Độ cũng tăng lên khoảng 3.000 - 4.000 USD, gấp nhiều lần mức bình thường”, ông Đạt nói.
Dù vậy, ông Đạt cho rằng, những đợt tăng giá này thường không kéo dài. Sau giai đoạn biến động, thị trường vận tải sẽ dần điều chỉnh theo cung – cầu. Vì vậy, doanh nghiệp xuất khẩu cần theo sát diễn biến cước tàu, lựa chọn tuyến vận chuyển phù hợp với từng đơn hàng và cập nhật thông tin vận tải cho đối tác.
Trong nhiều trường hợp, dù cước vận chuyển tăng cao, khách hàng quốc tế vẫn chấp nhận chi phí để đảm bảo không bị gián đoạn nguồn cung. Do đó, giai đoạn biến động của thị trường vận tải cũng được xem là thời điểm để các doanh nghiệp có kinh nghiệm và khả năng nắm bắt thông tin logistics phát huy lợi thế, duy trì hoạt động xuất khẩu.
