Tháo gỡ kịp thời các vướng mắc sau sắp xếp đơn vị hành chính
Ngày 21/4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, thảo luận về kinh tế - xã hội, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn) nêu lên vấn đề thời sự được cử tri và Nhân dân quan tâm, đó là tiếp tục giải quyết các vướng mắc sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, để cán bộ sau sắp xếp yên tâm công tác.
Theo đó, đại biểu Nguyễn Đặng Ân cho rằng, sắp xếp đơn vị hành chính và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp là chủ trương lớn, rất đúng đắn và thực tế cấp xã đã đi vào hoạt động dần ổn định và hiệu quả; việc phục vụ người dân và doanh nghiệp thuận lợi hơn. Tuy nhiên, việc bố trí nhân lực và cơ cấu tổ chức cũng bộc lộ một số bất cập cần điều chỉnh kịp thời để bộ máy hoạt động hiệu quả hơn.
Cụ thể, đại biểu nêu thực tế, số lượng các phòng chuyên môn tại đơn vị hành chính cấp xã hiện nay có hai phòng là phòng Kinh tế và phòng Văn hóa - Xã hội chưa chuyên sâu. Một phòng chịu sự quản lý, hướng dẫn chuyên môn của 5 đến 6 sở, dẫn đến quá tải. Do đó, việc thực hiện tổ chức các phòng theo Nghị định 370 của Chính phủ rất cần sớm có văn bản hướng dẫn cụ thể, định hướng để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trong phạm vi cả nước.
Không chỉ vậy, cán bộ công chức cấp xã một số nơi còn thiếu về số lượng và rất thiếu công chức có chuyên môn sâu như: xây dựng, giao thông, công nghệ thông tin. Trong khi đó, chức năng nhiệm vụ và khối lượng công việc được giao rất lớn và thực hiện trực tiếp với người dân, doanh nghiệp nhiều hơn so với cán bộ công chức cấp xã trước khi sắp xếp.
Từ thực tế trên, đại biểu Nguyễn Đặng Ân đề nghị nghiên cứu lộ trình đào tạo và đào tạo lại cho cán bộ cấp xã để đáp ứng yêu cầu; đồng thời rà soát tổng thể các địa phương trên các tiêu chí: diện tích, dân số, có tính đến các yếu tố đặc thù như miền núi, biên giới, bãi ngang, hải đảo để giao biên chế phù hợp với thực tiễn.
Đối với người hoạt động không chuyên trách và quy mô thôn, tổ dân phố, đại biểu đề nghị xem xét bổ sung tiêu chuẩn của tổ dân phố hình thành do thực hiện sáp nhập giữa xã và phường phải chuyển từ thôn thành tổ dân phố để phù hợp với thực tiễn chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, Chính phủ sớm ban hành Nghị định quy định về hoạt động của thôn, tổ dân phố, chế độ chính sách với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố để địa phương kịp thời tham mưu các nội dung về sắp xếp, ban hành quy định về chế độ chính sách.
Nhấn mạnh thêm, đại biểu cho rằng việc tiếp tục tinh gọn thôn, tổ dân phố theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ rất cần các địa phương tiến hành ngay và các chính sách kèm theo cần được ban hành đồng bộ, kịp thời.
Tiếp tục đột phá về thể chế, giải phóng mạnh mẽ các nguồn lực
Ở một nội dung khác, đánh giá kết quả phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021 - 2025, đại biểu Quốc hội Lê Văn Thế (đoàn Ninh Bình) nêu rõ, giai đoạn này, chúng ta đã đạt được 22/26 chỉ tiêu, đây là kết quả rất đáng ghi nhận trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, thách thức. Trong số 4 chỉ tiêu chưa đạt, có 2 chỉ tiêu xấp xỉ đạt và 2 chỉ tiêu chưa đạt.
Từ kết quả này, đại biểu Lê Văn Thế đề nghị cần làm rõ hơn nguyên nhân chủ quan đối với 2 chỉ tiêu quan trọng chưa đạt là tỷ trọng kinh tế số và năng suất lao động.
Theo đại biểu, 2 chỉ tiêu này chưa đạt xuất phát từ việc hạ tầng số chưa đồng bộ; doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm đa số, năng lực đổi mới còn hạn chế; thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong khi đó, 2 chỉ tiêu này cũng sẽ đóng vai trò quan trọng trong mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026 - 2030; nếu không nhận diện rõ và xử lý triệt để, thì sẽ tiếp tục là “điểm nghẽn” trong giai đoạn tới.
Liên quan đến mục tiêu phát triển, đại biểu nhấn mạnh mục tiêu đặt ra cho giai đoạn 2026 - 2030 là tăng trưởng trên 10%/năm, thể hiện khát vọng phát triển mạnh mẽ. Để góp phần đạt được mục tiêu này, cần tiếp tục có đột phá về thể chế mạnh hơn nữa, đặc biệt là phân cấp, phân quyền thực chất hơn cho địa phương; giải phóng mạnh mẽ các nguồn lực, nhất là đất đai và đầu tư tư nhân. Theo đó, tăng trưởng hai con số phải đến từ hai chữ “thực chất”.
Dành sự quan tâm đến mục tiêu kinh tế số đạt 30% GDP, đại biểu Lê Văn Thế nêu rõ đây là mục tiêu rất đáng quan tâm khi giai đoạn vừa qua chúng ta mới đạt khoảng 14,02% GDP.
Do đó, để đạt được mục tiêu này, cần có những giải pháp đồng bộ, quyết liệt, trong đó chú trọng phát triển hạ tầng dữ liệu và nền tảng số dùng chung; hoàn thiện pháp lý về bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn giao dịch số; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực số, năng lực quản trị số; có chính sách hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại và du lịch.
