Mỏi mắt tìm tài xế xe khách, xe đầu kéo
Anh Huy (48 tuổi, quê Ninh Bình) là một tài xế xe container lâu năm cho biết, bản thân đang tìm cách phát triển công việc mới vì thời gian gần đây áp lực ngày càng lớn.
“Thu nhập giảm cùng với việc siết chặt các quy định, tăng mức xử phạt nhiều hành vi vi phạm giao thông, chỉ cần một chút lơ là cũng có thể phải trả giá đắt nên nhiều tài xế xe container không còn mặn mà với nghề”, anh Huy nói.
Trao đổi với PV, đại diện một công ty vận tải logistics ở Hà Nội chia sẻ, từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã rốt ráo tuyển tài xế cho đội xe tải, xe container để thay thế vào vị trí 8 người xin thôi việc.
Tuy nhiên kết quả tuyển dụng không khả quan khiến gần 10 xe tải không có người lái phải nằm bãi và nhiều đơn hàng trễ hẹn. Nguyên nhân là do một số lỗi vi phạm giao thông còn phạt cả lái xe và chủ xe nên áp lực với tài xế rất lớn dẫn tới nhiều người bỏ nghề hoặc tìm cơ hội ở nơi có thu nhập cao hơn.
Nhiều doanh nghiệp vận tải cũng phản ánh, việc tuyển dụng lái xe hạng FC, D và E hiện khó khăn hơn rất nhiều so với trước đây.
Có đơn vị liên tục đăng tuyển trong nhiều tháng nhưng không tìm được người phù hợp, trong khi số lượng phương tiện phải đưa vào khai thác ngày càng lớn để đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa và hành khách.
Ông Bùi Văn Quản - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM cho biết: “Khi đã đạt được bằng C thì phải chờ tới 3 năm sau mới được thi bằng FC. Cái chủ lực của mình phải khuyến khích nhưng mình đặt điều kiện cao quá thì người đào tạo cũng không muốn đào tạo, người học càng thấy khó hơn”.
Thống kê của Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam từ tháng 1/2025 đến nay có khoảng 25 - 30% xe ô tô đầu kéo đỗ ở bãi, không hoạt động do không có lái xe; loại xe ô tô chở người trên 30 chỗ ngồi, xe giường nằm cũng thiếu lái xe và rất khó tuyển dụng.
Trước đây, tại TP.HCM có 7 cơ sở đào tạo lái xe hạng CE nhưng hiện chỉ còn 1 cơ sở, tại Hà Nội không còn cơ sở đào tạo lái xe hạng CE.
Không để đứt gãy chuỗi cung ứng vì thiếu nhân lực
Tình trạng thiếu hụt diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vận tải không ngừng tăng, đội ngũ lái xe lại có dấu hiệu già hóa đang đặt ra áp lực rất lớn cho các doanh nghiệp vận tải, logistics cũng như chuỗi cung ứng.
Một trong những giải pháp được đề xuất là tăng độ tuổi lái xe để giải quyết nhiều bất cập hiện hữu. Nhiều ý kiến cho rằng với lái xe chuyên nghiệp, độ tuổi từ 55 - 60 là tuổi dày dạn kinh nghiệm do quá trình tích lũy lâu năm, nếu phải nghỉ việc thì sẽ rất lãng phí. Để đào tạo nguồn lực thay thế cũng không đơn giản.
Ông Đỗ Văn Bằng - Giám đốc Công ty Vận tải hành khách Sao Việt chia sẻ: “Khi người ta làm một nghề chuyên nghiệp, đến tuổi đó người ta không thể chuyển sang một công việc khác.
Do vậy nâng tuổi lên là giữ lại được kinh nghiệm của những con người ấy, là tài sản của ngành vận tải. Đồng thời cũng giải quyết công ăn việc làm cho rất nhiều người đến độ tuổi ấy phải nghỉ theo quy định pháp luật”.
Theo ông Nguyễn Văn Quyền - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, trước tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng đội ngũ lái xe, Hiệp hội đã có văn bản đề nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ, Quốc hội chỉ đạo điều chỉnh lại một số quy định pháp luật để tháo gỡ nguồn nhân lực lái xe hạng CE và hạng D; kiểm tra, rà soát những bất cập về cách thức, tổ chức giao thông trên toàn bộ mạng lưới đường bộ để lược bỏ những biển báo đường bộ còn bất cập.
Bổ sung cơ chế chính sách phát triển nguồn nhân lực lái xe hạng CE và hạng D vào Đề án “Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải đến năm 2035, định hướng đến năm 2050” mà Bộ Xây dựng đang chủ trì xây dựng để trình Thủ tướng Chính phủ ban hành.
Giải quyết bài toán thiếu lái xe không chỉ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp vận tải mà còn là điều kiện để bảo đảm sự thông suốt của chuỗi cung ứng, giảm chi phí logistics và tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế bền vững trong những năm tới.
