Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên tên khai sinh là Nguyễn Hữu Vũ, bí danh Nguyễn Văn Đồng, ông sinh ngày 1/3/1923, quê quán tại thôn Trung Thôn, xã Quảng Trung, huyện Quảng Trạch, nay thuộc thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Hồ An Phong phát biểu tại buổi họp báo
Ông nguyên là Ủy viên Bộ Chính trị, Nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Tư lệnh Đoàn 559 và là linh hồn của đường mòn Hồ Chí Minh huyền thoại trong kháng chiến chống Mỹ. Xuất thân trong gia đình có truyền thống cách mạng, Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên sớm có tinh thần chống thực dân Pháp xâm lược.
Năm 1936, ông bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng, đến năm 1939, ông vinh dự được kết nạp Đảng Cộng sản Đông Dương. Đến năm 1947, ông chính thức đổi tên thành Đồng Sỹ Nguyên - tên này đã theo ông trong suốt cuộc đời còn lại. Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên là một trong hai người cho đến nay được Nhà nước đặc cách phong quân hàm vượt cấp từ đại tá lên trung tướng, do những thành tích to lớn có ý nghĩa chiến lược trên cương vị Tư lệnh Binh đoàn Trường Sơn, góp phần vào chiến thắng mùa xuân năm 1975.
Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên được giao nhiều cương vị quan trọng. Đặc biệt, trên cương vị Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trường Sơn (1967-1976), đồng chí đã có những quyết định sáng tạo trong chỉ đạo, tổ chức lực lượng, xây dựng, phát triển, khai thác hiệu quả đường Trường Sơn và lập nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc, kịp thời chi viện sức người, sức của cho các chiến trường, góp phần giải phóng miền nam, thống nhất đất nước. Đồng chí Đồng Sỹ Nguyên - vị tướng tài ba đã gắn liền với đường Trường Sơn, đường Hồ Chí Minh huyền thoại và những chiến công hiển hách của dân tộc.
Tâm nguyện ấp ủ lâu nhất của Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên vẫn là biến đường Trường Sơn trong kháng chiến thành con đường chiến lược xứng tầm trong thời bình. Dù đã nghỉ hưu, nhưng khi đường Trường Sơn được Chính phủ phê duyệt, Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên vẫn nhận nhiệm vụ làm đặc phái viên của Chính phủ, đôn đốc thực hiện việc mở đường.
Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên là người đầu tiên đề xuất và năm 1999, Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải đồng ý đổi tên công trình xa lộ bắc-nam thành đường Hồ Chí Minh hiện nay.
Tại buổi họp báo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Hồ An Phong nhấn mạnh, việc tổ chức các hoạt động kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên là dịp để tôn vinh và tri ân những công lao, đóng góp to lớn của Trung tướng đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; ghi nhớ những tình cảm, sự quan tâm sâu sắc của Trung tướng đối với nhân dân cả nước nói chung, Đảng bộ và nhân dân tỉnh nhà nói riêng; thể hiện lòng biết ơn vô hạn của Đảng bộ, quân và dân Quảng Bình đối với công lao của Trung tướng, qua đó khích lệ các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ noi gương Trung tướng ra sức học tập, lao động để xây dựng quê hương Quảng Bình ngày càng giàu đẹp.
Theo Ban Tổ chức, Tỉnh ủy Quảng Bình phối hợp Bộ Quốc phòng và Văn phòng Chính phủ tổ chức Hội thảo khoa học về Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên; tổ chức triễn lãm tranh, ảnh về Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên, Lễ kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên sẽ được tổ chức vào ngày 24/2.
Cụ thể, các hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên, gồm: Phát động phong trào thi đua yêu nước chào mừng kỷ niệm 100 năm Ngày sinh đồng chí Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên; tổ chức lễ dâng hương, dâng hoa tại mộ Trung tướng ở huyện Ba Vì, Thủ đô Hà Nội và nhà thờ gia đình tại xã Quảng Trung, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình.
Ngoài ra, các ngành, đơn vị phối hợp thực hiện chương trình sân khấu thực cảnh “Trở về bến phà xưa” do nhà văn Nguyễn Quang Vinh viết kịch bản và đạo diễn, diễn ra tại bến phà Xuân Sơn, di tích lịch sử trên tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại.
