Theo lãnh đạo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh (HCM), thời gian qua các trạm y tế đã được sắp xếp, tổ chức lại để trở thành đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND phường, xã, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tuy nhiên, việc kiện toàn bộ máy mới chỉ là điều kiện cần. Nếu không thay đổi cách thức hoạt động, y tế cơ sở khó tạo ra chuyển biến thực chất về chất lượng dịch vụ.
Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã chỉ rõ những hạn chế kéo dài nhiều năm qua: Trạm y tế chưa cung cấp đầy đủ dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu; công tác khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh tật còn hạn chế; niềm tin của người dân chưa được củng cố. Hệ quả là tình trạng khám chữa bệnh vượt tuyến vẫn phổ biến, gây quá tải cho bệnh viện tuyến trên và gia tăng chi phí xã hội.
Trước thực tế đó, TP HCM đề xuất chuyển từ mô hình “chờ người dân đến khám” sang mô hình chủ động quản lý sức khỏe cộng đồng.
Theo PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP HCM, mỗi đội chăm sóc sức khỏe liên tục sẽ gồm bác sĩ làm đội trưởng, điều dưỡng điều phối, dược sĩ quản lý thuốc, nhân viên y tế công cộng và 2–6 cộng tác viên phụ trách trực tiếp từng cụm hộ gia đình.
Các đội sẽ theo dõi sức khỏe người dân theo hộ gia đình, nhóm nguy cơ và vòng đời, tổ chức khám sàng lọc định kỳ, tư vấn, nhắc lịch và theo dõi điều trị.
Do là mô hình mới, TP HCM dự kiến thí điểm tại một số phường, xã điển hình với quy mô 30.000–40.000 dân trước khi nhân rộng. Kết quả sẽ được đánh giá bằng các chỉ số cụ thể như tỷ lệ người dân được khám định kỳ, lập hồ sơ sức khỏe điện tử.
Theo Sở Y tế, mô hình này đã được nhiều quốc gia như Brazil, Anh, Thái Lan, Cuba triển khai hiệu quả. Đây được xem là bước đi cần thiết để trạm y tế thực sự trở thành “điểm chạm y tế đầu tiên” của người dân, đúng với tinh thần đổi mới y tế cơ sở và định hướng phát triển bền vững của TP HCM
