Doanh nghiệp thủy sản kiến nghị xây dựng Quỹ bình ổn giá
Kể từ khi chiến sự tại Trung Đông bùng phát và đã kéo dài hơn một tháng qua, kinh tế thế giới bắt đầu chịu những tác động rõ nét, đặc biệt là thị trường năng lượng với giá dầu và chi phí vận chuyển biến động khó lường.
Riêng Việt Nam, với độ mở lớn của nền kinh tế, cũng không nằm ngoài vòng xoáy này khi chi phí đầu vào gia tăng, nhất là năng lượng, logistics và nguyên vật liệu.
Áp lực chi phí leo thang đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất – kinh doanh, buộc nhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh kế hoạch, cơ cấu chi phí và chiến lược phát triển để thích ứng với bối cảnh đầy biến động.
Bà Trần Thụy Quế Phương, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết: Đối với ngành thủy sản, hơn 70% kim ngạch phục vụ xuất khẩu. Tuy nhiên, ngành thủy sản đang đối mặt với rất nhiều khó khăn.
Tại châu Âu, vấn đề thẻ vàng IUU vẫn chưa được tháo gỡ, tiếp tục là rào cản lớn đối với xuất khẩu. Trong khi đó, tại thị trường Mỹ, doanh nghiệp gặp vướng mắc liên quan đến các quy định pháp lý, bao gồm việc chưa được công nhận tương đương đối với 12 ngành nghề và những hạn chế đối với một số mặt hàng thủy sản. Bên cạnh đó, các vụ việc liên quan đến thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp tiếp tục gia tăng áp lực lên doanh nghiệp.
Đáng chú ý, những khó khăn này càng trở nên trầm trọng hơn khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, kéo theo nhiều hệ lụy đối với chuỗi cung ứng và chi phí toàn cầu. Trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra không chỉ là thích ứng, mà còn là khả năng thích ứng đủ nhanh và đủ linh hoạt của doanh nghiệp, khi thời gian và mức độ kéo dài của xung đột vẫn còn nhiều bất định.
Trước áp lực chồng chất, bà Quế Phương chia sẻ, các doanh nghiệp thủy sản đang chuyển hướng chiến lược từ tăng trưởng đơn thuần sang phát triển bền vững. Đồng thời, doanh nghiệp chủ động đàm phán với đối tác để chia sẻ rủi ro, tích cực đa dạng hóa thị trường nhằm phân tán tác động từ các biến động bên ngoài.
Từ góc độ chính sách, cộng đồng doanh nghiệp thủy sản kiến nghị Chính phủ cần thường xuyên cập nhật diễn biến, xây dựng và công bố bản đồ rủi ro để hỗ trợ cảnh báo sớm.
“Đồng thời, chúng tôi mong muốn Chính phủ xem xét việc hình thành quỹ bình ổn giá nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay, nhất là trong bối cảnh rủi ro địa chính trị ngày càng gia tăng”, bà Phương nhấn mạnh.
Doanh nghiệp gỗ kiến nghị hạ lãi suất
Trong khi đó, ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM cho hay, trong bối cảnh chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu ngừng lại, ngành gỗ Việt Nam không rơi vào tình trạng khủng hoảng đơn hàng, thậm chí thực tế, đơn hàng vẫn tăng trưởng nhẹ. Tuy nhiên, doanh nghiệp đang phải đối mặt với một “cú sốc về chi phí”.
“Những bất ổn tại Trung Đông đã đẩy giá vận chuyển (logistics) và các nguyên vật liệu phụ trợ như sơn, keo, bao bì tăng đột biến, gây áp lực rất lớn lên chi phí bán hàng”, ông nói.
Và để giảm thiểu các tác động, các doanh nghiệp gỗ đang tập trung tối ưu hóa chi phí và cấu trúc hàng hóa. Đơn cử như thay đổi thiết kế từ hàng lắp cố định sang hàng tháo rời để tinh gọn diện tích, qua đó nâng giá trị hàng hóa trong mỗi container (từ 25.000 USD lên 40.000 USD), nhằm giảm áp lực chi phí vận chuyển.
Đồng thời, nâng cao năng lực quản trị và gia tăng giá trị, chuyển dịch từ gia công thuần túy (OEM) sang tự thiết kế (ODM) để cải thiện biên lợi nhuận, đủ bù đắp chi phí phát sinh.
Tiếp đến, các doanh nghiệp gỗ đã và tiếp tục đa dạng hóa thị trường. Ông Mẫn tiết lộ, hiện thị trường Mỹ chiếm hơn 50% kim ngạch, đây vừa là lợi thế nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro khi có biến động.
“Do đó, cần thúc đẩy mở rộng sang các thị trường mới như Trung Đông, Ấn Độ, đồng thời làm mới các thị trường truyền thống như Nhật Bản, Trung Quốc”, ông nói.
Ngoài ra, các doanh nghiệp gỗ đã tăng cường tự chủ chuỗi cung ứng. Ngành gỗ hiện đã kiểm soát được gần 60% chuỗi cung ứng, đặc biệt chủ động nguồn gỗ rừng trồng trong nước như cao su, keo.
Từ góc nhìn cá nhân, ông Mẫn cho rằng những khó khăn hiện tại chỉ mang tính tạm thời. Cuộc khủng hoảng lần này, tương tự như đại dịch COVID-19, là lời nhắc nhở để doanh nghiệp không “ngủ quên trên chiến thắng”, mà cần tái cấu trúc toàn diện và củng cố vị thế trên thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, ông cũng mong muốn Chính phủ và các cơ quan chức năng mở rộng tối đa các cơ chế hỗ trợ để doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn. Đặc biệt, mặt bằng lãi suất hiện nay đang rất nóng.
“Từ mức 6 - 7% trước đây, lãi suất cho vay hiện đã lên 11 - 13%, thậm chí 15% đối với lĩnh vực bất động sản, tạo áp lực lớn lên doanh nghiệp. Rất kỳ vọng các tổ chức tài chính xem xét, tạo điều kiện thuận lợi hơn về vốn để doanh nghiệp duy trì sản xuất và phát triển ổn định”, ông Mẫn nói.
