Khi bản tin vượt lũ để lên sóng
“Cái khó nhất không phải mưa bão, mà là mất liên lạc. Phú Yên sau bão gần như trắng thông tin: điện mất, nước mất, sóng điện thoại cũng mất. Phóng viên đứng trong vùng lũ mà không thể gửi một tin nào về tòa soạn”, anh nhớ lại.
Ở những địa bàn như Hòa Thịnh hay các thôn ven sông Bàn Thạch, mỗi khi ghi hình xong, anh phải lập tức rời khỏi rốn lũ. Có hôm nước siết đến mức chỉ cần đứng sai một bước là bị cuốn phăng, anh phải bám vào xuồng cứu hộ để sang được bờ khác. Từ đó, anh tiếp tục di chuyển thêm 20 – 30 km về phía trung tâm huyện chỉ để tìm được một cột sóng yếu ớt.
“Có những hôm, chỉ để gửi 60 giây video về tòa soạn, tôi phải đi hơn chục cây số. Nhưng không gửi được thì tin nóng thành tin nguội. Thành ra dù mệt đến đâu, chỉ cần tìm được sóng là làm ngay”, anh kể.
Tuy vậy, điều khiến anh ám ảnh sâu sắc nhất lại là mức độ tàn phá vượt xa mọi dự đoán. Chỉ sau một đêm, nhiều phường, xã chìm gần nửa trong biển nước. Những mái nhà vốn quen thuộc bỗng hóa thành những đốm nhỏ nhấp nhô giữa màn nước đục ngầu; bàn ghế, tủ lạnh, quần áo, cả những vật dụng thân thuộc của từng gia đình trôi dạt theo dòng lũ như chưa từng có mặt trong cuộc sống này. Những con đường sầm uất hóa thành dòng chảy cuồn cuộn; những khu dân cư khang trang chỉ còn lại những khoảng sân loang đầy bùn non.
Trong hoàn cảnh đó, thiết bị tác nghiệp trở thành “tài sản sống còn”. Máy quay, điện thoại, máy tính được bọc trong nhiều lớp túi chống nước, cột chặt vào người. “Phải giữ nó như giữ tính mạng”, anh chia sẻ. Chỉ một sơ suất nhỏ, toàn bộ tư liệu ghi lại khoảnh khắc quý giá giữa hiểm nguy sẽ trôi theo dòng nước.
Khó khăn nối dài khi nhiều đồng nghiệp của anh - những phóng viên, nhà báo cũng rơi vào tình trạng nguy cấp: Nhà cửa bị ngập sâu, mất liên lạc hoàn toàn. Có phóng viên phải bơi ra các tòa nhà cao tầng để tránh nước. Trong những thời điểm ấy, đội cứu hộ và tình nguyện viên trở thành chỗ dựa. Có những chuyến xuồng lao đi trong dòng nước xiết chỉ để mang theo vài gói mì, vài chai nước cho đồng nghiệp đang mắc kẹt. Đó là những khoảnh khắc khiến anh em báo chí càng thêm gắn bó, đồng cảm và đùm bọc.
Trong dòng ký ức của mình, Hữu Long đặc biệt nhắc đến chuyến tác nghiệp tại Tuy An - Đông Hòa. Một gia đình công nhân gửi hai con nhỏ ở quê. Khi nước lũ lên, người cậu đưa hai cháu đi tránh nạn nhưng ghe bị lật. Khi anh đến, hai đứa trẻ đã “nằm im” giữa bờ bãi ngổn ngang.
Anh kể về khoảnh khắc ấy với giọng trầm xuống: “Nỗi đau in trên gương mặt người thân lúc đó…, tôi nghĩ có lẽ cả đời cũng khó quên. Mình không dám khóc, chỉ cố giữ tay cho đừng run để quay tiếp”. Dù nghẹn lại, anh vẫn phải ghi hình, vẫn phải hoàn thành nhiệm vụ đưa thông tin sớm nhất đến độc giả – đồng thời cùng tòa soạn kết nối để hỗ trợ gia đình lo hậu sự. Với anh, đó là những khoảnh khắc mà cảm xúc riêng buộc phải nhường chỗ cho trách nhiệm của người cầm máy.
Giữa hiểm nguy, mọi lực lượng đều bước vào trận tuyến
Giữa trận lũ dữ, anh chứng kiến sự vào cuộc chưa từng thấy của lực lượng chính quyền địa phương. Từ Khánh Hòa đến Đắk Lắk, lãnh đạo các cấp túc trực 24/24 tại các vị trí xung yếu, trực tiếp chỉ đạo cứu hộ – khắc phục. Những tuyến đường nguy hiểm như đèo Khánh Lê vẫn phải được mở để lực lượng chức năng kiểm tra hiện trường.
“Không có chỉ đạo từ phòng máy lạnh. Ai cũng bám địa bàn, bám dân”, Long nói. Hình ảnh những cán bộ phường lội nước đến ngang ngực, hay các tổ công tác liên tục di chuyển giữa những điểm ngập sâu, để lại trong anh ấn tượng mạnh mẽ về tinh thần trách nhiệm.
Trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội bị nhiễu loạn bởi những lời đồn, suy diễn và các nguồn tin chưa kiểm chứng, sự hiện diện của phóng viên tại hiện trường trở thành điểm tựa quan trọng. Những dữ liệu họ gửi về dù chỉ là vài phút hình, vài dòng tường thuật - lại là căn cứ chính xác nhất để công chúng nắm bắt tình hình. Mỗi bản tin được chuyển đi trong đêm, giữa tiếng gió quất vào tai và dòng nước réo ùng ục dưới chân, không chỉ là nhiệm vụ nghề nghiệp, mà còn là nỗ lực kiên trì để giữ “mạch thông tin” không bị vỡ trong thời khắc nguy cấp.
Khi mưa dần ngơi và mặt nước rút xuống, toàn bộ sự tang thương mới lộ rõ: những căn nhà chỉ còn là đống bê tông đổ sập, đồng ruộng xác xơ, và bao mảnh đời mất trắng chỉ sau một đợt lũ. Đi cùng những hình ảnh ấy là câu chuyện thầm lặng của lực lượng làm báo- những người đã bám địa bàn, len vào vùng nguy hiểm, vật lộn với nước xiết để kịp thời phản ánh những gì đang diễn ra.“Có những lúc nghề khắc nghiệt đến mức mình tưởng như không thể bước tiếp”, anh trải lòng. “Nhưng chính trong những khoảnh khắc ấy, mình hiểu rõ hơn vì sao phải có mặt ở nơi mà thông tin cần được nhìn thấy bằng mắt thật, cảm nhận bằng nhịp tim người thật”.
