Tương lai của báo chí nằm ở mối quan hệ với độc giả

Trong một cuộc phỏng vấn, Tổng biên tập tạp chí GQ, Will Welch, cho rằng việc xây dựng mối quan hệ với nhóm độc giả trung thành là “sợi dây cứu sinh cuối cùng” nếu ngành báo chí muốn tồn tại trong giai đoạn thay đổi công nghệ hiện nay.

Nhận định này xuất phát từ một thực tế cơ bản của nghề báo. Báo chí không chỉ là việc viết bài. Nhà báo David Cohn từng mô tả bản chất của báo chí là quá trình thu thập, chọn lọc và phân phối thông tin thông qua nhiều lớp kiểm soát chặt chẽ, bao gồm tính chính xác, đạo đức nghề nghiệp, xác minh và phục vụ lợi ích công chúng.

Khi AI ngày càng có khả năng tạo ra nội dung với quy mô lớn, thậm chí dần được tích hợp các công cụ kiểm chứng, giá trị của báo chí được cho là đang dịch chuyển. Thay vì nằm ở việc sản xuất nội dung đơn thuần, giá trị của nghề báo ngày càng gắn với quy trình thu thập thông tin, kiểm chứng dữ liệu, đặt sự kiện vào bối cảnh và xây dựng niềm tin với công chúng.

Từ góc nhìn này, một số chuyên gia cho rằng thế giới không nhất thiết cần thêm nội dung báo chí, nhưng cần những mối quan hệ đáng tin cậy với các nhà báo.

mọi người đang ngồi trong sảnh chờ sân bay
Ảnh minh họa: Unsplash

Trong nhiều năm qua, các tòa soạn đã tập trung mạnh vào việc tối ưu hóa thuật toán, tăng tương tác trên mạng xã hội và áp dụng các công cụ sản xuất nội dung tự động. Trong quá trình đó, yếu tố quan trọng nhất của nghề báo lại bị xem nhẹ, đó là sự kết nối thực sự giữa nhà báo và cộng đồng mà họ đưa tin.

Giới truyền thông ngày càng thành thạo trong việc đặt câu hỏi, nhưng ít thể hiện rằng họ thực sự lắng nghe câu trả lời. Các hệ thống quản lý nội dung được đầu tư mạnh, trong khi việc xây dựng quan hệ với độc giả lại ít được chú trọng. Nhiều tòa soạn có khả năng truyền tải thông tin rất nhanh, nhưng lại ít tạo ra những cuộc đối thoại thực sự với cộng đồng.

Một góc nhìn đáng chú ý đến từ Vivek Murthy, Tổng Y sĩ Mỹ, người từng cảnh báo về tình trạng cô đơn gia tăng trong xã hội. Ông cho rằng cộng đồng được xây dựng dựa trên ba trụ cột: mối quan hệ, phục vụ và mục đích. Báo chí vốn đã có mục đích và tinh thần phục vụ công chúng, nhưng lại chưa chú trọng đủ vào yếu tố mối quan hệ.

Theo nhiều chuyên gia, trong một thế giới tràn ngập thông tin, điều công chúng cần không chỉ là thêm dữ liệu, mà là những người giúp họ hiểu thông tin đó. Điều này đồng nghĩa với việc nhà báo không chỉ đưa tin về cộng đồng, mà cần trở thành một phần của cộng đồng.

Từ đó xuất hiện một cách nhìn mới về vai trò của báo chí. Thay vì chỉ sản xuất nội dung, các tòa soạn có thể đóng vai trò như một “hạ tầng xã hội”, tạo ra không gian để cộng đồng thảo luận các vấn đề phức tạp, duy trì đối thoại dân chủ và tìm kiếm sự hiểu biết chung.

Sự thay đổi này cũng kéo theo cách tiếp cận mới với độc giả. Thay vì chỉ đo lường lượt xem trang, nhiều tòa soạn bắt đầu chú ý hơn đến mức độ gắn kết của độc giả với nội dung. Điều quan trọng không chỉ là bao nhiêu người đọc bài viết, mà là liệu họ có tham gia thảo luận, chia sẻ câu chuyện với cộng đồng hay quay lại vì cảm thấy gắn bó với tòa soạn hay không.

Trong mô hình này, vai trò của quản lý cộng đồng cũng cần được hiểu rộng hơn. Công việc không chỉ dừng ở quản lý mạng xã hội hay trả lời bình luận, mà hướng tới xây dựng mối quan hệ lâu dài giữa tòa soạn và độc giả.

Xem thêm

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

(NB&CL) Một tòa soạn có thể tích lũy hàng triệu bài viết, hình ảnh, video sau nhiều năm hoạt động nhưng chưa chắc đã sở hữu một kho dữ liệu có giá trị. Khi thông tin còn phân tán, thiếu cấu trúc và khó kết nối, dữ liệu dù nhiều vẫn chưa thể trở thành nguồn lực tạo ra những giá trị mới.

Cỡ chữ bài viết: