Trong thông báo ngày 8/1, Phó Thủ tướng Ukraine Oleksandr Kubrakov cho biết trong hơn 5 tháng qua, 469 lượt tàu đã cập cảng nước này để bốc dỡ hàng hóa. Hiện tại, có 39 tàu đang neo đậu tại các cảng ở Odessa, Chornomorsk và Pivdennyi, trong khi 83 tàu khác xác nhận sẽ cập các cảng này để vận chuyển 2,4 triệu tấn hàng hóa các loại dành cho xuất khẩu.
Sau khi Nga tuyên bố rút khỏi thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen hồi tháng 7/2023, Ukraine thông báo thiết lập “hành lang nhân đạo” dọc theo bờ biển phía Tây Biển Đen, gần Romania và Bulgaria, để mở đường cho các tàu chở hàng bị mắc kẹt tại các cảng của nước này đến thị trường châu Phi và châu Á.
Thu hoạch lúa mỳ tại vùng Zaporizhzhia (Ukraine). Ảnh: Reuters
Trước đó, Ukraine đã thông báo lượng bột ngũ cốc có thể xuất khẩu loại nước này trong mùa vụ 2023-2024 ở mức 50 triệu tấn. Tính đến ngày 1/8, Ukraina đã xuất khẩu 19,4 triệu tấn bột ngũ cốc.
Ukraine và Nga đã đạt được sự đồng ý xuất khẩu bột khoáng thông qua các loại nước sâu ở Biển Đen theo sáng kiến trúc Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian hồi tháng 7/2022. Thỏa thuận đã 3 lần được gia hạn và hết hiệu lực vào tháng 7 năm.
Trước khi xảy ra cuộc xung đột với Nga vào tháng 2/2022, Ukraine đã vận chuyển tới 6 triệu tấn ngũ cốc mỗi tháng từ các cảng bên bờ Biển Đen. Mátxcơva đã đe dọa tấn công vào các tàu đến và đi từ các cảng của Ukraine, khiến nhiều chủ tàu gặp nguy hiểm. Tuy nhiên, tuyến đường mới đã trở thành lối thoát cho nông dân Ukraine đang vật lộn để đưa sản phẩm của họ ra khỏi đất nước bị bao vây.
Các nhà phân tích nhận định, hành lang qua Biển Đen hiệu quả hơn nhiều so với các tuyến đường thay thế. Các cảng biển sâu và cảng sông Danube hiện là điểm xuất cảnh chính của hàng hóa Ukraine.
Bloomberg đưa tin hồi đầu tháng 11, 9 tàu Panamax, trong đó có tàu chở ngũ cốc cỡ lớn đã vào cảng trên Biển Đen - dấu hiệu cho thấy một số chủ tàu đã sẵn sàng chấp nhận rủi ro để gửi những con tàu lớn hơn và có giá trị hơn qua vùng biển nguy hiểm tới Ukraine.
Các nhà sản xuất Ukraine nhận thấy khả năng đạt 2-2,5 triệu tấn ngũ cốc xuất khẩu hằng tháng qua hành lang này, kết hợp với các tuyến đường bộ và trung chuyển qua sông Danube có thể đưa thương mại tổng thể trở lại nhịp độ trước chiến tranh, là 5-6 triệu tấn/tháng.
Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Ukraine, xuất khẩu ngũ cốc của nước này trong niên vụ 2023-2024 (bắt đầu vào tháng 7) đang thấp hơn 28% so với năm trước. Diện tích trồng ngô, mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Kiev, đã giảm 1/4 kể từ khi bắt đầu xung đột và tổng diện tích trồng trọt có thể giảm hai con số phần trăm vào năm 2024.
Bộ Nông nghiệp Ukraine ước tính, việc gieo trồng lúa mì mùa đông sẽ giảm gần 10% so với cùng kỳ năm ngoái, là do khi thời tiết khô hạn vào mùa thu sẽ làm tăng thêm các khó khăn của nông dân...
Lê Na (Theo Reuters)
