Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) vừa có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố đề nghị tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng năm 2026 khi tình trạng khô hạn, thiếu nước và nền nhiệt cao đang diễn biến phức tạp trên cả nước.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, năm 2026 chịu ảnh hưởng của hiện tượng El Nino nên nắng nóng xuất hiện sớm, số ngày nắng nóng gia tăng và được dự báo còn kéo dài, gay gắt hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa từ đầu năm đến giữa tháng 4 thiếu hụt phổ biến từ 10-40%, nhiều lưu vực sông ghi nhận mực nước thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ.
Để chủ động phòng chống dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, Cục Phòng bệnh đã ban hành hai tài liệu hướng dẫn gồm: “Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe mùa nắng nóng cho cộng đồng và người lao động” và “Hướng dẫn xử lý nước hộ gia đình bằng các biện pháp đơn giản”.
Theo hướng dẫn, trong mùa nắng nóng người dân dễ gặp các tình trạng như say nắng, say nóng, thậm chí đột quỵ do nhiệt nếu phải tiếp xúc lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc làm việc quá sức ngoài trời.
Những nhóm có nguy cơ cao gồm người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, hen phế quản và lao động làm việc trong môi trường nóng bức như công nhân, nông dân, thợ lò luyện kim...
Các dấu hiệu nhẹ thường gặp là mệt mỏi, khát nước, chóng mặt, chuột rút, tim đập nhanh. Trường hợp nặng có thể xuất hiện đau đầu dữ dội, khó thở, buồn nôn, co giật, ngất xỉu, hôn mê, tụt huyết áp, nguy cơ tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Bộ Y tế khuyến cáo khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng, say nóng cần nhanh chóng đưa vào nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo, lau mát cơ thể và bổ sung nước đúng cách. Nếu nạn nhân có biểu hiện nặng cần gọi cấp cứu hoặc đưa đến cơ sở y tế gần nhất.
Người dân được khuyến nghị hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 10h đến 16h, mặc quần áo sáng màu, thoáng mát, uống đủ từ 1,5-2 lít nước mỗi ngày, tăng cường rau xanh, hoa quả và tránh sử dụng rượu bia trong thời tiết nắng nóng.
Đối với người lao động ngoài trời, Bộ Y tế đề nghị bố trí thời gian làm việc vào sáng sớm hoặc chiều muộn, nghỉ giải lao định kỳ sau 45 phút đến 1 giờ làm việc, sử dụng đầy đủ đồ bảo hộ chống nắng và bổ sung nước thường xuyên.
Bên cạnh nguy cơ say nắng, Bộ Y tế cũng cảnh báo tình trạng thiếu nước sạch trong mùa khô hạn có thể làm gia tăng các bệnh lây truyền qua đường nước như tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn.
Người dân được hướng dẫn sử dụng các biện pháp xử lý nước đơn giản tại hộ gia đình như dùng phèn chua để làm trong nước, lọc qua vải sạch, khử trùng bằng Cloramin B hoặc đun sôi trước khi sử dụng.
Đối với nguồn nước ao hồ, sông suối, Bộ Y tế khuyến cáo cần lựa chọn khu vực ít ô nhiễm, lấy nước xa bờ và xử lý kỹ trước khi dùng để sinh hoạt nhằm hạn chế nguy cơ dịch bệnh trong mùa nắng nóng kéo dài.
