Hướng dẫn nêu rõ tiêu chuẩn cán bộ, cơ cấu tổ chức và phương án lựa chọn nhân sự chủ chốt, đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết phòng ngừa lợi ích nhóm và nâng cao chất lượng đội ngũ.
Theo đó, UBKT Trung ương yêu cầu ủy viên UBKT các cấp phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với lợi ích của Đảng, Nhà nước và nhân dân; gương mẫu trong đạo đức, lối sống; thực hiện nghiêm quy định của Đảng, nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; có ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm cao. Cán bộ được lựa chọn phải “nói đi đôi với làm”, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và đặc biệt phải có “sản phẩm” công việc cụ thể, kinh nghiệm xây dựng Đảng và hiểu biết về kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật.
Đáng chú ý, cán bộ UBKT các cấp tuyệt đối không được để vợ/chồng, con, cha mẹ ruột bên nội, bên ngoại lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi. Nhân sự cũng phải trung thực, minh bạch trong kê khai tài sản, thu nhập và không có biểu hiện cơ hội, bè phái, tham vọng quyền lực, tham nhũng, tiêu cực hay lợi ích nhóm.
Hướng dẫn quy định rõ cơ cấu, số lượng nhân sự UBKT các cấp. UBKT tỉnh ủy, thành ủy có từ 11 đến 13 ủy viên chuyên trách; riêng Hà Nội và TP.HCM từ 13 đến 15 ủy viên. Chủ nhiệm là ủy viên ban thường vụ, có từ 3 đến 4 phó chủ nhiệm, riêng Hà Nội và TP.HCM không quá 5 phó chủ nhiệm. Đối với UBKT các đảng ủy cơ quan trung ương, UBKT Đảng ủy Chính phủ, Quốc hội, MTTQ và các đoàn thể trung ương, số lượng ủy viên dao động từ 9–13 người, có thể gồm một số ủy viên kiêm nhiệm. Chủ nhiệm là phó bí thư hoặc ủy viên ban thường vụ đảng ủy kiêm nhiệm.
Tại cấp cơ sở, UBKT đảng ủy xã, phường trực thuộc tỉnh có từ 3–7 ủy viên; đảng bộ xã không thuộc diện hợp nhất, sáp nhập hoặc đặc khu bố trí từ 3–5 ủy viên; đảng bộ hợp nhất, đặc khu bố trí từ 5–7 ủy viên. Chủ nhiệm thường là phó bí thư hoặc ủy viên ban thường vụ đảng ủy.
Hướng dẫn cũng đề cập cụ thể đến UBKT các đảng ủy cấp trên cơ sở, đảng ủy các cơ quan hành chính tỉnh, thành và các đơn vị trực thuộc. Nhân sự chủ chốt như phó chủ nhiệm và một số ủy viên chuyên trách phải là cấp ủy viên. Tại đảng ủy cơ sở, UBKT có từ 3–5 ủy viên, gồm chuyên trách và kiêm nhiệm, trong đó có một phó chủ nhiệm.
UBKT Trung ương đặc biệt lưu ý việc lựa chọn cán bộ trẻ, có trình độ về khoa học, công nghệ, có thành tích và được khen thưởng trong thực hiện nhiệm vụ, có kết quả công tác rõ nét để đảm nhiệm các vị trí chủ nhiệm UBKT tỉnh ủy, thành ủy. Những địa phương đã tiến hành hợp nhất, sáp nhập được khuyến khích ưu tiên nhân sự đã có thời gian công tác trong ban chấp hành, ban thường vụ cấp ủy và UBKT, có năng lực chủ động ngăn ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm trong đảng bộ mình phụ trách.
Nhân sự được giới thiệu ứng cử hoặc chỉ định vào UBKT cấp cao hơn phải có thời gian giữ chức vụ liền kề ít nhất một năm. Trường hợp đặc biệt chưa đủ thời gian, cấp ủy quản lý phải đánh giá toàn diện về phẩm chất, năng lực, uy tín, kết quả công tác của cán bộ trước khi đề xuất nhân sự.
Việc hướng dẫn lần này được coi là cơ sở chính trị - pháp lý quan trọng nhằm chuẩn bị nhân sự UBKT các cấp có chất lượng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới, đặc biệt khi công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng tiếp tục được xác định là “mũi đột phá” trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
