Sau đợt điều chỉnh mạnh hồi đầu năm, giá vàng đã phục hồi đáng kể trong tháng 8. Đà tăng diễn ra sau gần hai tháng kim loại quý này tích lũy quanh vùng 4.000 USD/ounce, cho thấy lực cầu đang trở lại khi những yếu tố hỗ trợ dài hạn ngày càng rõ nét.
Nợ công và trái phiếu dài hạn nâng sức hút của vàng
Một trong những động lực quan trọng đối với vàng hiện nay là diễn biến trên thị trường trái phiếu. Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn dài đã tăng mạnh, trong đó lợi suất trái phiếu 30 năm lên mức cao nhất kể từ năm 2007. Nhà đầu tư đang yêu cầu mức lợi suất cao hơn để nắm giữ trái phiếu dài hạn, phản ánh những lo ngại ngày càng lớn về tình hình tài khóa của Mỹ và nhu cầu vay nợ trong tương lai.
Nợ liên bang Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD, trong khi chính phủ vẫn phải đối mặt với nhu cầu huy động vốn lớn. Cùng lúc, dòng vốn dành cho các dự án liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và hoạt động đầu tư của doanh nghiệp cũng ngày càng tăng, tạo ra sự cạnh tranh về nguồn vốn trên thị trường.
Lợi suất trái phiếu dài hạn tăng mạnh không chỉ làm thay đổi tương quan giữa các loại tài sản mà còn đặt ra câu hỏi về mức độ bền vững của nợ công. Trong môi trường này, vàng có thể trở nên hấp dẫn hơn như một tài sản không gắn trực tiếp với nghĩa vụ nợ của bất kỳ chính phủ nào.
Áp lực trên thị trường trái phiếu cũng không chỉ giới hạn tại Mỹ. Các nền kinh tế phát triển như Anh, Pháp, Đức và Nhật Bản đều chứng kiến lợi suất trái phiếu chính phủ dài hạn tăng lên các mức cao trong nhiều năm. Những yếu tố như thâm hụt ngân sách, nhu cầu phát hành nợ lớn và bất ổn kinh tế khiến nhà đầu tư đòi hỏi mức lợi tức cao hơn để bù đắp rủi ro khi nắm giữ trái phiếu dài hạn.
Quá trình tái định giá này có thể tạo ra một môi trường thuận lợi cho vàng, đặc biệt nếu lợi suất tăng chủ yếu do phần bù kỳ hạn cao hơn và lo ngại về tài khóa, thay vì phản ánh triển vọng tăng trưởng kinh tế mạnh. Khi đó, lợi suất danh nghĩa cao chưa chắc là yếu tố tiêu cực đối với vàng, bởi chính những rủi ro đằng sau đà tăng lợi suất có thể thúc đẩy nhu cầu phòng vệ.
Fed trước bài toán khó, vàng chờ tín hiệu lãi suất
Triển vọng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn là yếu tố quan trọng khác đối với giá vàng. Lạm phát tại Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt ở một số chỉ số, nhưng PCE vẫn ở mức cao, khiến thị trường chưa thể hoàn toàn loại bỏ khả năng Fed tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt hoặc thậm chí tăng lãi suất thêm một lần nữa.
Lãi suất cao thường gây bất lợi cho vàng do kim loại quý không tạo ra thu nhập cố định. Khi lợi suất trái phiếu tăng và đồng USD mạnh lên, nhà đầu tư có xu hướng chuyển một phần dòng tiền sang các tài sản sinh lời. Tuy nhiên, nếu tăng trưởng kinh tế Mỹ suy yếu và Fed không thể tiếp tục thắt chặt chính sách, áp lực này có thể giảm bớt.
Tăng trưởng kinh tế Mỹ đang có dấu hiệu chậm lại, trong khi thị trường lao động dần hạ nhiệt. Điều này đặt Fed trước bài toán cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và tránh gây sức ép quá lớn lên nền kinh tế. Nếu thị trường bắt đầu kỳ vọng Fed sẽ thận trọng hơn với việc tăng lãi suất, vàng có thể được hưởng lợi từ sự suy giảm của lợi suất thực và đồng USD.
Ngân hàng trung ương tiếp tục gom vàng
Bên cạnh các yếu tố vĩ mô, nhu cầu vàng từ ngân hàng trung ương tiếp tục là điểm tựa quan trọng. Các ngân hàng trung ương đã mua khoảng 289 tấn vàng trong quý II, tăng 62% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức cao kỷ lục đối với quý II. Hoạt động mua vàng của khu vực chính thức cho thấy xu hướng đa dạng hóa dự trữ vẫn đang diễn ra mạnh mẽ.
Trung Quốc tiếp tục nằm trong nhóm các ngân hàng trung ương gia tăng lượng vàng nắm giữ. Xu hướng này có ý nghĩa quan trọng đối với thị trường bởi nhu cầu từ ngân hàng trung ương thường mang tính dài hạn và ít phụ thuộc vào những biến động ngắn hạn của giá.
Trong bối cảnh đó, vàng đang dần được nhìn nhận không chỉ như công cụ phòng ngừa lạm phát mà còn là tài sản đa dạng hóa trước những rủi ro liên quan đến nợ công, tiền tệ và thị trường trái phiếu.
Lợi suất và USD vẫn là rào cản với giá vàng
Tuy nhiên, triển vọng tăng giá của vàng vẫn đối mặt với những rủi ro đáng kể. Nếu lợi suất thực tiếp tục tăng và đồng USD mạnh lên, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng sẽ cao hơn, qua đó có thể hạn chế đà tăng của kim loại quý. Khả năng Fed duy trì lập trường cứng rắn lâu hơn dự kiến cũng có thể tạo áp lực lên giá.
Về kỹ thuật, vùng 4.650–4.700 USD/ounce đang là khu vực kháng cự đáng chú ý sau đợt tăng mạnh trong tháng 8. Nếu giá điều chỉnh, vùng 4.500 USD có thể trở thành vùng hỗ trợ quan trọng. Ngược lại, nếu vàng vượt qua vùng kháng cự trên, các mục tiêu tiếp theo có thể hướng tới 4.870 USD và 5.080 USD/ounce.
Trong ngắn hạn, hướng đi của lợi suất thực, đồng USD và tín hiệu chính sách từ Fed sẽ vẫn là những yếu tố quyết định. Nhưng về dài hạn, nhu cầu mua vàng của ngân hàng trung ương cùng những bất ổn ngày càng lớn trên thị trường trái phiếu có thể tiếp tục củng cố vị thế của kim loại quý.
