Tại khoản 11 Điều 3 Dự thảo sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 38 quy định việc người được Nhà nước cho thuê đất phải làm thủ tục để được miễn, giảm tiền thuê đất trong một số năm. Theo đó, nếu không làm hoặc chậm làm thủ tục thì người sử dụng đất sẽ không được hoặc chỉ được miễn, giảm cho thời gian ưu đãi còn lại.
VCCI cho rằng, quy định này cần được cân nhắc thêm. Trên thực tế, không ít trường hợp người sử dụng đất không biết mình thuộc diện được miễn, giảm tiền thuê đất, nên không thực hiện thủ tục theo quy định.
Nếu trong các trường hợp này, quyền miễn, giảm bị tước bỏ hoàn toàn sẽ gây thiệt thòi cho người sử dụng đất, đồng thời chưa phù hợp với mục tiêu hỗ trợ, khuyến khích mà chính sách miễn, giảm tiền thuê đất hướng tới.
Với bản chất là một chính sách ưu đãi của Nhà nước, việc thiết kế quy định theo hướng đặt nặng nghĩa vụ thủ tục và loại bỏ quyền lợi khi chậm hoặc không thực hiện thủ tục là chưa thực sự hợp lý.
Để bảo đảm quyền lợi cho người sử dụng đất và nâng cao tính khả thi, VCCI đề nghị điều chỉnh theo hướng: Cơ quan nhà nước có trách nhiệm thông báo cho người sử dụng đất về việc họ thuộc đối tượng được miễn, giảm tiền thuê đất, đồng thời yêu cầu thực hiện thủ tục trong một thời hạn nhất định.
Trường hợp người sử dụng đất đã được thông báo nhưng không thực hiện thủ tục trong thời hạn thì mới xem là tự nguyện từ bỏ quyền lợi, và khi đó sẽ không được áp dụng miễn, giảm.
Bên cạnh quy định nêu trên, VCCI cho biết vẫn còn một số vấn đề cần được xem xét. Đơn cử, điểm 4d khoản 6 Điều 3 Dự thảo quy định trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã nộp đủ tiền sử dụng đất theo thông báo của cơ quan thuế, thì được đề nghị cơ quan thuế tính lại tiền sử dụng đất theo quy định tại Nghị quyết.
Nếu số tiền phải nộp sau khi tính lại thấp hơn, người sử dụng đất được hoàn trả phần chênh lệch theo nhiều hình thức khác nhau.
Để bảo đảm tính rõ ràng và thống nhất trong áp dụng, đồng thời tránh tình trạng cơ quan thuế giữ lại khoản tiền chênh lệch để trừ dần vào các nghĩa vụ tài chính phát sinh trong tương lai, VCCI đề nghị sửa đổi quy định theo hướng làm rõ thời điểm xác định nghĩa vụ tài chính.
Cụ thể, đề nghị bổ sung nội dung: Trường hợp không còn nghĩa vụ tài chính nào khác tính đến thời điểm cơ quan thuế thực hiện việc tính lại tiền sử dụng đất, Nhà nước thực hiện hoàn trả bằng tiền theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước hoặc pháp luật có liên quan.
Việc bổ sung này sẽ giúp quy định minh bạch hơn, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người sử dụng đất và hạn chế cách hiểu, cách áp dụng khác nhau trong thực tiễn.
